Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4396 K.2024/8878

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti ve sigorta primine esas kazanç tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili ve davalı ... San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı şirkete ait iş yerinde 21.12.2004 ile 26.12.2013 tarihleri arasında kesintisiz şekilde yer altında maden işçisi olarak çalıştığını ve en son 3.500,00 TL ücret aldığını belirterek Kuruma bildirilmeyen hizmetinin ve prime esas kazançlarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 04.11.2015 tarihli ve 2014/31 Esas 2015/325 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne davacı ...'ın davalı ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketine ait iş yerinde, a) 18.07.2005 - 01.11.2005 tarihleri arasında; 2005 yılı 8. ayında günlüğü 16,66 TL den 4 gün, 2005 yılı 9. ayında günlüğü 16,23 TL den 4 gün, 2005 yılı 10. ayında günlüğü 16,83 TL den 4 gün, olmak üzere, toplam 12 gün,

b) 07.11.2006 - 01.02.2007 tarihleri arasında; 2006 yılı 12. ayında günlüğü 18,50 TL den 8 gün, 2007 yılı 1. ayında günlüğü 19,50 TL den 30 gün, 2007 yılı 2. ayında günlüğü 19,50 TL den 2 gün, toplam 40 gün,

c) 22.07.2008 - 31.05.2010 tarihleri arasında; 2008 yılı 10. ayında günlüğü 21,50TL den 10 gün, 2008 yılı 12. ayında günlüğü 22,00 TL den 15 gün, 2009 yılı 4. ayında günlüğü 23,33 TL den 10 gün, 2009 yılı 5. ayında günlüğü 22,66 TL den 9 gün, 2009 yılı 7. ayında günlüğü 33,75 TL den 10 gün, 2009 yılı 9 ayında günlüğü 31,11 TL den 15 gün, 2009 yılı 11. ayında günlüğü 23,16 TL den 30 gün, 2009 yılı 12. ayında günlüğü 38,88 TL den 12 gün, 2010 yılı 5. ayında günlüğü 21,18 TL den 14 gün, olmak üzere, toplam 125 gün,

d) 10.08.2010 - 31.12.2013 tarihleri arasında; 2010 yılı 9. ayında günlüğü 28,84 TL den 10 gün, 2010 yılı 10. ayında günlüğü 36,49 TL den 6 gün, 2011 yılı 8. ayında günlüğü 30,00 TL den 3 gün, 2011 yılı 9 ayında günlüğü 30,00 TL den 10 gün, 2011 yılı 11. ayında günlüğü 120,91 TL den 12 gün, 2012 yılı 4. ayında günlüğü 102,00 TL den 15 gün, 2012 yılı 8. ayında günlüğü 105,14 TL den 14 gün, 2012 yılı 10. ayında günlüğü 112,90 TL den 11 gün, 2012 yılı 11. ayında günlüğü 122,37 TL den 9 gün,2013 yılı 3 ayında günlüğü 81,50 TL den 20 gün, 2013 yılı 8. ayında günlüğü 196,60 TL den 5 gün, 2013 yılı 10. ayında günlüğü 93,09 TL den 14 gün, 2013 yılı 12. ayında günlüğü 232,75 TL den 4 gün, toplam 133 gün, bildirimsiz olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Kapatılan 21. Hukuk Dairesinin 2016/10332 Esas 2018/5180 Karar sayılı kararı ile davalıların tüm temyiz itirazlarının reddine karar verilmiş; davacı temyizi yönünden ise" Mahkemece davacının hizmet tespiti talebine yönelik hüküm yerinde ise de hükme esas alınan bilirkişi raporunda bildirilen ve bildirilmeyen günler ayrı ayrı gösterildiği halde Mahkemece hükümde sadece davacının tespit edilen eksik günlerinin ve bunlara ilişkin prime esas kazançlarının belirtildiği, bildirimi yapılan günler için prime esas kazançlar hakkında hüküm kurulmadığı anlaşılmakla, prime esas kazançlar ayda otuz gün üzerinden gösterilmeden hüküm kurulması isabetsiz olmuştur. " gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda 19.07.2019 tarihli 2018/376 Esas 2019/323 Karar sayılı karar ile “Bilirkişinin 27.02.2019 tarihli raporu doğrultusunda davacının genel toplamda 310 gün daha, hizmet sözleşmesine dayalı, eylemli olarak bilirkişi Av. ... tarafından hazırlanılan 27.02.2019 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen prime esas kazanç miktarları üzerinden çalıştığının ve bu sürelerde 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi (506 sayılı Kanun'un 2/1) gereğince sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

davacının 18.07.2005 - 31.12.2013 tarihleri arasında Kuruma bildirilen prime esas kazanç miktarlarının iptali ile söz konusu sürelere ilişkin olarak davacının bilirkişi Av. ... tarafından hazırlanılan 27.02.2019 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen prime esas kazanç miktarları üzerinden çalışmış sayılması gerektiğinin tespitine” karar verilmiştir.

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ve davalı ... San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairece; "davacının davalı iş yerinde hangi dönemlerde ne kadar prime esas kazançla çalıştığının kabul edildiği açık ve net belirtilmek suretiyle, infaza elverişli olacak şekilde hüküm kurulması gerektiği" belirtilmek suretiyle karar bozulmuştur.

C.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

1-Davanın kısmen kabulüne, davacı ...'ın davalı ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketine ait iş yerinde yer altı maden işçisi olarak,

a) 18.07.2005 - 01.11.2005 tarihleri arasında; 2005 yılı 8. ayında günlüğü 16,66 TL'den olmak üzere 4 gün, 2005 yılı 9. ayında günlüğü 16,23 TL'den olmak üzere 4 gün, 2005 yılı 10. ayında günlüğü 16,83 TL'den olmak üzere 4 gün, toplamda 12 gün,

b) 07.11.2006 - 01.02.2007 tarihleri arasında; 2006 yılı 12. ayında 18,50 TL'den olmak üzere 8 gün, 2007 yılı 1. ayında 19,50 TL'den olmak üzere 30 gün, 2007 yılı 2. ayında 19,50 TL'den olmak üzere 2 gün, toplamda 40 gün,

c) 22.07.2008 - 31.05.2010 tarihleri arasında; 2008 yılı 10. ayında 21,50 TL olmak üzere 10 gün, 2008 yılı 12. ayında 22,00 TL olmak üzere 15 gün, 2009 yılı 4. ayında 23,33 TL olmak üzere 10 gün, 2009 yılı 5. ayında 22,66 TL olmak üzere 9 gün, 2009 yılı 7. ayında 33,75 TL olmak üzere 10 gün, 2009 yılı 9. ayında 31,11 TL olmak üzere 15 gün, 2009 yılı 11. ayında 23,16 TL olmak üzere 30 gün, 2009 yılı 12. ayında 38,88 TL olmak üzere 12 gün, 2010 yılı 5. ayında 21,18 TL olmak üzere 14 gün, toplamda 125 gün,

d) 10.08.2010 - 31.12.2013 tarihleri arasında.

2010 yılı 9. ayında 28,84 TL olmak üzere 10 gün, 2010 yılı 10. ayında 36,49 TL olmak üzere 6 gün, 2011 yılı 8. ayında 30,00 TL olmak üzere 3 gün, 2011 yılı 9. ayında 30,00 TL olmak üzere 10 gün, 2011 yılı 11. ayında 68,00 TL olmak üzere 12 gün, 2012 yılı 4. ayında 68,00 TL olmak üzere 15 gün, 2012 yılı 8. ayında 68,00 TL olmak üzere 14 gün, 2012 yılı 10. ayında 68,00 TL olmak üzere 11 gün, 2012 yılı 11. ayında 68,00 TL olmak üzere 9 gün, 2013 yılı 3. ayında 68,00 TL olmak üzere 20 gün, 2013 yılı 8. ayında 68,00 TL olmak üzere 5 gün, 2013 yılı 10. ayında 68,00 TL olmak üzere 14 gün, 2013 yılı 12. ayında 68,00 TL olmak üzere 4 gün,

toplamda 133 gün ve genel toplamda 310 gün daha, hizmet sözleşmesine dayalı, eylemli olarak bilirkişi Av. ... tarafından hazırlanılan 12.01.2023 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen prime esas kazanç miktarları üzerinden çalıştığının ve bu sürelerde 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi (506 sayılı Kanun'un 2/1) gereğince sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine (Bilirkişi Av. ... tarafından hazırlanılan 12.01.2023 tarihli bilirkişi raporunun kararımızın eki sayılmasına), fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-Davacının 18.07.2005 - 31.12.2013 tarihleri arasında Kuruma bildirilen prime esas kazanç miktarlarının iptali ile

a) 18.07.2005 - 01.11.2005 tarihleri arasında; 2005 yılı 8. ayında bildirimi yapılan 26 günün, günlüğü 16,66 TL prime esas kazanç, 2005 yılı 9. ayında bildirimi yapılan 26 günün, günlüğü 16,23TL prime esas kazanç, 2005 yılı 10. ayında bildirimi yapılan 26 günün, günlüğü 16,83 TL prime esas kazanç,

b) 07.11.2006 - 01.02.2007 tarihleri arasında; 2006 yılı 12. ayında bildirimi yapılan 22 günün, günlüğü 18,50 TL prime esas kazanç,

c) 22.07.2008 - 31.05.2010 tarihleri arasında; 2008 yılı 10. ayında bildirimi yapılan 20 günün, günlüğü 21,50 TL prime esas kazanç, 2008 yılı 12. ayında bildirimi yapılan 15 günün, günlüğü 22,00 TL prime esas kazanç, 2009 yılı 4. ayında bildirimi yapılan 20 günün, günlüğü 23,33 TL prime esas kazanç, 2009 yılı 5. ayında bildirimi yapılan 21 günün, günlüğü 22,66 TL prime esas kazanç, 2009 yılı 7. ayında bildirimi yapılan 20 günün, günlüğü 33,75 TL prime esas kazanç, 2009 yılı 9. ayında bildirimi yapılan 15 günün, günlüğü 31,11 TL prime esas kazanç, 2009 yılı 12. ayında bildirimi yapılan 18 günün, günlüğü 38,88 TL prime esas kazanç, 2010 yılı 5. ayında bildirimi yapılan 16 günün, günlüğü 21,18 TL prime esas kazanç,

d) 10.08.2010 - 31.12.2013 tarihleri arasında.

2010 yılı 9. ayında bildirimi yapılan 20 günün, günlüğü 28,84 TL prime esas kazanç, 2010 yılı 10. ayında bildirimi yapılan 24 günün, günlüğü 36,49 TL prime esas kazanç, 2011 yılı 8. ayında bildirimi yapılan 27 günün, günlüğü 30,00 TL prime esas kazanç, 2011 yılı 9. ayında bildirimi yapılan 20 günün, günlüğü 30,00 TL prime esas kazanç, 2011 yılı 11. ayında bildirimi yapılan 18 günün, günlüğü 68,00 TL prime esas kazanç, 2012 yılı 4. ayında bildirimi yapılan 15 günün, günlüğü 68,00 TL prime esas kazanç, 2012 yılı 8. ayında bildirimi yapılan 16 günün, günlüğü 68,00 TL prime esas kazanç, 2012 yılı 10. ayında bildirimi yapılan 19 günün,

günlüğü 68,00 TL prime esas kazanç, 2012 yılı 11. ayında bildirimi yapılan 21 günün, günlüğü 68,00 TL prime esas kazanç, 2013 yılı 3. ayında bildirimi yapılan 10 günün, günlüğü 68,00 TL prime esas kazanç, 2013 yılı 8. ayında bildirimi yapılan 25 günün, günlüğü 68,00 TL prime esas kazanç, 2013 yılı 10. ayında bildirimi yapılan 16 günün, günlüğü 68,00 TL prime esas kazanç, 2013 yılı 12. ayında bildirimi yapılan 26 günün, günlüğü 68,00 TL prime esas kazancının miktarı ile söz konusu sürelere ilişkin olarak davacının,

bilirkişi Av. ... tarafından hazırlanılan 12.01.2023 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen prime esas kazanç miktarları üzerinden çalışmış sayılması gerektiğinin tespitine fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... San. ve Tic. A.Ş ve davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.... San. ve Tic. A.Ş. vekili; taleple bağlılık ilkesine aykırı olacak şekilde hüküm tesis edildiğini, davacının prime esas kazancı brüt 2.040,00 TL olarak belirlenmişse de dosyaya gönderilen emsal ücret yazılarından da görüleceği üzere kazma ustası olarak çalışan bir madencinin maaşının bilirkişi tarafından tespit edilen tutardan çok daha düşük olduğunu, 2009 yılından sonra yasal zorunluluk gereğince tüm maaşların banka üzerinden işçilerin hesabına yatırıldığını, verilen kararın dosya içeriğinde yer alan delillerle örtüşmediğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

2.Davalı Kurum vekili, hak düşürücü sürenin geçtiğini, eylemli çalışmanın varlığının yazılı delillerle ispatı gerektiğini, davanın kısmen kabulüne hükmedilmesi nedeniyle davanın açılış tarihi itibariyle davalı sıfatını haiz Kurum lehine vekalet ücreti verilmesi gerektiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun 438 ve 439 uncu maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 77 ve 79 ve 5510 sayılı Kanun'un 80 ve 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekillerinin aşağıdaki parafrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davada, kısmen kabule karar verildiği halde davalılar vekilleri lehine vekalet ücretine hükmedilmemiş olması ve karar başlığında davalı işverenin unvanının eksik yazılması bozma sebebidir.

3.Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesi gereğince Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Temyiz olunan Mahkeme kararının hüküm fıkrasının vekalet ücreti ile ilgili (4) numaralı bendinin sonuna gelmek üzere "Davalılar SGK Başkanlığı ve ... San. ve Tic. A.Ş. kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 9.200,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine " ibaresinin eklenmesine,

2.Hüküm fıkrasının yargılama giderleri ile ilgili (5) numaralı bendinin hükümden çıkarılmasına yerine "Dosyada yapılan 25,20 TL harç ve 1.806,00 TL dosya masrafından ibaret olan toplam 1.831,20 TL yargılama giderinden takdiren 903,00 TL’sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 25,20 TL harcın 5502 sayılı Kanun'un 36 ncı maddesi gereğince SGK harçtan bağışık olduğundan davalı iş yerinden alınarak davacıya verilmesine" ibaresinin yazılmasına,

3.Mahkeme kararının karar başlığında yazılı "..." ibaresinin hükümden çıkarılarak yerine ... San. ve Tic. A.Ş. yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,