Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4935 K.2024/9530

Taraflar arasındaki (1) gün süre ile sigortalılığın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davalıya ait ... isimli işyerinde 06.05.1985 tarihinden itibaren yaklaşık 1 yıl süreyle çalıştığını, çalışmalarının Kuruma bildirilmediğini belirterek, müvekkilinin davalı yanında 06.05.1985 tarihinde 1 gün süreyle çalıştığının tespitini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, iddianın re'sen araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece davanın kabulü ile davacının işveren ...'ın işlettiği 3372.62 sicil numaralı işyerinde 06.05.1985 tarihinde 1 günlük süre ile hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili; müvekkili lehine hüküm alınan vekalet ücretinin her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline yönelik hüküm kurulması gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı Kurum vekili; davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, kararın gerekçesiz olduğunu, eksik araştırma ile hüküm kurulduğunu, hüküm kurulurken davacının 18 yaşını doldurduğu tarihin dikkate alınması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Dosyadaki belgelere göre davacının 25.01.1967 doğumlu olduğu, çalıştığının tespit edilmesini istediği tarih olan 06.05.1985 tarihi itibariyle 18 yaşını doldurduğu, askere sevk/terhis tarihi 1994-1995 tarihleri olduğu, HDC kayıtlarına göre davacının ilk sigortalılığının 1992 tarihinde olup uyuşmazlık konusu tarihte çalışmasının bulunmadığı, davacının 06.05.1985 tarihinde işe alındığına ilişkin olarak 16.05.1985 tarihinde kurum kayıtlarına giren 14.05.1985 tarihli işe giriş bildirgesi bulunduğu, işe giriş bildirgesinde işveren olarak "sinemacı" yazılı bulunduğu,

SGK'nın 06.12.2016 tarihli cevabi yazısına göre bu işyeri ...'a ait "..." isimli işyeri olup 1985 ve 1986 yılı dönem bordrolarına rastlanılmadığı, SGK'nın 29.11.2019 tarihli cevabi yazısına göre davalı işyerinin 20.01.1985 tarihinde Kanun kapsamına alınıp 20.07.1985 tarihinde Kanun kapsamından çıkarıldığı, SGK'nın 29.11.2019 tarihli cevabi yazısına göre davalı işyerinde teftiş yapılıp yapılmadığının -belgelerin imha edilmiş olması nedeniyle- bilinmediği, kolluk araştırmasında, dava konusu tarihten bu yana kalan tek komşu işyerinin "Karadeniz Ekmek Fırını" olduğunun belirtildiği, sahibi ve/veya çalışanları ile ilgili bilgi bulunmadığı,

sonrasında yapılan başka bir kolluk araştırmasına göre ise ... isimli işyerini hatırlayan ve çalışanlarını bilen kişilerin tespit edilemediği, yine sonrasında yapılan bir kolluk araştırmasına göre ise o tarihte komşu işyeri olan Karadeniz Ekmek Fırınında çalışan ... isimli kişinin bulunduğu, yine komşu işyeri olan Örnek Ekmek Fırını sahibi ... Koç olduğunun tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece bu kişilerin beyanlarına başvurulduğu, tanık olarak dinlenen ..., ... ve ...'ın davacının çalışma iddiasını doğruladıkları, Mahkemece çalışma olgusu yönünden gerekli ve yeterli araştırmanın yapıldığı, dosyada tek davalı SGK olduğundan tek vekalet ücretine hükmedilmesine dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığı..." gerekçesiyle istinaf başvuruların esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 06.05.1985 tarihinde (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2 nci, 9 uncu,108 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Mahkemece davanın kabulü yönündeki hükmü isabetli ise de davacının ... unvanlı iş verenin 3372.62 sicil numaralı işyerinde 06.05.1985 tarihinde (1) gün süre ile sigortalı çalıştığına karar verilmişse de esasen dava niteliği itibariyle sigorta başlangıcı niteliğinde de olduğundan (1) gün süre ile sigortalılığın tespitinin yanı sıra sigorta başlangıcına da karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemiş olması ile işyeri ünvan ve işyeri sicil numarası gösterilmeden hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2.Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı Kurumun diğer temyiz itirazlarının reddine;

2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.Davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile,

İlk Derece Mahkemesi hükmünün, (1) no.lu bendinin silinerek yerine "Davanın kabulüne, davacının davalı ... unvanlı iş verenin 3372.62 sicil numaralı işyerinde, 06.05.1985 tarihinde asgari ücretle (1 )gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti ile sigortalılık başlangıç tarihinin 06/05/1985 tarihi olduğunun tespitine," ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,