Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4092 K.2024/4119

Taraflar arasında görülen ve istinaf incelemesinden geçen yaşlılık aylıklarının tahsili istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacılar vekili, müvekkillerin murisi ...'ın 22.03.1985-15.05.2000 tarihleri arasında esnaf Bağ-Kur sigortalılığının bulunduğu, 01.08.2000 tarihinde yaşlılık aylığı bağlandığı ve sigorta sürelerinin iptali nedeni ile ölüm aylığının 2003 yılında kesildiğini, sigortalılık süresini iptal eden Kurum işleminin iptali için açılan davanın kabul edildiğini, 6552 sayılı Kanun'un 58 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanun'a eklenen geçici 54 üncü madde hükmüne göre murisin iptal edilen Bağ-Kur sigortalılık sürelerinin başlangıçtan itibaren geçerli kabul edildiğini,

ancak yaşlılık aylığının başvuru tarihi olan 23.12.2014 tarihini takip eden aybaşından itibaren aylığının bağlandığını, aylığın 01.01.2003 tarihinden itibaren bağlanması gerektiğini ileri sürerek, eksik ödenen aylıkların ve aylığın geç ödenmesinden kaynaklı faiz alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle asıl alacağın davacıya toplu olarak ödendiğini, faiz talebinin yerinde olmadığını, asıl alacağın ödenmesi ile faiz alacağının da son bulduğunu belirterek, haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle davanın kabulü ile 84.289,14 TL eksik ödenen aylık alacağının (10,00 TL'sinin dava tarihinden, bakiyesinin ıslah tarihi olan 30.03.2017 tarihinden itibaren) işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak miras payları oranında davacılara verilmesine, 54.051,09 TL faiz alacağının davalıdan alınarak miras payları oranında davacılara verilmesine, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle “... yasal mevzuata uygun şekilde ödeme yapıldığını, davacılar murisine yapılan eksik bir ödeme söz konusu olmamasına rağmen mahkemece eksik ödeme iddiasının kabulünün hukuka aykırı olduğunu” ileri sürmüştür.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında özetle “...her ne kadar davacı yaşlılık aylığının 01.01.2003 tarihinden itibaren bağlanması gerektiğini ileri sürerek, eksik ödenen aylıkların faiziyle birlikte tahsilini talep etmiş ise de, dairece yapılan geri çevirme kararı sonrası davalı Kurumdan gelen belge ve kayıtlarda davacının mevcut davaya konu talebinin karşılandığının belirtilmesi karşısında, anılan kayıtlar irdelenerek yapılacak değerlendirme sonrasında bir hüküm kurulması gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir ve bozmayı gerektirir.” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davacının davasının kabulüne, 1-84.289,14 TL eksik ödenen aylık alacağının (10,00TL'sinin dava tarihinden, bakiyesinin ıslah tarihi olan 30.03.2017 tarihinden itibaren) işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak miras payları oranında davacılara verilmesine, 2-54.051,09 TL faiz alacağının davalıdan alınarak miras payları oranında davacılara verilmesine, dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, yaşlılık aylıklarının tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Eldeki dava dosyası ve Mahkemece verilen hüküm incelendiğinde, davaya katılımı sağlanan ve hakkında kabule yönelik hüküm kurulan ...’ın vefat ettiği anlaşılmaktadır. 6100 sayılı HMK.’nın 55 inci maddesi uyarınca, "Taraflardan birinin ölümü halinde mirasçılar mirası kabul veya reddetmemiş ise bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir.

Bununla beraber hakim, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir”. Diğer taraftan, dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde, TMK.’nın 28/I maddesi uyarınca ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur.

Bu durumda mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların malvarlığı haklarını etkileyen davaları, ölen tarafın mirasını reddetmeyen mirasçılarının, davayı mecburî dava arkadaşı olarak hep birlikte takip etmeleri gerekir.

Yukarıda belirtilen hukuki ve fiili durumlar ışığında mahkemece öncelikle taraf teşkili sağlanarak, vefat eden ...’ın kayıtlı tüm mirasçılarının usülüne uygun bir biçimde davaya katılımı sağlandıktan sonra, davaya devam edilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,