Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4437 K.2024/4943

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 29.01.2007 tarihinden itibaren annesinden dolayı yetim aylığı aldığını, aylığın kesildiğini haricen öğrenmesi üzerine Kuruma başvurduğunu, Kurumun cevabi yazısında muvazaalı boşanma nedeniyle aylığın kesildiği ve 01.11.2008 tarihinden itibaren davacının almış olduğu aylıkların iadesinin talep edildiğinin belirtildiğini, davacının eski eşinden anlaşmalı boşanmadığını, boyandıktan 5 yıl sonra aylık talebinde bulunduğunu, eski eşiyle sadece müşterek çocukları dolayısıyla görüştüğünü,

eski eşinin yurt dışında çalışmakta olduğunu ve Türkiye’ye geldiğinde çocuklarını görmek için davacıyı ziyaret ettiğini; ancak aynı evde yaşamadıklarını beyanla, kesilen aylığın kesilme tarihi itibariyle yeniden bağlanarak yasal faizi ile birlikte ödenmesini ve davacının Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 03.04.2019 tarih ve 2016/190- 2019/77 sayılı ilamı ile “tüm dosya kapsamı, tanık ifadeleri, dosya içerisine celp edilen belgeler dikkate alındığında davacı ile boşandığı eşi ...'in seçmen kütüklerinde yer alan ikamet adresleri aynı olması, davacı ile boşandığı eşi ... aynı okullarda oy kullanmış olmaları, Sosyal Güvenlik Kontrol Memuru tarafından düzenlenen rapordan sonra ... 14.01.1986 tarihinden itibaren Kerpiçhane Sok. 22/2 olan adresini 14.12.2011 tarihinde İsmetpaşa Mah. 83 üncü sokak .... Apartmanı 26/5 .....İstanbul adresine nakletdiği dikkate alınarak davacının yetim aylığını kesen kurum işleminin yerinde olduğu" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davacı vekili; davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 22.09.2020 tarih ve 2019/1256-2020/1131 sayılı kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar vermiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 22.03.2021 tarih ve 2020/10909- 2021/3710 sayılı kararında.

Mahkemece, Kurum denetmeni tarafından denetimin yapıldığı adreste denetmene, davacının çocukları ve boşandığı eşiyle birlikte yaşadığını beyan eden 6 ve 8 numaralı dairelerde ikamet eden komşuları kolluk ve muhtarlık vasıtasıyla araştırılıp tanıklıklarına başvurulmalı; davacının boşandığı eşinin uyuşmazlık konusu dönemde fiilen oturduğu adresler sorularak bu adres/adreslerde Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı aracılığıyla araştırma yapılmalı; davacının boşandığı eşi adına su, elektrik, telefon abonelikleri olup olmadığı araştırılmalı;

davacının uyuşmazlık konusu dönemde kayıtlı adreslerinde görev yapan mahalle muhtar ve azalarının kanaat edinmeye yetecek sayıda tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, çelişki oluşursa giderilmeli; davacı ve boşandığı eşinin uyuşmazlık konusu dönemdeki medula kayıtları celp edilip tespite konu sürede ayrı ayrı her ikisinin de hangi sağlık kuruluşlarına başvurdukları ve beyan ettikleri adresler araştırılmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği,

toplanan kanıtlar ışığında şüphe bırakmayacak şekilde ortaya konulmalı ve elde edilecek sonuca göre hüküm kurulması gerektiği hususlarına işaret edilerek bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "davacı vekilinin, davacının eski eşi ...'in davacıyla boşandıktan sonra eski eşin annesinin yanında ikamet ettiğini beyan ettiği, davacının eski eşi ...'in annesinin ikamet ettiği adreste uyuşmazlık konusu tarih aralığına ilişkin kolluk araştırması yapıldığı, yapılan araştırmada ...'in bu adreste hiç yaşamadığının tespit edildiği, ...'in'in annesinin oturduğu apartmanda oturan ...'ın talimat yoluyla beyanlarının alındığı,

tanığın ...'i tanımadığını apartmanda boşanma olayını hiç duymadığını beyan ettiği, ...'in 06.08.2012 ve 12.08.2014 tarihlerinde imzaladığı yurtdışı hizmet sözleşmelerinde ikamet adresini .... Sk.

No: 22/2 Şehremini, Fatih/İstanbul olarak beyan ettiği, ...'in 2010, 2011, 2014 ve 2015 yıllarındaki seçimlerde ayrı adrese dayalı olarak seçmen kaydının bulunduğu, davacı ve ...'in 30.10.2015 tarihinde Özel Çapa Medilife Hastanesinde muayene oldukları, Şehremini Mahallesi Muhtarlığı kayıtlarına göre ...'in 14.01.1986 tarihinden itibaren Kerpiçhane Sk.

No: 22/2 olan adresini 14.12.2011 tarihinde terk ettiği; bu itibarla davacının boşandığı eşiyle fiilen aynı çatı altında yaşadığının tespitine dair Kurum işleminin aksinin ispat edilemediği, işlemin yerinde olduğu" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının boşandığı eşi ile fillen birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeni ile ölüm aylığının kesilerek borç çıkartılmasına yönelik Kurum işleminin iptali ile Kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3.Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,