Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4857 K.2024/4657

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ile davalı Kurum vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davalılardan Gordion Kazı Başkanlığına ait Yassıhöyük Mah. kazı çalışmalarında işçi olarak çalıştığını, müvekkilinin davalı yanında 1987 yılında işe başladığı halde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediğini, herhangi bir işlem yapılmayarak prim ödenmediğini, işverenden prim tahsili yoluna gidilmemiş olmasının müvekkilinden kaynaklanan bir kusur olmadığını Kurumun kendi kusuru nedeniyle müvekkilinin mağdur edildiğini, müvekkilinin davalıya ait işyerindeki işe başlama ve fiili çalışmasının tespiti ile bu çalışmalarına ait yatırılmayan primlerin işverenden tahsilini sağlanması amacıyla iş bu davayı açtıklarını belirterek müvekkilinin sigortalı hizmet başlangıç tarihinin 1987 yılı olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekiline dava dilekçesi açıklattırılmış 26.12.2017 havale tarihli dilekçesiyle sigortalılık başlangıç tarihinin 17.06.1987 olarak tespitini talep ettiğini bildirmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, öncelikle beş yıllık hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddini talep ettiklerini, 5510 sayılı Kanun gereğince işçinin çalıştığı sigorta primlerini gösteren belgeleri Kuruma bildirmesi mecburiyetinin işverene ait olduğunu Kurumun sorumlu tutulmasını mümkün olmadığını, davacının çalışma olgusunun somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtlanması gerektiğini, ayrıca Kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğinden yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerektiğini, davalı Kurumun fer'i müdahil sıfatı ile dava ve duruşmalara katılımı yönünde karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... Arkeolojik Kazı Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın yasal dayanağı bulunmadığını, davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, ayrıca davacı yanın iddia ettiği yıllarda davalı müvekkili bünyesinde çalıştırılmış olması söz konusu olmadığını işyeri şahsi sicil dosyasının bulunmadığını, zaten bu belgeleri saklama süresinin 10 yıl olduğunu, davalı işyerinde gerek yetkili personel gerekse muhasebecinin uzun yıllardan beri belli dönemlerde değiştiğini, 1989 yılında görevli olan muhasebe görevlisinin ise yaklaşık 25 yıl önce vefat ettiğini ve elinde hiçbir belge ve muhasebe kaydı davalı müvekkile iade edilmediğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Davanın kısmen kabulü ile davacının, davalı ... Arkeolojik Kazı Başkanlığına ait 68755 sicil numaralı işyerinde 17.07.1987 tarihinde çalışmaya başladığının ve buna göre 18 yaşını doldurduğu 20.04.1989 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kısmen kabul kararı verilmesinin kanundan kaynaklandığını, bu nedenle davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının Kurum aleyhine olan kısımlarının bozularak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile" ...20.04.1971 doğumlu davacının 17.07.1987 tarihinde 68755 sicil numaralı Gordion Arkeolojik Kazı Başkanlığı unvanlı iş yerinde çalışmaya başladığına dair işe giriş bildirgesinin bulunduğu, davacının söz konusu işe giriş bildirgesinde bulunan sigorta sicil numarası ile çalışmalarına devam ettiği ve sigorta sicil numarasının 1987 yılı Ankara serisi olduğu, iş yerinin 01.09.1975 tarihinde kanun kapsamına alındığı, davacının 29.08.1991-29.11.1992 tarihleri arasında askerlik görevini yerine getirdiği, 1987/2 nci dönem bordrosunda yer alan bordro tanıklarının davacının çalışmalarını doğruladıkları anlaşıldığından..." gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sigorta başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanun'un 2, 9, 60 ıncı maddenin (G) bendi, 79 uncu, 108 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.5510 sayılı Kanun'un Geçici 7 nci maddesi yollamasıyla uygulanan mülga 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesinde "Bu maddenin uygulanmasında; 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Ancak bu tarihten önceki süreler için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir" hükmü öngörülmüştür.

2.Eldeki davada, davanın kabulüne ilişkin verilen karar yerinde olmakla birlikte; davacının 01.03.1971 doğumlu olduğu, işe giriş bildirgesinin verildiği 17.07.1987 tarihinde 16 yaşında olduğu, buna göre, davacı yönünden sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 20.04.1989 tarihi olduğu, bu tarihten önceki hizmet süresinin de prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğine hükmedilmesi yerine yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.

3. Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı Kurumun diğer temyiz itirazlarının reddine;

2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.Davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi ilamında,

(1) no.lu bendinin silinerek yerine," Davacının davalı ... Arkeolojik Kazı Başkanlığına ait 68755 sicil numaralı işyerinde 17.07.1987 tarihinde 1 gün süre ile sigortalı çalıştığının tespitine, sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 20.04.1989 tarihi olduğunun tespitine, 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesi uyarınca davacının 18 yaşını ikmal ettiği tarih olan 20.04.1989 tarihinden önceki çalışmasının prim ödeme gün sayısına eklenmesi gerektiğinin tespitine," ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,