Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/5836 K.2024/6591

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı asıl dava dilekçesinde; 5510 sayılı Kanun'un ek 5 inci maddesi kapsamında yapılan 09.03.2012 tarihli sigortalılık tescilinin 01.01.2007 ile 30.09.2016 tarihleri arasındaki ziraat odası kaydı ile çakıştığı gerekçesi ile silindiğini, 5 yıl önce çiftçilik ile alakalı faaliyetlerini durdurduğunu, bütün büyükbaş hayvanlarını sattığını ve bu tarihten itibaren çiftçilik ile uğraşmadığını, 30.09.2016 tarihinde ziraat odasındaki kaydı silindikten sonra Kurumun 03.10.2016 tarihinde kendisini yeniden Ek 5 kapsamına aldığını belirterek, Kurum işleminin iptali ile 09.03.2012 tarihli 5510 sayılı Kanun'un Ek 5 maddesi kapsamında sigortalı olarak yapılan tescilinin devam etmesini, 03.10.2016 tarihli yeni tescilinin silinmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 09.03.2012 tarihinden sonraki dönemde 5510 sayılı Kanun 4/1-b kapsamında tarımsal faaliyet veya hayvansal faaliyet yürütmediği ve bu hususa ilişkin bilgi ve belgeye rastlanmadığı anlaşılmakla kurumun 09.03.2012 tarihli 5510 sayılı Kanun Ek-5 tescilinin iptali yönündeki işleminin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne,

Adana SGK İl Müdürlüğünün 09.03.2012 tarihli 5510 sayılı Kanun'un Ek-5 maddesi kapsamında sayılan ve sigortalı olarak yapılan tescilinin iptali yönündeki kurum işleminin iptali ile davacının 09.03.2012 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanun'un EK-5 maddesi kapsamındaki tescilinin devamına, davacının 03.10.2016 tarihli 5510 sayılı Kanun'un Ek-5 maddesi kapsamındaki yeni tescilinin silinmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili, Kurum tarafından yapılan incelemede davacının 01.01.2007 tarihli ziraat odası kaydının 30.09.2016 tarihinde durdurulduğu görüldüğünden, 03.10.2016 tarihli Ek-5 müracaatının geçerli sayıldığı, 09.03.2012 tarihli Ek-5 tescilinin ziraat odası kayıtları ile çakışması nedeniyle silindiğini, Kurum işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığını belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının İmamoğlu Ziraat Oda kaydının 01.01.2007 tarihinde başladığı, 30.09.2016 tarihinde sona erdiği, nüfus müdürlüğü, TUİK bilgilerinden, gerekse kamu tanık bilgilerinden davacının ikametinin değişmediği, kredi kullandığına dair herhangi bir kayıt bulunmadığı, ürün teslimatından dolayı prim kesintisi yapıldığı yahut sigortalılık iradesini ortaya kayacak şekilde prim ödemesine rastlanılmadığı, tevkifat yapmak suretiyle vergilendirilen çiftçiler satış ve hizmetleri dolayısıyla müstahsil makbuzlarına rastlanılmadığı,

tarımsal faaliyeti kapsamında ilaç gübre ve sulama ödediği ile ilgili, ziraat odasına, kooperatif ve birliklere düzenli bir şekilde aidat ödemesi bulunmadığı, tarımsal faaliyete elverişli tapulu veya tapusuz taşınmaz bulunup bulunmadığı ile ilgili ve alet edevat ve traktörün bulunduğu ile ilgili bilgi ve belgeye rastlanılmadığı, büyük-küçükbaş hayvan kaydının bulunmadığı, dinlenen kamu tanıklarının da davacının tarımsal faaliyetle uğraşmadığını doğruladıkları, davacının 2012 yılından itibaren tarımsal ve hayvansal faaliyetlerini durdurduğu,

ikametini hiç değiştirmediğini, davacı asilin ise 6 yıl önce tek kalan hayvanını sattığını beyan ettiği anlaşılmakla, mahkemenin davanın kabulü ile Ek-5 maddesi kapsamında sayılan ve sigortalı olarak yapılan tescilinin iptali yönündeki kurum işleminin iptaline ile davacının 09.03.2012 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanun'un EK-5 maddesi kapsamındaki tescilinin devamına ve dair kararının yerinde olduğu gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi içeriğini tekrarla temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi

3. Değerlendirme

Eldeki davada ,davacının 09.03.2012 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanun'un Ek 5 maddesi kapsamında sigortalı olarak tescil edildiği, daha sonra Kurumca 01.01.2007 ile 30.09.2016 tarihleri arasında ziraat odası kaydının bulunması nedeniyle Ek 5 kapsamında sigortalı kabul edilemeyeceğinden bahisle tescilinin iptal edildiği ve 03.10.2016 tarihli Ek 5 müracaatının geçerli sayıldığı belirtilerek bu tarihten sonra Ek 5 kapsamında sigortalılığının devam ettirildiği, davacının işbu dava ile 09.03.2012 tarihinden başlayıp devam eden Ek 5 sigortalılığının geçerli olduğunun tespitini amaçladığı,

Mahkemece davacının ihtilaflı dönemde tarımsal faaliyeti bulunup bulunmadığı, davacının kendi nam ve hesabına sigortalı sayılmasını gerektirir faaliyeti olup olmadığının araştırıldığı ve 09.03.2012 tarihinden sonraki dönemde 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b kapsamında tarımsal faaliyeti bulunmadığının belirlendiği, Kurumun 09.03.2012 tarihli 5510 sayılı Kanun Ek-5 tescilinin iptali yönündeki işleminin hukuka aykırı olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verildiği,

Dairenin 12.02.2024 tarihli 2023/14074 Esas 2024/1090 Karar sayılı geri çevirme ilamı ile dosyaya eklenen sigorta sicil dosyasından, Kurum tarafından "03.10.2016 tarihli 5510 sayılı Kanun'un Ek-5 maddesi kapsamındaki yeni tescilinin silinmesine" şeklindeki hükmün davacının bu tarihten itibaren devam eden ve esasen geçerliliği konusunda ihtilaf bulunmayan hizmetlerinin iptal edilmesi şeklinde infaz edildiği anlaşılmaktadır.

Davanın 09.03.2012 tarihinden itibaren Ek 5 kapsamındaki sigortalılığın tespitine yönelik bulunması ve Kurum tarafından daha sonra yapılan 03.10.2016 tarihli tescilin iptalini de içermesi , esasen talebin 03.10.2016 tarihi itibariyle bir sınırlama içermemesi karşısında davacıya talep sonu tam olarak açıklattırılmaksızın 03.10.2016 tarihi ile sınırlı şekilde karar verildiği sonucunu doğuracak ve infazda tereddüt yaratacak şekilde hüküm fıkrası oluşturulması usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,