Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/5171 K.2024/5735

Taraflar arasındaki tespit davasında yapılan yargılama neticesinde İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davalı Kurum vekilince istinafı üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar davalı Kurum vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; eksik işçilik bildirildiği gerekçesiyle, Kurumun 04.03.2020 tarihli raporuna istinaden prim borcu tahakkuk ettirildiğini, itiraza konu borcun 1999 yılının 9. ayından kaynaklandığını, bu sebeple zamanaşımına uğradığını, borca yönelik itirazlarının itiraz komisyonunca reddedildiğini, 5510 sayılı Kanun'un 93/2 nci maddesinde yer alan düzenlemenin bu Kanun'un yürürlük tarihi olan 01.10.2008 öncesindeki prim borcu yönünden uygulanamayacağını, idare tarafından müvekkiline borç tahakkuk ettirilmesi için Kanunun aradığı koşulların gerçekleşmediğini,

tahakkuk ettirilen borcun gerekçesinin ayrıntıları ile taraflarına tebliğ edilmediği gibi ceza kesilmesi için Kanun'un aradığı sebeplerin de somut olayda mevcut olmadığını belirterek; komisyon kararının ve müvekkiline tahakkuk ettirilen borcun iptal edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili.

Keşan Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından 02.11.2018 tarihinde müvekkili Kuruma gönderilen 40919 sayılı yazıya istinaden SGK Başkanlığı Rehberlik ve Teftiş İstanbul 2 no.lu Grup Başkanlığı davacı hakkında 04.03.2020 tarihinde 401479/38/İR/38 sayılı rapor düzenlemiş olduğunu, inceleme sonucunda davacının Kuruma bildirmesi gereken %9 olan asgari işçilik oranının %25 eksik olarak hesaplandığının tespit edilmiş olduğunu, 620.941,44 TL maliyet üzerinden %9 olarak yapılan hesaplamada inşaat dosyası üzerinden müvekkili Kuruma davacı tarafından eksik işçilik bildiriminde bulunulduğunun tespit edilmiş olduğunu,

işverene bu hususları içeren iki adet tebligat gönderilmesine rağmen işverenin Kuruma başvurmaması nedeniyle işverenin beyanlarının alınamadığını, akabinde davacı şirkete eksik kalan işçiliklerle ilgili olarak prim tahakkuk ettirildiğini, davacı şirketin bu konudaki itirazı üzerine itiraz komisyonunun 15.01.2021 tarih ve 2020/9 Esas 2021/20 Karar numaralı kararıyla itirazın reddine karar verildiğini, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 93 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereği yapılan işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğunun açık olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... her ne kadar davacı şirket adına tescil edilen inşaat iş yerine ilişkin davalı Kurumca 04/03/2020 tarih 401479/38/İR/38 sayılı müfettiş raporu ile 1999/09 yılları dönemine kapsayan işçilik nedeni ile resen prim borcu tahakkuk ettirilmiş ise de dava konusu inşaat iş yerinin 5510 sayılı Yasa'nın, yürürlük tarihinden önce gerçekleşmesi nedeni ile 5510 sayılı Yasa'nın 93. maddesinin uygulanmayacağı, 506 sayılı Kanun'un 80.maddesi ve 6183 sayılı Yasa'nın 102 ve devamı maddeler dikkate alındığında dava konusu somut olayda,

eksik işçilik nedeniyle tahakkuk ettirilen prim borcu 1999 yılının 9. ayına maledilmiş olup,1999/9 yılına ait zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğu ve zamanaşımı süresinin başlangıcı ise alacağın vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden yılbaşı olduğu gözetildiğinde zamanaşımı süresinin en son 01/01/2005 tarihi olduğu,

davalı Kurumca 04/03/2020 tarih 401479/38/İR/38 sayılı müfettiş raporuna istinaden 27/11/2020 tarihli resen borç tahakkuku işleminde zamanaşımı süresi dolmuş olup zamanaşımı hususunun müfettiş raporunda da belirtildiği anlaşılmakla beraber zamanaşımını kesen nedenlerin de somut olayda gerçekleşmemesi karşısında davacının davasının kabulü ile Edirne Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü İtiraz Komisyonunca alınan 15/01/2021 tarihli 2021/9 Esas, 2021/20 Karar no'lu Komisyon kararının iptaline bu bağlamda davacı aleyhine tahakkuk ettirilen 681.994,61 TL, borcun zamanaşımına uğramış olması" gerekçesiyle;

"Davacının davasının kabulü ile; -Edirne Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü İtiraz Komisyonunca alınan 15/01/2021 tarihli 2021/9 Esas, 2021/20 Karar no'lu Komisyon kararının iptaline -Davacı aleyhine tahakkuk ettirilen 681.994,61 TL, borcun zamanaşımına uğramış olması nedeni ile iptaline" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı şirkete eksik kalan işçiliklerle ilgili olarak prim tahakkuk ettirildiğini, davacı şirketin bu konudaki itirazı üzerine, itiraz komisyonunun 15.01.2021 tarih ve 2020/9 Esas 2021/20 Karar numaralı kararıyla itirazın reddine karar verildiğini, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 93 üncü maddesinin ikinci fıkrası hükmü gereği yapılan işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğunu, bu hükümden de anlaşılacağı üzere eksik prim ve bildirimin yapıldığının tespit edildiği tarihin zamanaşımı süresinin başlangıç tarihi olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı şirketin borçlu olmadığının tespiti ile aksine Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 85 inci maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla, davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,