Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/3210 K.2024/4516

Taraflar arasındaki ödeme emri iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıya gönderilen Ulucanlar Sosyal Güvenlik Merkezinin 2014/33952 takip numaralı ödeme emrinde belirtilen borçların 1997-1998-1999 yıllarına ait olduğunu, öncelikle zamanaşımı itirazında bulunulduğunu, söz konusu prim borçlarının Ural Konut İnşaat Sanayi ve Turizm Anonim Şirketine ait olduğunu, hiçbir zaman söz konusu şirketin yönetim kurulu üyesi ya da üst düzey temsilcisi olmadığını, sadece bu şirketin bir şubesinde işletmesinde çalıştığını, çalıştığı şubenin de 12 Nisan 1999 tarihinde kapatıldığını, bu nedenle prim borçlarından sorumlu olamayacağını belirterek, dava konusu ödeme emrinin iptali ile borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacıya Gölbaşı Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından 25.12.2018 tarihli yazı gönderildiği ve Ural konut Anonim Şirketi adına yetkili olarak borçlu olduğunun bildirildiği, daha sonra davacının Gölbaşı Sosyal Güvenlik Merkezine 18.01.2019 tarihli dilekçe ile itiraz ettiği ve borçtan sorumlu olmadığını iddia ettiği, Gölbaşı Sosyal Güvenlik Merkezinin borçlu ...'a 22.01.2019 tarihli yazısı ile dilekçesinin değerlendirildiğinin bildirildiği,

davacının Ulucanlar Sosyal Güvenlik Merkezinede 15.01.2019 tarihinde itirazda bulunduğu Müdürlükçe gönderilen 18.01.2019 tarihli yazısı ile üst düzey yetkili ve yöneticilerin tüzel kişiliğin ödenmeyen prim borçlarından dolayı müşterek ve müteselsil sorumluluğu belirtilerek itirazının reddedildiği, bunun üzerine 24.01.2019 tarihli ödeme emrinin işverene elden tebliğ edildiği, sözkonusu işverenin aynı tarihli yazısı ile borcun zamanaşımına uğradığı itirazında bulunduğu, bu husus ile ilgili Gölbaşı Sosyal Güvenlik Merkezinden görüş sorulduğu, sonuç olarak, icra dosyalarına ait borç dönemlerinin zamanaşımına uğramadığı,

şirkete yapılan takip ile zamanaşımının kesildiği, şirkete gönderilen tebligatın iade olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın yasal sürede açılmadığını, zamanaşımını kesen hususların 6183 ve 5510 sayılı Kanun'da sayıldığını, zamanaşımına uğrayan sebeplerin varlığı nedeni ile borcun zamanaşımına uğramadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın yasal sürede açılmadığını, zaman aşımını kesen hususların 6183 ve 5510 sayılı Kanun'da sayıldığını, borcun zamanaşımına uğramadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 506 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi hükmünün, 08.12.1993 tarihinde yürürlüğe giren 3917 sayılı Kanun'la değiştirilmesinden önceki dönemde; prim alacağı ve gecikme zamları yönünden Kurumun alacağı TÜİK Borçlar Kanunu 125 inci maddesi uyarınca 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Zamanaşımının başlangıç tarihi ise yine TÜİK Borçlar Kanunu'nun 128 inci maddesi gereğince alacağın muaccel olduğu tarihtir ve zamanaşımının kesilmesi ve durdurulmasına ilişkin TÜİK Borçlar Kanunu'nun madde 132 ve ardından gelen maddeleri de burada aynen geçerlidir.

506 sayılı Kanun'un 80 inci maddesinde 3917 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik ile Kurumun süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür. 6183 sayılı Kanun m.102 ve devamı maddeleri uyarınca zamanaşımı süresi 5 yıl olup zamanaşımı süresinin başlangıcı, alacağın vadesinin rastladığı takvim yılını izleyen yılbaşı olarak belirlenmiştir.

06.07.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5198 sayılı Kanun ile bu konuda yeniden bir düzenleme yapılmış, Kurumun süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Kanun'un 51 inci maddesi ile birlikte 102 nci maddesinin uygulanmayacağı hükme bağlanarak 3917 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 10 yıllık zamanaşımı dönemine geri dönülmüştür.

506 sayılı Kanun'un anılan maddesi 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış, konuya ilişkin düzenlemenin yapıldığı 5510 sayılı Kanun'un 93/1 fıkrasında, Kurumun prim ve diğer alacaklarının 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, sürenin başlangıcının ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başı olduğu belirtilmiştir.

Maddede, özel durumlardan doğan prim ve diğer alacaklar yönünden zamanaşımının başlangıç tarihi ayrıca düzenlenmiş, Kurumun prim ve diğer alacaklarının; mahkeme kararı sonucunda doğması halinde ise, mahkeme kararının kesinleşme tarihinden, Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden doğması halinde, rapor tarihinden, kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden doğması halinde, bu soruşturma, denetim ve inceleme sonuçlarının Kuruma intikal ettiği tarihten veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar,

kamu idareleri ile kanunla kurulmuş kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden doğması halinde, bilgi ve belgenin Kuruma intikal ettiği tarihten itibaren, zamanaşımı süresinin başlatılması gerekeceği belirtilmiştir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Ödeme emirlerine konu 1997/04-1999/04 dönemlere ilişki prim alacaklarına ilişkin davacı süresi içinde zamanaşımı definde bulunmuştur. Dava konusu ödeme emirlerinin içerdiği borç dönemleri itibariyle yukarıda anılan yasal düzenlemeler gereğince 5 yıllık zamanaşımı süresinin geçerli olduğu ve davacı hakkında 6183 sayılı Kanun'un 103 ve 104 üncü maddeleri uyarınca zamanaşımını kesen veya durduran bir işlemin gerçekleşmediğinin belirgin olmasına göre tebliğ tarihi olan 24.01.2019 tarihi dikkate alındığında zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmaktadır.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,