Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/5390 K.2024/10663

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ... iş yeri sicil numarasıyla tescilli, ... Otom. Yed. Parça Lpg. Ltd. Şti. ünvanlı işverene ait işyerindeki 18 günlük sigortalılığın iptaline bağlı olarak aylığın iptali ve 191.418,55 TL yersiz ödemeden kaynaklı borç tahakkukuna ilişkin işlemin iptaliyle, aylıkların hak edilen tarihten itibaren yasal faiziyle ödenmesi gereğinin tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacının, 2 3603 01 01 1176246 035 sicil numarasıyla işlem gören ... Otom. Yed. Parça Lpg. Ltd. Şti. unvanlı işyerinde geçen sigortalılığının eylemli çalışmaya dayalı olmadığı gerekçesiyle iptali ve bu tespite dayalı aylık iptali işleminin mevzuata uygun olduğunu beyanla, davanın reddi gereğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ... T.C. kimlik numaralı ... adına Kurumda 2.3603.01.01.1176246.035 sicil sayılı dosyada işlem gören ... Otom. Yed. Parça Lpg. Ltd.

Şti. unvanlı işyerinden beyan edilen 14.10.2008 - 31.10.2008 dönemi 18 prim ödeme gün sayısı hizmetinin, Kurumca yapılan inceleme sonucunda iptal edilmesi işleminde, hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı ...’in 06.10.2008 tarihli tahsis talebi ve işten ayrıldığı varsayılan 30.09.2008 tarihi itibariyle, 46 yaş, 25 yıl sigortalılık süresi ve en az 5075 prim ödeme gün sayısı şartını yerine getirmiş olduğu, davacının iptali yapılan 18 günlük sürenin, davacının yaşlılık aylığının hesabında dikkate alınan ve işten ayrıldığı varsayılan 30.09.2008 tarihinden sonraki 14.10.2008 - 31.10.2008 dönemine ait olduğu,

esasen davacının yaşlılık aylığının hesabında (birinci karar) dikkate alınmamış bir süre olduğu,

bu itibarla davacının iptali yapılan 18 günlük sürenin dikkate alınmaması halinde, davacının emeklilik hakkının ortadan kalkmasına neden teşkil etmesinin (prim ödeme gün sayısı bakımından) söz konusu olmadığı, davacının 06.10.2008 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu ve aylığa hak kazanmış olduğu hususları göz önüne alındığında, 5510 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesi ikinci fıkrası ve 506 sayılı Kanun'un 85 inci maddesi uyarınca davacının tahsis talep tarihinden sonra 2008/10 ay için 4b statüsünde ödemiş bulunduğu isteğe bağlı sigorta priminin, yersiz ödeme olduğu ve iptal edilmesinin mümkün bulunduğu,

davalı Kurumun 18.03.2021 tarihli 55523280-2/4562648 sayılı “Yersiz Ödeme” konulu işleminin ve yine davacı aleyhine tahakkuk ve takip konusu yapılan borçların iptal edilmesinin, davacıya 2/4562648 tahsis numarası ile 01.10.2008 tarihi itibariyle bağlanmış bulunan yaşlılık aylığının yeniden tesis edilmesinin ve davacıya günümüze kadar ödenmemiş bulunan yaşlılık aylıklarının yasal faizleri ile birlikte iade edilmesinin, hukuka uygun olacağı, davacının tespitini talep ettiği hizmet süresinin 14.10.2008 - 31.10.2008 tarihleri arasındaki 18 günlük

çalışmaya ilişkin olduğu, davacının Kuruma 06.10.2008 tarihinde ibraz ettiği ve kendisine yaşlılık aylığı

bağlandığı, tespit talebinin yaşlılık aylığı bağlanmasına ilişkin birinci karar tarihinden sonraki bir döneme ait bulunduğu, söz konusu hizmetin tespit edilmesi ve bu hizmetler dâhil edilmek suretiyle yeniden aylık

bağlanabilmesi için yeniden tahsis talep dilekçesi verilmiş olması yasal zorunluluğu bulunduğu, bu nedenle davacının tahsis talep dilekçesinden sonraki bir dönemi içeren 18 günlük hizmetin tespitinde dava yararı bulunmadığı ve 12.01.2023 tarihli bilirkişi raporunun hukuki ve denetime açık olduğu sonucuna ulaşılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir." gerekçesine dayalı olarak, "Davanın kısmen kabulüne,

1-Davalı Kurumun 18.03.2021 tarihli 55523280-2/4562648 sayılı işleme binaen davacı aleyhine tahakkuk ve takip konusu yapılan borçların iptaline, davacıya 2/4562648 tahsis numarası ile 01.10.2008 tarihi itibariyle bağlanmış bulunan yaşlılık aylığının yeniden tesis edilmesi ve ödenmemiş bulunan yaşlılık aylıklarının yasal faizleri ile birlikte iade edilmesine,

2-14.10.2008 - 31.10.2008 tarihleri arasındaki 18 günlük hizmet tespitine yönelik talebin hukuk yarar yokluğu nedeniyle reddine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; Kurum işleminde yasaya aykırı bir yön olmadığını belirterek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2.3603.01.01.1176246. 035 sicil sayılı dosyada işlem gören ... Otom. Yed. Parça Lpg. Ltd.

Şti. unvanlı işyerinden 14.10.2008-31.10.2008 tarihleri arası dönemde yapılan ve sahtelik tespiti üzerine iptal edilen 18 günlük sigortalılık bildiriminin, davacıya aylık bağlanması sırasında hesaba katılmadığı ve İlk Derece Mahkemesince bu sürenin geçerliliğine ilişkin istemin reddine yönelik olarak verilen karar aleyhine davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmadığı dikkate alındığında; davada çözümü gereken sorunun, 06.10.2008 tarihli başvuruya dayalı olarak,

506 sayılı Kanun'un geçici 81/B-c maddesi uyarınca bağlanmış olan aylığın iptaline ilişkin Kurum işleminin hukuka uygun olup olmadığının tespiti olduğu anlaşılmış, davacı tarafından 2008/10. ay için 5510 sayılı Kanun'un 50 nci maddesi kapsamında 30 günlük isteğe bağlı sigortalılık primi yatırıldığı ve bu ay için yapılan isteğe bağlı sigortalılık prim ödemesinin 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 51 inci maddesi uyarınca 4/1-b maddesi kapsamında sigortalılık olduğu,

bu nedenle de, 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanun’un “Aylığı Bağlayacak Kurum” başlıklı 8 inci maddesinde yer alan, sürelerin eşit olması halinde ise eşit hizmet sürelerinden sonuncusunun tabi olduğu Kurumca, kendi mevzuatına göre aylık bağlanır ve ödenir düzenlemesinden hareketle sonuca varılması gerektiği savunulmuş ise de 06.10.2008 olan aylık başvuru tarihinden sonra ve 31.10.2008 tarihinde gerçekleşmiş olan isteğe bağlı sigortalılık prim ödemesinin,

davacıya aylık bağlanırken dikkate alınmasına olanak bulunmadığı ve aylık bağlanması aşamasında da 2008 yılı yönünden 01.01.2008-30.09.2008 tarihleri arası dönemdeki 270 günlük isteğe bağlı sigortalılık prim ödemesi dikkate alınıp aylık bağlandığı; davacıya ait hizmet döküm cetvelinde, 30.09.2008 tarihinde (8) çıkış (Emeklilik (Yaşlılık) veya toptan ödeme) kodunun yer aldığı dikkate alınarak yapılan değerlendirme sonucu verilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların, sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olmadığı,

ayrıca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık Kurum işleminin iptaline yöneliktir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, mülga 506 sayılı Kanun'un ve 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,