Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/5631 K.2024/5868

Taraflar arasındaki yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.06.2002 tarihinden itibaren Bağ-Kur tarım sigortalısı olduğu, 31.01.2022 tarihinde ... Başkanlığı Konya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne emeklilik tahsis talebinde bulunduğu, ancak bu talebinin 28.02.2022 tarihinde "dosyanızın incelenmesinde 01.06.2022 tarihinden beri sigortalı olduğunuz ve 01.06.2022 - 31.01.2022 tarihleri arasında 5400 gün prim ödeme gün sayınızın bulunduğu tespit edilmiştir.

5510 sayılı Kanun'un geçiçi 9 uncu maddesinin birinci fıkrasına göre 08.09.1999 - 30.04.2008 tarihleri arasında ilk defa sigortalı olan erkek 60 yaş en az 7000 gün veya 60 yaş 25 yıl 4500 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta primlerini ödemiş olmaları gerekmektedir.

Bu nedenle 5510 sayılı Geçici Kanun'un 9 uncu maddesinin 1 inci fıkrasına göre yukarıda bahsedilen 7000 gün veya 25 yıl sigortalılık süresi şartlarının birini yerine getirmediğinizden ilgi tarihli tahsis talebiniz reddedilmiştir.

Ancak gerekli şartlar yerine getirerek tekrar müracaatınız halinde dosyanız yeniden incelenecektir" gerekçesiyle reddedildiği, davacının askerlik borçlanma işlemlerini de yaparak gerekli ücreti ödediği, SGK tarafından hesap edilen tüm prim borçlarını da ödediği, davacının tekrar 04.04.2022 tarihinde ...

Başkanlığı Konya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne emeklilik tahsis talebinde bulunduğu, ancak bu talebinin de 08.04.2022 tarihinde "ilgide kayıtlı talebinize istinaden Kurumumuz 1803295487 ve 7990595213 nolu 4-b (Bağ-Kur) no'lu dosyanızda yapılan inceleme neticesinde; kanunen son 7 yılda en fazla geçen hizmetleriniz 4/a kapsamında olduğundan Bağ-Kur'dan emeklilik durumunuz mevcut hizmetinizle bulunmamaktadır." gerekçesiyle reddedildiği, bu red kararı usul ve yasalara aykırı olduğu, davacının 01.06.2002 tarihinden itibaren sigortalı olduğu ve 01.01.1960 doğumlu olduğu, 31.01.2022 tarihine kadar 5400 gün prim ödeme gün sayısını tamamladığı,

bu dönemde ayrıca askerlik borçlanmasını, SSK adına Halk Bankası'na yatırdığı, ayrıca SSK tarafından kendisine çıkartılan prim borçlarının tamamını ödediği, davacıya SSK mevzuatı uyarınca yaşlılık aylığı bağlanması gerektiği iddiasıyla davacının 31.01.2022 tarihli tahsis talebinden itibaren SSK mevzuatı uyarında yaşlılık aylığı bağlanmasının tespitine, davalı Kurumun tahsis talebini red kararının hukuka aykırı olduğunun tespitine,

31.01.2022 tarihli tahsis talep tarihinden itibaren SSK mevzuatı gereğince yaşlılık aylığı bağlanma şartlarını taşıması sebebiyle talep tarihini takip eden ilk ay başı itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerekeceğinin ve davacının 31.01.2022 tarihinden bu yana birikmiş aylıklarının her bir maaşın hakediş tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; iş bu davada idare mahkemeleri yetkili olup görevsizlik ve yetkisizlik kararı verilerek dosyanın Konya Nöbetçi idare Mahkemesi'nde gönderilmesi gerektiği, davacının 4a kapsamında mı yoksa 4b kapsamında mı yaşlılık aylığı talep ettiği hususunu açıklaması gerektiği, eğer verilecek kesin süre içerisinde davacı açıklamada bulunmaz ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği, davacı yanın 5510 sayılı Kanun 4A sigorta emeklisi olabilmesi için Geçici 9 uncu madde 1 inci fıkrasına göre 08.09.1999 - 30.04.2008 tarihleri arasında ilk defa sigortalı olan erkek 60 yaş yaş,

en az 7000 gün veya 60 yaş 25 yıl 4500 gün malulluk, yaşlılık ve ölüm sigortaları primini ödemiş olmaları gerektiği, ancak davacı yan işbu şartlardan en az birini taşımadığından davacının tahsis talebinin Kurum tarafından red edildiği ve aynı zamanda davacı yan 4B sigortadan faydalanarak yaşlılık aylığı olması da mümkün olmadığı, çünkü davacının kanunen son 7 yılda en fazla hizmeti 4A kapsamında olduğu ve Bağ-Kur'dan emeklilik durumu söz konusu olmadığı, Kurum bünyesinde davacının halen prim borçları bulunmadığı ve 01.06.2002 tarihinde ilk hizmet başlangıcı bulunduğu,

buna dayalı olarak tamamlaması gereken asgari gün ve prim şartını sağlamadığı, bu nedenle davacının talebinin yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğu, ayrıca davacı yan Kurumca belirtilen tüm eksiklikleri giderdikten sonra askerlik borçlanması vs. hususunda prim gün sayısını tamamladıktan sonra Kuruma başvuru yapması halinde yaşlılık aylığı tahsis talebi kabul edileceği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; davacının son yedi yıllık fiili hizmet süresinin toplamı olan günün içinde fiili hizmet süresi fazla olan Kurumun Bağ-Kur olduğu, davacı 01.01.1960 doğumlu olduğundan 01.01.2022 tarihinde 62 yaşını doldurmakta olup emekli aylık talep tarihi olan 31.01.2022 tarihi itibariyle de 62 yaş ve 5.400 prim gününü tamamladığından 5510 sayılı Kanunun 4/1-b maddesi kapsamında emekliliğe hak kazandığı gerekçesiyle davanın kabulü ile, davacıya 01.02.2022 tarihinden itibaren 5510 sayılı yasa 4/1-b statüde yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, birikmiş aylıklarının davacıya yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının 5510 sayılı Kanun 4/a sigorta emeklisi olabilmesi için Geçici 9 uncu madde 1 inci fıkrasına göre 08.09.1999 - 30.04.2008 tarihleri arasında ilk defa sigortalı olan erkek 60 yaş yaş, en az 7000 gün veya 60 yaş 25 yıl 4500 gün malulluk, yaşlılık ve ölüm sigortaları primini ödemiş olmaları gerektiği, davalının kanunen son 7 yılda en fazla hizmeti 4a kapsamında olduğu ve bağkur'dan emeklilik durumunun söz konusu olmadığı, Kurum bünyesinde davacının halen prim borçlarının bulunduğu ve tamamlaması gereken asgari gün ve prim şartını sağlamadığı, bilirkişi raporunun hatalı olduğu,

Kuruma başvuru şartını gerçekleştirmeksizin açılan davanın hukuki yarar ve dava şartı yokluğundan reddi gerekirken kabulüne karar verilmesinin ve kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediği yargılama gideri ve vekâlet ücreti ödemekle de yükümlü tutulmaması gerektiği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının son yedi yıllık fiili hizmet süresinde, 4-b kapsamındaki sigortalılık süresinin fazla olduğu, 01.01.1960 doğumlu olan davacının talep tarihi olan 31.01.2022 tarihi itibariyle 62 yaş ve 5.400 prim gününü tamamladığı, dolayısıyla 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b maddesi kapsamında emekliliğe hak kazandığı, sonuç olarak davacıya 01.02.2022 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanun 4/1-b kapsamında yaşlılık aylığı bağlanması ve birikmiş aylıklarının davacıya yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine dair yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacının ihya edilen primi ödenmiş günleri nazara alınarak yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti ile aylıkların ödenmesi davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Geçici 9 uncu maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme

1.Sigortalıya, yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için kural olarak maddelerde belirlenen yaşa ulaşmış olmak, belirli bir süre prim ödemek ve talepte bulunmak gerekir. Davacıya 5400 primi ödenmiş günü olduğu gerekçesiyle yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmiştir. Ancak aşamalarda getirtilen hizmet cetvellerinde 31.01.2022 tahsis talep tarihi itibariyle davacının 5133 prim gün sayısı bulunduğu belirtilmektedir.

Bu nedenle öncelikle davacı Kurumdan mukteza tablosunun celbi suretiyle davacıya yaşlılık aylığı tahsisi için gerekli şartlardan olan prim gün sayısı açıklığı kavuşturulmalı, yeterli prim gün sayısı bulunmadığının anlaşılması halinde ihya edebileceği durdurulmuş sigortalılığı olup olmadığı nazara alınarak ihya suretiyle prim gün sayısını ikmal etmesi için davacıya mehil verilmeli ve tahsis koşulları buna göre değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

2. Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme neticesinde yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,