Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4899 K.2024/7248

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile fiili çalışmanın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 3901200002426 4/A sicil numarasıyla 2000/02 - 2017/03 dönemleri arasında davalı ...

Muratoğlu'nun yanında sürekli olarak Umurca Köyünde kömür ocağında ocağın kapalı olduğu durumlarda dahi bekçi ve işveren temsilcisi sıfatıyla sigortalı olarak çalıştığını, çalışma süresi boyunca işveren tarafından sigortalı yapıldığını ve sigorta primlerinin ödendiğini bildiğini, ancak SGK sisteminden hizmet dökümü incelendiğinde 2013/07 ile 2016/04 dönemleri arasında müfettiş raporuna istinaden hizmetlerinin re'sen iptal edildiğini öğrendiğini, eksik incelemeye dayalı müfettiş raporu doğrultusunda hak kaybına uğradığını,

müfettiş raporundaki tespitin asılsız olduğunu ve müvekkilinin belirtilen dönemlerde çalışmasının gerçek olduğunu dinletecekleri tanık beyanları ile sabit olacağını belirterek, müvekkilinin davalının yanında 2013/07 ile 2016/04 dönemleri arasında da çalıştığının tespitine, söz konusu hizmetlerin diğer hizmetleriyle birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı ... Madencilik San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı iş yerinde sigortalı olarak çalışan davacının 4/A kapsamındaki çalışmalarının 31.05.2016 tarih ve 2016/CZ/78 sayılı rapora istinaden iptal edildiğini, raporun konusunun sahte iş yeri ve sahte sigortalılık olduğunu, davacının çalışmamasına rağmen iş yerinden sigortalı bildirildiği iddiasının incelemenin konusunu oluşturduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Madencilik Sanayi Limited Şirketi tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, gelen müzekkere cevapları, tanık anlatımları, tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dosya içerisindeki SGK kayıtlarına göre davacı tarafın davalı iş yerinde 2011/3 - 2013/6 ile 2016/5 - 2017/9 tarihleri arasında çalıştığı, 2013/07 - 2016/4 tarihleri arasındaki çalışmaların SGK tarafından sahte oldukları gerekçesi ile iptal edildiği,

dosya içerisine temin edilen SGK araştırma ve inceleme raporu doğrultusunda daha önce davalı iş yerinde çalışan çalışanların verdikleri beyanlarda kendilerinin işten ayrıldıktan sonra ve davalı iş yerinde kömür üretim faaliyeti durduktan sonra tek çalışan işçinin bekçilik görevi yapan ... ... olduğunu beyan ettikleri, iş yeri çalışanı olarak beyanı alınan ... ...'ın beyanında iş yerinde çalıştığı dönemde kendisi dışında herhangi bir çalışan olmadığını beyan ettiği, yine tanık olarak beyanda bulunan ... ...'ın mahkememiz huzurunda verdiği ilk beyanda davacı tarafın davalı iş yerinde çalıştığını beyan ettiği,

çelişki nedeniyle mahkememizce ikinci kere alınan beyanında ise davacı tarafın arada sırada kendini kontrol etmek amacı ile geldiğini ve yardım gereken durumlarda yardıma geldiğini beyan ettiği, mahkememizce davacı taraf ile aynı dönem çalışan bordro tanıklarının beyanlarına başvurularak beyanlarının alındığı,

ilgili beyanlarda davacı tarafın davalı iş yerindeki kömür üretim faaliyeti durduktan sonra davalı iş yerinde iş akdine bağlı olarak fiili bir çalışmasının olduğuna ilişkin bir beyanda bulunmadıkları, aksine çalışanların tutarlı bir şekilde yalnızca ... ...'ın bekçi olarak ilgili iş yerinde çalıştığını beyan ettikleri, dava konusu dönemde davalı iş yerine komşu bir iş yeri bulunmadığından komşu iş yeri ve onların sigortalı çalışanları ile ilgili bir inceleme yapılamadığı, dosya içerisinde yer alan tanık anlatımları doğrultusunda davalı iş yerinde 2013 yılı sonlarına doğru üretim faaliyetinin sona erdiği,

üretim sona erdikten sonra ilgili iş yerinde işçi ya da işveren sıfatında eylemli çalışan bir çalışanın kalmadığı, yalnızca davalı iş yerindeki bina ve malzemeler yönünden gerekli bakım ve gözetimi yapmak üzere bir bekçinin görevlendirildiği, ilgili bekçi dışında davalı iş yerinde eylemli bir çalışan olmadığı, davacının kendi beyanları ve davalı iş yerinde bekçi olarak görev yapan tanık ... ...'ın beyanlarında davacının arada sırada kontrol amaçlı olarak davalı iş yerine geldiği, bunun dışında ilgili iş yerinde eylemli ve fiili bir çalışmasının olmadığı,

bu doğrultuda ... tarafından yapılan işlemin yerinde olduğu anlaşılmakla, davacının davasının reddine" karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davacı vekili, aynı dönemde bekçi olarak çalışan ... ...'ın müvekkili ile 5 yıllık bekçilik yaptıklarını beyan ettiğini ve iş yerinin gayri faal olmasına karşın içeride teçhizatın bulunduğunu ve bunların sorumluluğunun müvekkilinde olduğunu, ancak aynı köyde mukim olan müvekkilinin mesai saatleri dışında dahi iş yerine vaziyet ettiğinin değerlendirilmediğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Dosyadaki bilgi ve belgelerin tetkikinde;

17.09.2015 tarihinde yapılan denetim kapsamında; iş yerinde tescilsiz herhangi bir çalışanın olmadığı, 2015/08 ay Aylık Prim Hizmet Belgesine kayıtlı sigortalılardan sadece ... ...'ın çalışırken görüldüğünün tespit edildiği,

İş yeri çalışanı ... ...'ın 17.09.2015 tarihli yazılı ifadesinde; 30.08.2013 tarihinden itibaren ... Madencilik unvanlı iş yerinde bekçi olarak çalıştığını, iş yerinde çalıştığı dönemde kendisi dışında başka herhangi bir çalışanın olmadığını ifade ettiğinin görüldüğü,

Umurçu Mahallesi Muhtarı ... ...'ın 17.09.2015 tarihli yazılı ifadesinde, 2014/Mart ayından itibaren Umurçu Mahallesi Muhtarlığını yaptığını, muhtarlığı döneminde ... Madencilik'in herhangi bir üretim faaliyeti olmadığını, sadece bekçi olarak ... ...'ın çalıştığını ve 2014 yılının Mart ayından önce iş yerinin faal olup olmadığını bilmediğini beyan ettiğinin tespit edildiği,

2004-2014 yılları arasında Umurçu Mahallesi Muhtarlığını yapan ... ...'ün 17.09.2015 tarihindeki ifadesinde, 2004-2014 yılları arasında Umurça Mahallesi'nin muhtarlığını yaptığını ve bu dönemde ... Madencilik unvanlı iş yerinin herhangi bir faaliyetinin bulunmadığını, ancak 2013 yılının ağustos ayından itibaren burada ... ...'ın bekçi olarak çalıştığını ve halen de çalışmaya devam ettiğini ve 2013 yılının 7. ayından sonra burada herhangi bir kimsenin çalışmadığını ifade ettiği,

2 0520 01 O1 1034948 059 04 77 iş yeri sicil numaralı ... Madencilik San. Tic. Ltd. Şti. ile ilgili olarak 2006 yılı, 2007 yılı ve 2008 yılında yapılan yoklamalar kapsamında iş yerinin bu tarihlerde faal olduğunun tespit edildiği,

16.07.2013 tarihinde Gelir Uzmanı Seçkin Yıldız tarafından tanzim edilen yoklama incelendiğinde, kömür ocağının faaliyette bulunmadığının tespit edildiği ve bu yoklamanın Umurça Mahallesi Muhtarı ... ... ile birlikte imza altına alındığının görüldüğü,

2013/12. ayda Gelir Uzmanı Seçkin Yıldız tarafından tanzim edilen yoklama incelendiğinde; söz konusu maden ocağında herhangi bir üretim faaliyetinin olmadığı, işyeri sahasında sadece bekçi olarak ... ...'ın bulunduğunun tespit edildiği,

09.11.2015 tarih ve, 5613074 sayılı yazı kapsamında ... Madencilik San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı iş yeri ile ilgili olarak söz konusu iş yerinin 15.09.2011 tarihinde cebri havalandırma ve kaçamak yolu olması sebebi ile Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından üretim faaliyetlerinin durdurulduğu ve üretim faaliyetine izin verilmesi hususunda Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nden herhangi bir izin talebinin olmadığı,

28.02.2015 tarihinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişi ... ... tarafından tanzim edilen rapor incelendiğinde iş yeri bekçisi ... ... dışında herhangi bir çalışanın olmadığının tespit edildiği,

67744209938 kimlik numaralı ... ...'ın ... Madencilik San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı iş yeri ile ilgili olarak ücret alacağına dair Tekirdağ Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'nce incelemeye istinaden kayıt ve belgelerin istenildiği ancak işverenlik tarafından ibraz edilmediği için idari para cezası uygulandığının görüldüğü,

18.09.2012 tarihinde onaylanan Tekirdağ Çalışma ve İş Kur İl Müdürlüğü'nün tanzim ettiği değerlendirme raporuna istinaden işçi Ramis Güneş'in 2021 yılının Mayıs ayına ait 8 günlük, Haziran ayına ait 8 günlük, 2012 yılının Haziran ayına ait 833,11 TL ve 2012 yılının Temmuz ayına ait 29,47 TL olmak üzere toplam 1.084 TL ücret alacağının ödenmesi gerektiğinin belirtildiği,

İş müfettişlerinin 27.06.2006 tarih 2006/AA/103 sayılı, 25.01.2007 tarih 2007/İCS/S sayılı, 25.01.2007 tarih, 2007/İCS4 sayılı, 22.08.2007 tarih 2007/CG/120 sayılı ve 30.01.2008 tarih 2008/EE/10 sayılı raporları incelendiğinde; ... Madencilik San. Tic. Ltd. Şti. işyerinin 2006, 2007, 2008 yıllarında faaliyet gösterdiği,

Yukarıda belirtilen tespitler ile ... Madencilik San. Tic. Ltd. Şti. işyerinde çalıştığı bildirilen sigortalıların ifadelerinin alınmış olduğu ve davacının da aralarında bulunduğu sigortalıların iş yerinin faaliyette olmadığı, yapılan sigorta bildirimlerinin sahte olduğu, tespiti yapılarak iptal edilmiş olduğu ve davacının 2013/7. ayında 2016/4. Ayına kadar bildirilen sigortalı günlerinin ve SPEK'lerinin iptal edilmiş olduğu tespit edilmiştir.

Dosya içerisinde yer alan tanık anlatımları doğrultusunda davalı iş yerinde 2013 yılı sonlarına doğru üretim faaliyetinin sona erdiği, üretim faaliyeti sona erdikten sonra ilgili iş yerinde işçi ya da işveren sıfatında eylemli çalışan bir kimsenin kalmadığı, yalnızca davalı iş yerindeki bina ve malzemeler yönünden gerekli bakım ve gözetimi yapmak üzere bir bekçinin görevlendirildiği, ilgili bekçi dışında davalı iş yerinde eylemli bir çalışan olmadığı, davacının kendi beyanları ve davalı iş yerinde bekçi olarak görev yapan tanık ... ...'ın beyanlarında davacının arada sırada kontrol amaçlı olarak davalı iş yerine geldiği,

bunun dışında ilgili iş yerinde eylemli ve fiili bir çalışmasının olmadığı, bu doğrultuda ... tarafından yapılan işlemin yerinde olduğu anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince davacının davasının reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı herhangi bir yön görülmemiş, davacı vekilinin istinaf isteminin reddine" karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık kurum işleminin iptali ile fiili çalışmanın tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371'inci, 5510 sayılı Kanunun 59 ve 86'ncı maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,