Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4222 K.2024/6241

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin bozmasına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri ile dahili davalı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 06.10.2005 ile 20.09.2014 tarihleri arasında eksik gösterilen hizmet süresinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iddiasının doğru olmadığını, davalı şirketinin kuruluş ve işe başlama tarihinin 10.06.2013 olduğunu, davacının 2005 yılında henüz kurulmamış olan bir şirkette çalıştığı iddiasının gerçek dışı olduğunu, davacının işyeri kayıtlarına göre de işe başlama tarihinin 14.06.2013 tarihi olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın hak düşürücü süre nedeni ile reddi gerektiğini, davacının tespitini istediği dönemlerdeki çalışmalarının hizmet cetvelinde görüldüğü gibi olup başkaca çalışmasının olmadığını, hizmet tespiti davaları kamu düzenini ilgilendirdiğinden özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 30.06.2016 tarihli 2014/213 Esas 2016/308 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, davacının ....35 sicil nolu işyerinde 06.10.2005-13.06.2013 tarihleri arasında 2769 gün çalıştığı, bu çalışmalarının Kuruma bildirilmediği (06.10.2005-31.12.2005 tarihleri arasında 86 günlük, 01.01.2006-31.12.2012 tarihleri arasında 2520 günlük, 01.01.2013-13.06.2013 tarihleri arasında 163 günlük çalışma) davacının ... PVC San. Tic. Ltd. Şirketine ait ... sicil nolu işyerinde 14.06.2013-19.09.2014 tarihleri arasında 456 gün çalıştığı, bu çalışmalarının kuruma bildirildiği, davacının bildirimi yapılmayan günlerde hizmet akdine istinaden ve günün cari asgari ücreti üzerinden çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum ve davalı ... Pvc San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri ile dahili davalı ... Ltd. Şti. temyiz isteminde bulunmuştur.

2. 21 Hukuk Dairesinin 25.04.2018 tarihli 2016/17301 Esas 2018/4283 Karar sayılı ilamı ile 2005-2007 döneminde davalı işyerinden çalışması bildirilen davacı bordro tanıklarının davacının kendilerinin çalıştığı 2 yıllık sürede çalıştığını doğruladığı, ancak 2007-2013 tarihleri arasında davalı işyerinden bildirimi bulunan davalı bordro tanıklarının davacının ...

Plastik işyerinde çalışmadığını beyan ettiği, uyuşmazlık konusu dönemin tamamına ilişkin tarafsız bordro tanığı dinlenmediği belirtilerek ve "... sicil numaralı ve 1484205 sicil numaralı davalı işverene ait dönem bordrolarını celbederek,

uyuşmazlık konusu dönemin tamamını kapsayacak şekilde, dönem bordrolarında kayıtlı, tarafsız bordro tanıklarını saptayarak bunların bilgilerine başvurmak, bordro tanıklarına ulaşılamadığı veya bunların beyanları ile yetinilmediği taktirde ... ve zabıta aracılığı ile de davalı işyerine komşu işyerlerini tespit edip bu işyerlerinin uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı çalışanları, yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği, süresi ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, tanık beyanları arasındaki çelişkiyi gidermek" gereklerine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile ... PVC Ltd. Şti. arasında 14.06.2013 tarihli iş sözleşmesi imzalanmış olduğu, ücret ödeme bordrolarına göre davacının 2014 yılında çalışmalarının görüldüğü, ticaret sicil kayıtları ve mevcut delillerden ... PVC şirketi ile dava dışı ...

Plastik ortaklarının aynı ailenin bireyleri oldukları, iki şirketin de faaliyet adreslerinin de aynı olduğu, bu hususların tanık beyanları ile anlaşıldığı, davacı vekilinin yargılama sırasında dava dışı ... Plastik San. Tic. Ltd. Şti.'nin davaya dahili davalı olarak katılması talebinde bulunduğu, adı geçen şirkete tebligat yapıldığı, davalı şirket ile yargılama sırasında dava dilekçesi tebliğ edilen ...

Plastik şirketi arasında organik bağ bulunduğu, davacının 06.10.2005 tarihinde başlayan çalışmalarının bu şirketler nezdinde devam ettiği gerekçesiyle davanın kabulüne, "davacının ....35 sicil nolu işyerinde 06.10.2005-13.06.2013 tarihleri arasında 2769 gün çalıştığı, bu çalışmalarının kuruma bildirilmediği, davacının ... PVC San. Tic. Ltd.

Şirketine ait ... sicil nolu işyerinde 14.06.2013-19.09.2014 tarihleri arasında 456 gün çalıştığı, bu çalışmalarının Kuruma bildirildiği, davacının bildirimi yapılmayan günlerde hizmet aktine istinaden ve günün cari asgari ücreti üzerinden çalıştığının tespitine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Dahili davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. yetkilisi ,tarafsız bordro tanıklarının davacıyı ... Plastikte çalışırken görmediğini beyan ettiğini, davacının şirketlerinde hiç çalışması olmadığını, 9-10 çalışanın bulunduğu işyerinde davacının diğer çalışanlarca tanınmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

Davalı ... PVC vekili, tarafsız bordro tanıklarının tamamının davacıyı ... Plastikte çalışırken görmediğini beyan ettiğini, şirketin 10.6.2013 tarihinde kurulduğunu ve davacının iş yerindeki çalışmasının tamamen bildirildiğini, her iki şirketin ortaklarının kardeş olmasının şirketler arasında organik bağ olduğu anlamına gelmeyeceğini, kaldı ki her iki şirket de faal olduğu için iş yeri devrinin söz konusu olmadığını, hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili; davanın hak düşürücü süre nedeni ile reddi gerektiğini, Mahkemece yeterli araştırma yapılmadan karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz, dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 506 sayılı Kanun 79 uncu, 5510 sayılı Kanun 86 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirir.(05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulunun 12.07.2006 tarihli 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı).

Mahkeme tarafından bozmaya uyulmuştur. Ancak bozma gereği yerine getirilmemiştir.

Dosya kapsamından; 1484205 sicil numaralı ... PVC Ltd. Şti.'nin plastik lambri üretimi işinden 14.6.2013 tarihinde Kanun kapsamına alındığı, ... sicil numaralı ... Plast. Ltd. Şti.'nin plastik imalatı işinden 07.04.1997 ile 12.7.2013 tarihleri arası kapsamda bulunduğu, davacının 14.06.2013 ile 19.09.2014 arasındaki çalışmasının 1484205 sicil numaralı davalı ... PVC işyerinden Kuruma bildirildiği, Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada bordro tanıklarının tespit edilerek dinlendiği, ancak bozma ilamı sonrası beyanı alınan bordro tanıklarının davacıyı ... Plastik işyerinde çalışırken görmediklerini, ... Plastik Ltd.Şti dönem bordrosundan dinlenen tanıkların davacıyı tanımadıklarını beyan ettikleri anlaşılmaktadır.

Mahkemece önceki bozma ilamına uygun şekilde, uyuşmazlık konusu dönemin tamamını kapsayacak şekilde, dönem bordrolarında kayıtlı, tarafsız bordro tanıklarını saptayarak bunların bilgilerine başvurulmalı, bozma öncesinde dinlenen bordro tanıkları tekrar dinlenerek tanık beyanları arasındaki çelişkiler giderilmeli , somut çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya konularak; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Kabule göre de, dahili davalı ... San. Tic. Ltd. Şti.'nin karar başlığında gösterilmemesi ve davacının davalı ... PVC San. Tic. Ltd. şirketine ait ... sicil nolu işyerinde 14.06.2013-19.09.2014 tarihleri arasındaki çalışmalarının Kuruma bildirildiği açık olup bu dönem yönünden istemin hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği gözetilmeyerek, "davacının ... PVC San. Tic. Ltd. Şirketine ait ... sicil nolu işyerinde 14.06.2013-19.09.2014 tarihleri arasında 456 gün çalıştığı, bu çalışmalarının kuruma bildirildiği" şeklinde hüküm kurulması isabetsizdir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,