Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/3915 K.2024/7678

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum işleminin iptali istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili ve ihbar olunan ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ... Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğündeki iş yerinde 31.08.2007 tarihine kadar çalıştığını, bu çalışmalar sonucunda emekli olduğunu, ancak Kurumun yoğun isteği üzerine 05.09.2007 tarihinden itibaren yine işçi olarak çalışmaya başladığını, bu çalışmasının bilfiil ve aralıksız olarak on yıldan fazla olmak üzere 2017 yılı Eylül ayına kadar sürdüğünü,

davalı Kurum tarafından 05.09.2017 – 06.09.2017 tarihleri arasında yersiz ödeme yapıldığı iddia edilerek zamanaşımı dikkate alınarak 18.12.2011 – 17.05.2018 tarihleri arasında 89.616,47 TL ödeme yapıldığı iddiasıyla söz konusu bedel talep edilmekle birlikte 19.09.2017-17.05.2018 dönemi arası da borç çıkarılarak davacıdan tahsili için ödeme emri gönderildiğini, zamanaşımı itirazı ve definde bulunduğunu belirterek,

dava konusu 89.616,47 TL yönünden davacının borçlu olmadığının tespitine, buna ilişkin ödeme emrinin iptaline, SGK tarafından bu borçla ilgili olarak herhangi bir tahsilat yapıldığı takdirde, ödeme yapıldığı tarih itibariyle faizi ile birlikte davacıya iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işleminin doğru olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; "Davanın kabulü ile davacıya 18.12.2011-17.05.2018 tarihlerinde ödenen aylıkların yersiz aylık ödemesi kabul edilerek 20180615004876 sayı ile tahakkuk ettirilen 89.616,47 TL'lik borcun iptaline, davacının borçlu olmadığının tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ve ihbar olunan ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesince özetle;"Davanın reddine " dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairece; “...5335 sayılı Kanun'un 30/2 nci maddesine göre "Herhangi bir Sosyal Güvenlik Kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları,

kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50'sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar." Bu düzenlemeye göre, eldeki dava dosyası incelendiğinde, 01.08.1977- 31.08.2007 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olan 25.02.1959 doğumlu olan davacıya, 31.08.2007 tarihli tahsis talebine istinaden 01.09.2007 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı, yaşlılık aylığı alan davacı adına 08.09.2007 - 06.09.2017 tarihleri arasında davadışı MEB ...

Öğretmenevi Müdürlüğüne ait ... sicil numaralı iş yerinden, 02.04.2018 - 21.06.2019 tarihleri arasında da davadışı ... ve Gıda A.Ş.’ye ait 1313952 sicil numaralı iş yerinden 2 koduyla sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışmaların Kuruma bildirildiği, ancak Kurum tarafından 17.08.2017 tarih, 9656520 sayılı yazı ile davacının 05.09.2007 tarihinde çalışmaya başladığı ...

Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğü isimli iş yerinin 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi kapsamında olduğundan yaşlılık aylığı kesilerek, 89.616,47 TL yersiz aylıkların iadesi için tahakkuk düzenlenmiş ve ödenmesi talep edilmiştir.

Mahkemece, davacının çalıştığı iş yerinin kamu kurumu olmadığı, genel bütçe kapsamı dışında ve tüm giderlerini kendi işletme geliri ile karşılayan, döner sermaye kapsamında olmayan, Kurumlar Vergisi mükellefi işletme niteliğinde olduğu ve 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi kapsamında sayılan iş yerlerinden olmadığı gözetilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. ” gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Kararda özetle: “1-)Davanın kabulü ile dava konusu Kurum işleminin iptaline, davacının bu işlem nedeniyle davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine” dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ve ihbar olunan ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükmün bozulmasını talep etmiştir.

2.İhbar olunan ... vekili özetle; hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı Kurum ve ihbar olunan ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,