Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/393 K.2024/10855

Taraflar arasındaki iş kazasından maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ve davalı ... Makina San. İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş. vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı ... Makina San. İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmek ve davalı vekili tarafından temyiz incelemesinin duruşmalı yapılması talep edilmekle; murafaa yapılmak üzere tayin olunan 12.11.2024 Salı günü için yapılan tebligatlar üzerine murafaalı temyiz eden davalı ... Makine San. İhr. İth. ve Tic. A.Ş. adına Av. ..., Av. Akif Karapınar ve şirket temsilcisi ... ile davacı adına Av. ...'ın geldikleri, davalı ...

Nak. Gıda Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına gelen olmadığı görülmüş olup gelenlerin yüzlerine karşı murafaaya başlanarak; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalılardan ... Nakliyat Gıda Turizm San ve Tic Ltd Şti bünyesinde şoför olarak çalışmakta iken Orta Mahalle Sabancı Caddesi Tuzla İstanbul adresinde bulunan ... Makina Sanayi İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş. ye ait fabrika yükleme alanına çalıştığı kamyonla görevli şoför olarak geldiğini, ...

Makina Sanayi İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş. ye ait olan bir başka kamyon kasa kapağı açık olduğu halde manevra yaptığı sırada, açık kasa kapağı müvekkili durmakta olan kamyonunun şoför kapısından içerideki alana çarptığını, kaza nedeni ile darbe alan sol kolunun koptuğunu, ... makine şirket çalışanı olan kamyon şoförü maneva kurallarına uymadığı, gözcü ve muavin bulundurmadığı, ayna kontrollerini doğru yapmadığı ve kollandığı aracın ilavesi olan kasa kapağı açıkken manevra yaptığı için olayda ağır derecede kusurlu olduğunu, kazanın gerçekleştiği yer ...

Makina Sanayi İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş. isimli şirkete ait yükleme alanı olduğunu, olay sırasında araçların manevra ve sırası, park düzenli olarak ve araçlar arasında uygun mesafeler bırakılarak organize edilmemiş, iş güvenliğinin sağlanmadığını beyanla her bir davalıdan ayrı ayrı 1.000 TL’lik maddi tazminatın kaza tarihinden avans faiziyle tahsilini talep etmiş, davalı ...

Makine Şti. yönünden maddi istemini 24.01.2023 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda 3.326.982,33 TL’ye artırmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı ...

Nakliyat vekili; davacının dava dilekçesi ile ileri sürdüğü iddialar ve talepleri haksız, dayanaksız ve hukuka aykırı olduğunu, bu sebeple huzurdaki davanın reddi gerektiğini, davacı davasını müvekkil karşı yöneltemeyeceğini, bu nedenle davanın öncelikle husumet yönünden reddi gerektiğini, müvekkili firmanın, davacı ile 19.08.2015 başlangıç tarihli belirsiz iş sözleşmesi imzaladığını, iş bu sözleşme uyarınca davacı müvekkil şirket nezdinde “Silobas Şoförü” olarak çalışmaya başladığını, davacının sigortası aynı gün yaptırıldığını, davacının iş kazasına uğramasına sebep olan müvekkilin kendisine iş güvenliği vermesi veya vermemesi değil,

bizzat diğer davalı şirket çalışanının kusurlu davranışıdır veya davacının bizzat kendi dikkatsizliği olduğunu beyanla davanın reddini ileri sürmüştür.

2.Davalı .. Makine vekili; davalı firma kaldırımlara döşenen beton parke taşları imal eden bir firma olduğunu, davacı, davalı ... Nakliyat Gıda Turizm San. ve Tic. Ltd.

Şirketinde müvekkilimize çimento nakleden firmanın şoförü olduğunu, davacının 23.11.2016 günü değil, 22.11.2016 günü gece 22:30 sularında fabrikanın önüne geldiğini, fabrikaya girip fabrikanın en boş saatinde boşaltma yapacağı yerde davacı kamyonda uyumayı tercih ettiğini, müvekkil firmanın iş yerinde sabah 07.00 ile 09 00 arasında çok yoğun bir yükleme yapıldığını, olay günü davacı kantar fişini aldıktan sonra park sahasında bekleme yapması ve yükleme boşaltma alanım kontrol etmesi gerekirken, doğrudan yükleme alanına girmiş ve aracı çimento silosunun altına çektiğini, bu şekli ile davacı kimseye sormadan,

izin almadan yükleme sahasına geçerek kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, davacı, müvekkil firmanın şoförü ... ya arabanın camından seslenerek "benim acelem var, çimentoyu yükleyip hemen gitmem lazım" dediğini, bu esnada müvekkil firmanın kamyonunun kapakları açık, yarısından fazlası yüklenmiş, forklift mal yüklemeye devam ettiğini, şoför de yüklenen malların dengesini kontrol ettiğin, davacı yükleme alanına girdiği için forkliftin manevra sahasının kapandığını, bunun üzerine firmanın forklift şoförü, müvekkil firmanın kamyon şoförü ...'ya arabayı az ileri al dediğini, davacı şoför de kendi arabasının kapısını aniden açtığını,

hiç kimseye sormadan kendisini aşağıya sarkıttığını, ayaklarını kamyon merdivenlerine attığı esnada yani gövdesi dışarda iken müvekkil firmanın kamyonunun açık ilavesi, davacının kullandığı aracın açık olan kapısından dikmesine doğru girdiğini, kazanın meydana gelmesinde davacı şoförün yükleme sahasına izinsiz girmesi, yükleme yapan kamyonların işine engel olması,

kendi işine öncelik verilmesini istemesi ve kapıyı aniden açarak aşağı inmesi sebebiyet verdiğini, davacı taraf dilekçesinden bu maddi gerçeği olduğu gibi yansıtmamış, gerçek dışı beyanda bulunduğunu müvekkili şirketin kazada kusurunun bulunmadığını beyanla davanın reddini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararında özetle; dava, iş kazası nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemi ile açılan "maddi tazminat" davasıdır. Dosya kapsamında aldırılan kusura ilişkin heyet raporundan. Olayın, 5510 şayılı Kanun'un 13 üncü maddesi kapsamında bir iş kazası olduğu, davalı Es- Eks Makine ve Kalıp San. ve Tic.

A.Ş.'nin yerine getirmediği önlemlerin % 90 oranında etkili olduğu, bu oranın %15'lik kısmının şoför ... ...'a ait olduğu, ... ...'ın oranının işvereni olan ... Makine içinde değerlendirilmesi gerektiği, davacı ...'ın ihmali davranışının Y10 (Y.On) oranında etkili olduğu, davalı ... Nakliyat Gıda Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ın her hangi bir ihmali olmadığı anlaşılmıştır.

Dosyaya celbedilen SGK tahkikat raporu (inceleme raporu) ve sunulan kusur raporu irdelenerek düzenlenmiş olup dosya kapsamına uygun olması sebebiyle hüküm kurmaya elverişli yasal ve yeterli bulunmuştur. Davacının meydana gelen kaza sebebiyle , itiraz üzerine S.S.

YSK tarafından inceleme sonucunda davacının maluliyet oranının %73 olduğuna, düzeltme kaydı ile kontrol muayenesine gerek görülmediğine karar verildiği,İtiraz üzerine Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen 20.3.2019 tarihli, 4937 sayılı raporda, “davacının iş kazasına bağlı arızası nedeniyle 4 73 oranında meslekte kazarıma gücünü kaybettiğine” karar verildiği,

davalı tarafça İstanbul Anadolu 18.İş Mahkemesinde 2019/202 E. sayılı dosya ile açılan tespit davasında, Mahkemenin 05.11.2020 tarihli, 2020/211 sayılı kararı ile sigortalı ...’ın maluliyet oranının % 73 olduğunun tespitine” hükmedildiği anlaşılmakla tüm dosya kapsamına göre aldırılan hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olduğu anlaşılarak hükme esas alınan aktüerya bilirkişi raporunda yapılan hesaplamada davacının maluliyetine göre maddi zararının 3.328.876,65 TL olduğu, davalı ...

Makina Sanayi A.ş’den tahsil edilmek üzere davacının maddi tazminat talebinin kabulüne, davalı ... Nakliyat yönünden davaya konu kazada herhangi bir kusuru bulunmadığından davanın reddine karar verilerek; davanın kısmen kabulü ile davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile 3.326.982,33 TL sürekli iş göremezlik maddi tazminatının kaza tarihi olan 23.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile Davalı ...

Makina Sanayi İhracat İthalat ve Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, davacının davasının davalı ... Nakliyat Gıda Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden reddine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılardan ... Makina Sanayi İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili; ... Şirketinin tam kusurlu olup, ... Şirketinin de işveren olarak sorumlu tutulmasını, faizin avans faizi olarak hüküm altına alınması gerektiğini, tazminatın az olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Makina Sanayi İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş. vekili; İSG kapsamında önlem alındığını, davacının ağır kusurlu olduğunu yeniden sefere çıkmak için hızlı davranmasından kaynaklı kazanın gerçekleştiğini, beklemediğini, ... Şirketine kusur verilmesi gerektiğini; İSG eğitimi vererek yükleme boşaltma alanında naısl davranacağının belirlenmesi, işçilerin bekleme yapmaması için işçiyi sıkıştırdığını, davacının aldığı ücrete ilişkin bir açıklama yapmadığı gibi Kurum kayıtlarında belirtilen ücretin gerçek olmadığına yönelik bir iddiasının da olmadığını, Mahkemece dava dilekçesinin dışına çıkılarak emsal ücret araştırması yapıldığını, kurum kayıtlarındaki ücret dikkate alınmasını ve maluliyete ilişkin itirazların karşılanmadığını beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davacının istinaf itirazlarının incelenmesinde; denetime elverişli, hükme esas alınabilir bilirkişi raporu doğrultusunda, davalı ... Nakliyat Gıda Turizm San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin meydana gelen iş kazasında herhangi bir kusurunun olmadığı, dolayısı ile bu davalıya karşı zarardan dolayı sorumluluk izafe edilemeyeceği; tazminat miktarına yönelik istinaf sebeplerinin soyut olduğu, tazminat tespitine yönelik bilirkişi raporunun yerinde olduğu; diğer davalı ... Makina San.

İhracat İthalat ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden hüküm altına alınan maddi tazminatın iş sözleşmesinden kaynaklanmayıp davacı ile bu davalı arasında iş ilişkisi olmadığı, bu davalının sorumluluğunun adam çalıştıranın sorumluluğu olduğu, bu durumun da BK 66 uyarınca haksız fiil sorumluluğu altında düzenlendiği, bu durumda hükmedilen tazminat tutarına yasal faiz uygulanmasının yerinde olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin tüm istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı ... Makina San. İhracat İthalat ve Ticaret Anonim Şirketi'nin istinaf itirazlarının incelenmesinde; dava konusu olayın trafik kazası ya da iş trafik kazası olmadığı, sadece iş kazası niteliğinde olduğu, zira İstanbul Anadolu 18. İş Mahkemesinin dosyası ile maluliyet oranı ve olayın iş kazası olduğunun kesinleşmiş olduğu, bu nedenle trafik bilirkişi incelemesi yapılmasına yer olmadığı kusura yönelik dosyadaki bilirkişi raporunun hükme esas alınabilir nitelikte olduğu;

maddi zararın resen tespit edilmesi gerektiği zarar tespitinde ise ücretin esas kriter olduğu bu nedenle gerçek ücretin dikkate alınması gerektiği, kaldı ki bilirkişi tarafından bordrolardaki tutarların esas alınmış olduğu ve sefer priminin asgari miktar üzerinden eklenmiş olduğu, giydirilmiş ücret hesabında bir hata olmadığı, peşin sermaye değerinin yarısının indirilmesinin sebebinin davalının 3. kişi olması olduğu,tüm bu husular birlikte değerlendirildiğinde maddi zarar hesabına yönelik tespit ve hesaplamaların yerinde olduğu.

SGK Yüksek Sağlık Kurulu, ATK raporu ve kesinleşen İstanbul Anadolu 18. İş Mahkemesi kararı ile maluliyet oranının kesin olarak tespit edilmiş olduğu ve İlk Derece Mahkemesi kararında bir hata olmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin tüm istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

Tüm bu nedenlerle, İlk Derece Mahkemesi kararının; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa Mahkemesi hakiminin objektif, mantıksal ve hayatın olağan akışına uygun dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına uygun olduğu; davacı ve davalı vekilinin tüm istinaf sebeplerini karşılar mahiyetteki karar ve gerekçesinin dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davacı ve davalı vekilinin istinaf istemlerinin esastan reddine dair karar verildiği anlaşılmıştır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... Makina San. İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş. vekilleri temyiz başvurusunda bulunmuşlardır.

B.Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı ... Makine şirketi çalışanı olan kamyon şoförü manevra kurallarına uymadığı, gözcü ve muavin bulundurmadığı, ayna kontrollerini doğru yapmadığı ve kullandığı aracın ilavesi olan kasa kapağı açıkken manevra yaptığı için olayda ağır derecede kusurlu olduğunu, kazanın gerçekleştiği yer ...

Makina Sanayi İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş. isimli şirkete ait yükleme alanı olduğunu, olay sırasında araçların manevra ve sırası, park düzenli olarak ve araçlar arasında uygun mesafeler bırakılarak organize edilmemiş, iş güvenliği sağlanmadığını, ... Nakliyat Gıda Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın reddedilmiş olmasının yerinde olmadığını, nitekim müvekkil, ... Nakliyat Şti yönünden işçi konumunda olduğunu, ... Nakliyat Gıda Turizm San. ve Tic. Ltd.

Şti. için illiyet bağının kesilmediğini, ... şirketinin yaptığı işin ticari faaliyetiyle ilgili olduğundan avans faizi uygulanması gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Makina San. İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; adil yargılanma hakkının ve dayanılan keşif delili ikmal edilmeden karar verilerek savunma hakkının kısıtlandığını, maluliyete itirazların karşılanmadığını, davalı işveren ...

Şirketine kusur verilmesi gerektiğini, işçilerin yükleme boşaltma alanında nasıl davranacağı konusunda eğitim ve bilinç kazandırmaması, fazla sefer yapma konusunda işçilerin üzerinde baskı uygulandığını SGK ifadelerinin dikkate alınmadığını, Davacı kendi işvereninin baskısında olduğundan dolayı, yeni servis atabilmek ve servis başı prim alabilmek için işyerinin kurallarını alt üst ederek, tartı görevlisinin talimatlarını dinlemeyerek,

alelacele çimento silosuna gittiğini, yargılama boyunca davacının ve kendi işvereninin kusurlarını Mahkemeye gösterilmesine rağmen, Mahkeme davacı ve işvereninin kusurlarını dikkate alınmadığını, bilirkişi niteliğinin yerinde olmadığını, ücret tespitinde davacının talebinin aşıldığını, bilindiği üzere davacı ..., davalı ... Nakliyatın işçisi olduğunu, Mahkemece davacının ...

Nakliyattaki ücretine ilişkin herhangi bir araştırma yapmadan sadece basit birer, ikişer şahit ifadesi ile hüküm kurmasının hatalı olduğunu, davacının SGK kayıtlarına itirazı olmadığından SGK kayıtlarına göre ücret belirlenmesi gerektiğini, davacıya verilen maluliyetin gerçek durumu yansıtmadığını, verilen % 73 maluliyet dosya kapsam ve içeriğine aykırı olduğunu, davacıya verilen maluliyetin yatalak kalan bir kimsenin ölçütü ile aynı doğrultuda olduğunu, davacının kayıplarına saygı duymakla birlikte, % 73 oranında maluliyet verilmesi davacının kayıpları ile orantılı olmadığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazası neticesinde sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

"Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleridir." Tazminatı alacağından sorumluluk ve tazminat miktarının tayin ve tespiti" açısından kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan kanun hükümleri gözetildiğinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 ve 114 üncü maddesi delaletiyle 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55 ve 56 ncı maddeleridir. "Olayın iş kazası olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları" için 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19, 20 ve 21 inci maddeleridir. "İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler" açısında işyerinin nitelik ve kapsamına göre 6331 sayılı Kanun'un maddeleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere özellikle kusur oran ve aidiyeti ile sürekli iş göremezlik oranın belirlenmesinde, giderek hükme esas alınan hesap raporundaki tespitlerde dosya kapsamı ile Dairemizce benimsenen ilkelere göre karar verildiğinin anlaşılması, davacı ve davalı ...

Makina San. İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş. vekilleri tarafından sunulan itirazların kararın bozulmasını gerektirmemesi ve aynı sebeplerin istinaf sebebi olarak ileri sürülüp Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın gerekçesinde hükme bağlandığının anlaşılması karşısında tüm temyiz itirazlarının reddiyle, temyiz edenlerin sıfatlarına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı ve davalı ... Makina San. İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş. vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz edenlerin sıfatlarına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre Bölge Adliye Mahkemesi Kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

2. Aşağıda dökümü yapılan bakiye karar harçlarının ilgililerden tahsiline,

3. Dairemizde icra edilen duruşmada davacı ve davalı ... Mak. San. İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş. kendisini vekille temsil ettirmiş olması nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap edilen 28.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya, 28.000,00 TL vekalet ücretinin de davalı ... Makina San. İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine,

4.Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,