Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4233 K.2025/3300

Taraflar arasındaki prime esas kazancın ve yaşlılık aylığı tutarının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.04.1986 tarihinde işe başladığı, bu iş yerinde aralıksız olarak 15.08.2009 tarihine kadar kesintisiz olarak çalıştığı, davacının hizmet iş sendikasının üyesi olup sendika ile davalı ... ile akdettiği toplu iş sözleşmesinin tüm hükümlerinden yararlandığı, toplu iş sözleşmesinin tüm hükümlerinden yararlandığı iddiasıyla davacının toplu iş sözleşmesi hükümlerinde ...

Belediye Başkanlığınca ödenen ikramiyelerin tamamının prime esas kazançlara dahil olması gerektiğinin tespitiyle ödenmesi gereken işveren ve işçi SSK prim kesintisinin davalı işveren ...

Belediye Başkanlığınca ödenmesi gerektiğinin tespitine, 15.08.2009 - 06.08.2013 tarihleri arasında emekli aylığına yansıtılmayan ve eksik ödenen emeklilik maaşı için şuanda miktarı belirsiz olan alacağının şimdilik 100,00 TL'nin dava tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen davalı Kurumlardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

1.Davalı işveren vekili cevap dilekçesinde özetle; iddia edildiği gibi kendisinden pirime esas kazançlardan sayılan ikramiyelerden yapılan yasal kesintilerin ...'ya bildirilmemesi gibi bir durum söz konusu olmadığı, davacıya ait SSK prim kesintilerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirdiğine dair evrakların Mali Hizmetler Müdürlüğünden 04.09.2013 tarih ve 6698 sayılı yazı ile istendiği,

09.09.2013 tarih ve 6757 sayılı cevabi yazı ile davacıya ait 01.04.1986 - 2009 yılları arasında maaş bodoları ve ücret ödemlerinin diğer yıllık evraklarla birlikte Sayıştay Başkanlığı tarafından yapılan denetim sırasında istendiği ve akabinde Sayıştay Başkanlığına gönderileceği ...

Belediyesinin bilgisayar otomasyon sistemine 2009 yılı itibariyle geçmiş olması nedeniyle 2009 yılından öncesine ait kayıtların mevcut olmadığı bu nedenle 2009 yılı öncesine ait bilgi begelerin Sayıştay Başkanlığından celbedilerek dosyaya eklenmesi gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili aşamalarda Kurum işlemlerinin yerinde olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.MAHKEME İLK KARARI

Mahkeme tarafından 06.03.2014 tarihli ve 2013/161 Esas, 2014/72 Karar sayılı kararla Mahkemenin 2011/554 Esas sayılı dosyası incelendiğinde, ...'in kendisine bağlanan emekli aylığının ilgili Kanun hükümlerine göre artırılarak düzeltilmesi ve 01.08.2009 - 26.08.2011 tarihleri arası emekli aylığına yansıtılmayan ve ödenmeyen 500,00 TL'nin her yıl için vade tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsili talebi ile ...

Başkanlığına dava açtığı, davanın reddine karar verildiği, kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay tarafından onandığı, davacının dava ile açtığı dava dilekçesi incelendiğinde 2011/554 Esas sayılı dosyadaki dava dilekçesindeki talepler ile aynı olduğu, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin, ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Mahkemenin 06.03.2014 tarihli ve 2013/161 Esas, 2014/72 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuş ve Dairemizce 30.03.2015 tarihli ve 2014/12782 Esas, 2015/5865 Karar sayılı ilamla aşağıdaki gerekçeyle Mahkeme kararı bozulmuştur:

"...Davacı tarafından prime esas kazanç tutarının tespiti için açılan davada, ... Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nin 09.08.2012 tarihli 2011/554 Esas, 2012/222 Karar sayılı kararı ile yaşlılık aylığı hesabında hata bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği ve anılan kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği, eldeki davada ise davacının toplu sözleşme hükümleri gereği ödenen ikramiyeler gözetilerek prime esas kazanç tutarının ve buna bağlı olarak yaşlılık aylığı miktarının tespitini istediği, kesinleşen dava dosyasının tarafları aynı ise de, dava sebebinin farklı olduğu anlaşılmakla, dosyamıza konu talep hakkında kesin hükmün varlığından bahsedilemez.

Hâl böyle olunca, işin esasına girilerek, davacı ile işveren arasındaki toplu iş sözleşmeleri ve tüm ilgili evrak celp edilerek, 506 sayılı Kanunun 77 ve 5510 sayılı Kanunun 80. maddeleri kapsamında ikramiyelerin prime esas kazanca dahil olduğu gözetilerek, bu çerçevede, prime esas kazanç tutarları tespit edilerek, belirlenecek prime esas kazanç tutarlarına göre başlangıçtan itibaren davacıya ödenmesi gereken yaşlılık aylığı miktarı Kurum'dan sorularak,

davacının anılan tutara somut bilgi ve belgelere dayalı olarak itiraz etmesi hâlinde, 5510 sayılı Kanunun geçici 2. maddesi kapsamında aylık hesabı yönünden alanında uzman bilirkişiden rapor alınarak, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve hatalı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir..."

2.Mahkeme tarafından bozma ilamına uyularak 23.09.2019 tarihli ve 2015/198 Esas, 2019/509 Karar sayılı kararla; davacının prime esas kazanç tutarlarının tespiti ile belirlenecek prime esas kazanç tutarlarına göre başlangıçtan itibaren davacıya ödemesi gereken yaşlılık aylığı miktarı ...'dan sorulduğu, ...

Belediye Başkanlığından davacının maaş, ikramiye, ilave tediye bordrolarının ve sosyal güvenlik prim bordrolarının istenildiği, davalı ile sendika arasınadaki ... getirtildiği ve yine ...'dan davacının prim bordroları, maaş bağlama kararının istenilmiş ve gelen yazı cevaplarına göre dosyanın teknik yönünün ağırlıklı olması nedeniyle dosya uzman bilirkişiye tevdi edildiği,

... isimli bilirkişinin 17.05.2019 havale tarihli bilirkişi raporunun denetime açık ve usule uygun olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının prime esas kazancının hüküm fıkrasında ayrıntılı olarak gösterilerek tespit edilerek davacının bu dönemlerde bildirilen prime esas kazançlarına eklenmesi gerektiğinin ve bu primlerin aylığa hak kazandığı tarihten itibaren yaşlılık aylığının hesabında dikkate alınması gerektiğinin tespitine, eksik ödenen ... prim farkının davalı ...

Başkanlığından tahsili ile sigorta sicil kaydına tesciline, 1.747,83 TL Eksik ödenen yaşlılık aylığı alacağının 13.08.2013 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı Sosyal Güvenlik Kurumundan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

3.Mahkemenin 23.09.2019 tarihli ve 2015/198 Esas, 2019/509 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuş ve Dairemizce 27.12.2022 tarihli ve 2020/390 Esas, 2022/16758 Karar sayılı ilamla aşağıdaki gerekçeyle Mahkeme kararı bozulmuştur:

"...Eldeki davada da, mahkemece, davacı hakkında toplu iş sözleşmelerine göre yeniden belirlenmiş olan sigorta primine esas kazançlara göre davacıya ödenmesi gereken aylığın başlangıç tarihi itibari ile miktarının ve dava tarihi itibari ile fark aylık tutarlarının ne olması gerektiği hususu öncelikle davalı Kurumdan sorulmalı ve davalı kurumun hesaplaması ile gönderdiği miktara davacının itirazının bulunmaması halinde Kurumca gönderilen miktarların esas alınması,

davacının itirazının bulunması halinde ise yukarıda yapılan açıklamalara uygun şekilde alanında uzman bilirkişi ya da bilirkişi heyetinden, aylık bağlama tarihinde yürürlükte bulunan yasal mevzuat gereği, aylık bağlama oranlarını belirten, başlangıçtaki aylık tutarını tespit eden, Kurumca bağlanan aylıkla karşılaştırılarak, fark bulunması halinde gerekçeli ve ayrıntılı olarak sebebini açıklayan rapor alınıp irdelenerek, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Yapılacak irdelemede, davacının kararı temyiz etmediği ve davalı Kurum lehine mahkeme kararındaki tutar bakımından usuli kazanılmış hak oluştuğu da dikkate alınmalıdır.

Kabule göre de alınan hesap raporunda davacı hakkında tespit edilen prime esas kazançların dönemin tavan prime esas kazanç tutarlarını geçemeyeceği hususunun dikkate alınmadığı ve A1 aylığında ortalama yıllık kazanç belirlemesine esas hesap ile gösterge tespitinin uygun şekilde yapılmadığı anlaşılmakla, bu raporun karara esas alınması isabetsiz olup, bozma nedenidir..."

4.Mahkeme tarafından bozma ilamına uyularak yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla; ...'ya müzekkere yazılarak, tespit edilen PEK tutarı uyarınca aylık miktarının tespiti istenildiği ancak Kurum tarafından manuel hesaplama yapılamadığından olumsuz cevap verildiği, TÜİK'e yazılan müzekkere ile 1990 - 2008 dönemine ilişkin kayıtlar dosya içerisine alındığı ve dosya bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından bozma ilamında da belirtildiği gibi dava tarihi olan 06.08.2013 tarihi itibariyle hesaplama yapıldığı, yapılan hesaplamanın Yargıtay bozma ilamında belirtildiği şekilde olduğu,

raporun denetime elverişli olduğu anlaşılmakla, rapora itibar edildiği ancak Mahkeme kararı davacı tarafça temyiz edilmediğinden, davalı tarafın usuli kazanılmış hakkı dikkate alınarak karar verildiği, her ne kadar bilirkişi raporunda 4.216,91 TL eksik ödeme yapıldığı tespit edilmiş ise de davacı tarafça karar temyize konu edilmediğinden, 1.747,83 TL eksik ödenen yaşlılık aylığı yönünden hüküm kurulduğu, muştur.

PEK tutarları yönünden bozma kararında yapılan tespitin yerinde olduğu belirtildiğinden, bu hususta yeniden yargılama yapılmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının prime esas kazancının hüküm fıkrasında ayrıntılı olarak gösterilerek tespit edilerek davacının bu dönemlerde bildirilen prime esas kazançlarına eklenmesi gerektiğinin ve bu primlerin aylığa hak kazandığı tarihten itibaren yaşlılık aylığının hesabında dikkate alınması gerektiğinin tespitine, eksik ödenen ... prim farkının davalı ...

Başkanlığından tahsili ile sigorta sicil kaydına tesciline, 1.747,83 TL eksik ödenen yaşlılık aylığı alacağının 13.08.2013 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı Sosyal Güvenlik Kurumundan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma ilamının gereğinin yerine getirilmediği, eksik araştırma ile karar verildiği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Davalı işveren vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının sendika aidatı ödeyip ödemediği, hangi dönemlerde ikramiye aldığı araştırılmadan varsayımsal hesap yapıldığı, eksik araştırma ile karar verildiği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, prime esas kazancın ve yaşlılık aylığı tutarının tespitine ilişkindir.

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz kapsam ve nedenlerine göre temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR