Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/5535 K.2024/6348

Taraflar arasındaki asıl dava iş kazası olduğunun tespiti, birleşen dava ise hizmet tespiti istemine ilişkin olup yapılan yargılama neticesinde İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davalı Kurum vekilince istinafı üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar davalı Kurum vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı ... Mimarlık Müh. İnş. Mob. Teks. San ve Tic. Ltd Şti.'ye ait iş yerinde çalışırken 02.12.2016 tarihinde gerçekleşen olayın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıya ait işyerinde davalının yürüttüğü Gazdaş'ın Gaziantep Bölge Binası tadilat işinde işçi olarak çalışmakta iken 02.12.2016 tarihinde duvarın üzerine yıkılması sonucu ağır yaralandığını, ancak davalı tarafından müvekkilinin çalıştığı dönemlere ilişkin sigorta bildiriminin yapılmadığından buna bağlı olarak iş kazasının SGK'ya bildirilmediğini, 02.12.2016 tarihinde işe başlayan müvekkilinin sigortasız olarak çalıştırıldığı hizmet sürelerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olan 07.07.2015 tarihli kazanın Kuruma ne davalı şirket ne de davacı tarafından bildirilmediğini, iş kazası ile ilgili belgelerin Kuruma verilmediğini işbu açılmış bulunan davanın açılmasına Kurum sebebiyet vermediğinden ötürü açılmış bulunan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, davalı iş yeri çalışanı olmadığından özlük dosyası olmadığını, davacının kusursuz sorumlu tutulmasını sağlamak için kötü niyetle yanlış anlatıldığını, davacının İstanbul merkez adresinde mağaza, otel, ofis vb. binaların mefruşu için mobilya imalatı ve talebe göre bu mobilyanın müşterinin adresinde montajını yaptığını, Gazdaş A.Ş.'nin davacıya Gaziantep adresinde bulunan hizmet binasının mobilya imalatı ve montajı yapılarak mefruş edilmesini sipariş ettiğini,

binanın hazırlanması işi davacının iştigal konusu olmadığından davacının bu işleri yapmak üzere dava dışı işveren ... ile anlaştığını, ... ile birlikte çalışmak için gelen davacının işe başladıktan sonra molozları toplarken kendi dikkatsizliği sonucunda düşerek ayağının kırıldığının öğrenildiğini, olay gerçekte düşme olduğundan bu davada üzerine duvarın devrildiğini iddia eden davacı hastane kayıtlarına kazayı düşme olarak beyan ettiğini, eser sözleşmelerinde hukuksal bağımlılık unsuru bulunmadığını, yine de davacının hastane masraflarının davalı şirket tarafından karşılandığını, dosyaya karşı yetki itirazları bulunduğunu,

davacının dava dilekçesinden önce Kuruma başvurmadığını, davalının dava dışı ...'e kendi bilgisi ve yeteneğine göre kendi çalışma düzeni ve ekipmanı ile yapmak üzere belirli ücretle taşeron sıfatıyla sipariş ettiğini, işin bedelini ödediğini, kazada davacının kusurlu olduğunu, davacının davalı şirketin personeli olmadığını, davacının, davalı şirket ile herhangi bir iş görüşmesi ve iş akdi yapmadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Birleşen dava yönünden davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının B.K. 470 maddesine göre davadışı ... ile günlük yevmiyeli çalışmak üzere anlaşmış olması sebebiyle müvekkilinin personeli olmadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

4.Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile Kurum arasında hizmet akdi ilişkisinin bulunmadığından işçilik haklarına ilişkin talebin husumet sebebiyle reddinin gerektiğini, hizmet tespiti davalarının yasal dayanağının 506 sayılı Kanun'un Mülga 79/10 uncu maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 86/9 maddesi olup konuya ilişkin Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin emsal kararlarında da açıkça belirtildiği üzere (10.

Hukuk Dairesi 28.02.2006 tarih ve 2005/11870 esas 2006/2054 karar) bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirdiğinden işverenin kabulünün tek başına hukuki sonuç doğurmayacağını, bu davaların 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi gereğince 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olup bu nedenle saptanan hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren dava tarihine kadar 5 yıl geçmiş ise davanın hak düşürücü süre yönünden reddinin gerektiğini, kurum kayıtlarına göre davacının davalı işverene ait iş yerinde Kuruma bildirilen günler dışında çalıştığını gösterir bir tespit ve belge bulunmadığını,

bu itibarla Kurum kayıtları ile çelişen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın kabulü ile davacının, SGK'da 1427314 sicil numarasıyla işlem göre davalı işveren ... Mimarlık Mühendislik İnşaat Mobilya Tekstil Sanayi Ticaret Limited Şirketinde 02.12.2016 tarihinde bir gün çalıştığının ve hizmetinin Kuruma bildirilmesi gerektiğinin tespitine, davacının davalı SGK'da 1427314 sicil numarasıyla işlem göre davalı işveren ...'nde 02.12.2016 tarihinde geçirdiği kazanın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi gereğince iş kazası olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen kararın eksik inceleme neticesinde usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının çalıştığının ispatı için gerekli araştırma ve soruşturma yapılmadığı gibi yeterince bordro tanığının da dinlenmediğini, davacının geçirdiğini iddia ettiği kazanın, iş yerinde yada iş yeri dışında görevini yaparken meydana gelmediğini, müvekkili Kurumun davanın açılmasına sebebiyet vermediğini bu nedenle vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması gerektiğini, verilen kararın kaldırılarak esas dosya ve birleşen dosya ile açılan davanın reddine karar verilmesini beyan ederek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 02.12.2016 tarihinde meydana gelen olayın iş kazası olup olmadığının tespiti ile 02.12.2016 tarihinde bir günlük çalışmanın tespiti istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13 ve 86/9 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla, davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,