Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/3770 K.2024/4716

Taraflar arasındaki tespit davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne, Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı nezdinde oto mekanikeri olarak çalıştığı sırada araç altında işlem yaparken krokinin boşalması sonucu kafasının araç ile zemin arasında sıkıştığını, kafatasında çatlaklar oluştuğunu, hastanede hasta öyküsüne gerçek dışı olarak kayıp düştüğünün yazıldığını, işveren tarafından iş kazası bildirimi yapılmadığını, davacının SGK'ya başvuruda bulunduğunu ancak Kurumca karar verilmediğini, 8 aylık süreç sonunda ilgili kanun uyarınca taleplerinin reddedilmiş sayıldığını ve davacının işbu davayı açtığını iddia etmiş, davaya konu kazanın iş kazası olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

"1-Davalı ... yönünden davanın kabulü ile davacının 28.10.2020 günü davalı ...'e ait 245200101110046808005-69000021 sicil numaralı iş yerinde çalışırken geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine,

2-Davalı ... Kurum yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, …” karar verilmiştir

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; açılan davada müvekkili kurumun kusurunun bulunmadığını, davanın Kurum yönünden konusuz kalması nedeniyle lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini savunarak mahkeme hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile incelenen dosya kapsamında davacı vekilinin iş kazasının tespiti bakınından 27.10.2020 tarihinde davalı Kuruma başvurduğu, Kurum tarafından düzenlenen 04.08.2022 Tarih, 2022/420658/032 Sayılı Rapor içeriğinden, Kurumun 16.12.2020 tarihinde taleple ilgili tahkikata başladığının anlaşıldığı,

davacı vekilinin, 05.02.2021 tarihinde açtığı davada, dava dilekçesi içeriğinde, Kurumca iş kazası tespitine ilişkin tahkikatın sürdüğünden haberdar olduğunu belirttiği, buna göre, davacının talebiyle ilgili Kurumun incelemeye başladığından ve yürütülen tahkikatın sürdüğünden haberdar olduğu gözönüne alındığında, davalı Kuruma karşı dava tarihinde haklı olmadığı, bu nedenle davalı Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilecek yerde, aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin kanuna ve olaya uygun olmadığı gerekçelerine dayalı olarak,

istinaf isteminin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı lehine vekalet ücretine hükmeden Yerel Mahkeme kararının hukuka uygun olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; eksik araştırma sonucu karar verildiğini, aleyhe hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu, konuya ilişkin hizmet tespiti davasının sonucu beklenmeden karar verilmesinin hukuka uygun olmadığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık 28.10.2020 tarihinde meydana gelen olayın iş kazası olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 1. 31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13 üncü maddesinin ilgili 1 inci fıkrası şöyledir:

"İş kazası; a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b) (Değişik: 17.04.2008-5754/8 md.) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d) (Değişik: 17.04.2008-5754/8 md.) Bu Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır."

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun ilgili 59 ve 60 ıncı maddeleri şöyledir: "Madde 59- (1) Maddi hukuka göre, bir hakkın birden fazla kimse tarafından birlikte kullanılması veya birden fazla kimseye karşı birlikte ileri sürülmesi ve tamamı hakkında tek hüküm verilmesi gereken hâllerde, mecburi dava arkadaşlığı vardır.

Madde 60- (1) Mecburi dava arkadaşları, ancak birlikte dava açabilir veya aleyhlerine de birlikte dava açılabilir. Bu tür dava arkadaşlığında, dava arkadaşları birlikte hareket etmek zorundadır. Ancak, duruşmaya gelmiş olan dava arkadaşlarının yapmış oldukları usul işlemleri, usulüne uygun olarak davet edildiği hâlde duruşmaya gelmemiş olan dava arkadaşları bakımından da hüküm ifade eder. "

3. Değerlendirme Bir olayın iş kazası olduğunu tespitine ilişkin davalarda Kurum ile işveren arasında 6100 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesi kapsamında zorunlu dava arkadaşlığı vardır. Bu nedenle 6100 sayılı Kanun'un 60 ıncı maddesi uyarınca davanın Kuruma ve işverene karşı birlikte açılması zorunludur. Zorunlu dava arkadaşlığında tek bir dava söz konusudur ve tek bir hüküm ile sonuçlandırılır. Bir başka deyişle zorunlu dava arkadaşları hakkında aynı karar verilir. Zorunlu dava arkadaşlarından birinin davasının kabulüne, diğerininkinin reddine karar verilemez.

Mahkemece davalı Kurum ile işveren arasında açıklanan maddi ve hukuki olgular çerçevesinde zorunlu dava arkadaşlığı olduğu nazara alınmaksızın davalı Kurumun olayı iş kazası kabul ettiğinden bahisle hakkındaki davanın konusuz kalmış olması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, işveren hakkında davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkemece, sigortalının belirlenen işvereni ve Kurum aleyhine infazı kabil tek bir hüküm verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve Kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcın istek halinde ilgiliye iadesine,