Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/6183 K.2024/8528

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesince görülen rücuan alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı Kurum ve davalı ... İzoasyon Paz. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Kurum vekili, ... İzolasyon Paz.

A.Ş.'ye ait iş yeri işçilerinden sigorta sicil numarası bulunmayan ...'nin 11.08.2005 tarihinde geçirmiş olduğu kaza sonucu vefat ettiğini, olayın 506 sayılı Kanun'un 11/A maddesine göre bir iş kazası olduğunu, ... sigortalı ile ilgili olarak işe giriş bildirgesinin verilmediğini, kaza olayı nedeni ile İzmir 23 Asliye Ceza Mahkemesinin 2005/100 Esas kayden kamu davası açıldığını olay ile ilgili olarak raporlar ve ekli tutanakların mevcut olduğunu,

söz konusu iş kazasında vefat eden sigortalı hak sahiplerine 28.12.2007 onay tarihi itibari ile toplam 27.303,44 YTL tutarında peşin değerli gelir tahsis edildiğini 208,00 YTL cenaze yardımının yapıldığını beyan ederek fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydı ile şimdilik 22.160,17 YTL'nin sarf ödeme ve tahsis onay tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı .... A.Ş. vekili, davacının açtığı davanın yerinde olmadığını tazmin sorumlusunun müvekkili olmadığını işin tamamını devralarak asıl işveren sıfatını kazanmış olan diğer davalı ... olduğunu müvekkilinin alınan işin tamamını diğer davalı olan ...'a devrettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. ... vekili, davanın haksız ve yersiz açıldığını müvekkilinin taşeron olarak bulunduğu yönündeki davacı beyanını kabul etmediklerini müvekkilinin kaza tarihinde söz konusu iş yerinde taşeron olarak değil diğer davalı şirketin işçisi olarak çalıştığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.12.2012 tarihli ve 2008/228 Esas-2012/690 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, olayda davalıların toplam %75 oranda kusurlu oldukları göz önüne alınarak kusur miktarına isabet eden miktar olan 16.620,12 TL'nin tahsis onay tarihi olan 28.12.2007 ve cenaze giderinin ise 31.10.2007 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine fazla isteğin yerinde olmadığından reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 06.03.2014 tarihli ve 2014/3981 Esas-2014/4880 Karar sayılı ilamı ile davalı şirket ile ... arasında asıl işveren-taşeron ilişkisi bulunup bulunmadığının araştırılması, bu bağlamda (özellikle taşeron sıfatı yoksa 3. kişi olarak kusurlu olup olmadığını) kusur durumlarını belirleyen rapor alınması, 506 sayılı Kanun'un 10 uncu madde koşullarının oluşup oluşmadığının araştırılması gerektiği, kabule göre de davada 3. kişinin teselsül sorumluluğuna dayanılmadığı halde, davalıların, husumet yöneltilmeyen 3. kişilere verilen kusur oranından da sorumlu tutulmuş olması isabetsiz olduğu belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece 29.09.2015 tarihli ve 2014/380 Esas-2015/362 Karar sayılı kararla; davanın kabulüne, 22.160,17 TL'nin tahsis onay tarihi olan 28.12.2007 ve cenaze giderinin ise 31.10.2007 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, karara karşı davacı Kurum, davalılar ... İzolasyon Paz. A.Ş., ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 09.02.2016 tarihli ve 2015/23041 Esas-2016/1450 Karar sayılı ilamı ile davalılardan ... ile davalı şirket arasında asıl işveren-taşeron ilişkisi bulunup bulunmadığını ve tarafların kusur durumlarını mevzuata ve oluşa uygun olarak inceleyen konusunda işçi sağlığı ve iş güvenliği alanında uzman bilirkişilerden kusur raporu alınması, 506 sayılı Kanun'un 10 uncu madde şartlarının oluşup oluşmadığının araştırılması gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Üçüncü Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece 06.02.2017 tarihli ve 2016/154 Esas-2017/20 Karar sayılı kararla; davanın kısmen kabulüne, 21.952,17 TL PSD'nin tahsis onay tarihi olan 28.12.2007 ve 182,00 TL cenaze giderinin ise 31.10.2007 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazla talebin reddine karar verilmiş, karara karşı davacı Kurum, davalılar ... İzolasyon Paz. A.Ş. ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 08.05.2017 tarihli ve 2017/1907 Esas-2017/3875 Karar sayılı ilamı ile davalı ... faaliyet alanı dışında yeni bir işe başlaması nedeniyle 09.08.2005 tarihinde Kurumca yeni bir işyeri tescili yapıldığından 506 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesi uyarınca bir ay içerisinde işe giriş bildirgesi verilebileceğinden bu sürede işe giriş bildirgesi verilip verilmediğinin veya iş kazasının bildirilip bildirilmediğinin araştırılması, 506 sayılı Kanun'un 92 nci maddesine göre değerlendirme yapılması, ilk kararı temyiz etmeyen davalı ... ve davalı ... yönünden Kurum lehine usuli kazanılmış hak oluştuğunun gözetilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

D. Dördüncü Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece 12.07.2018 tarihli ve 2017/429 Esas-2018/309 Karar sayılı kararla; davanın kısmen kabulüne, 21.952,17 TL PSD'nin tahsis onay tarihi olan 28.12.2007 ve 182,00 TL cenaze giderinin ise 31.10.2007 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazla talebin reddine karar verilmiş, karara karşı davacı Kurum, davalılar ... İzolasyon Paz. A.Ş. ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 03.04.2019 tarihli ve 2019/1916 Esas, 2019/3088 Karar sayılı ilamı ile işe giriş bildirgesinin 506 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi uyarınca süresinde Kuruma verilip verilmediği veya iş kazasının bildirilip bildirilmediğinin araştırılması, 506 sayılı Kanun'un 92 nci maddesi gereğince değerlendirme yapılması, ilk kararı temyiz etmeyen davalı ... ve davalı ... yönünden Kurum lehine usuli kazanılmış hak oluştuğunun gözetilmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

E. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, 21.952,17 TL ilk peşin sermaye değerli gelirin (davalı .... A.Ş nin sorumluluğu 20.353,50 TL, davalı ...'ın sorumluluğu 17.445,86 TL ile sınırlı olmak üzere) onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 208,00 TL cenaze yardımının (davalı .... A.Ş.'nin sorumluluğu 182,00 TL, davalı ...'ın sorumluluğu 156,00 TL ile sınırlı olmak üzere) ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalı ....A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum vekili, kazada sigortalının kusurunun bulunmadığı, davalı .... A.Ş. vekili, olayda kusurlarının bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 11.08.2005 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelir ve cenaze giderinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1986 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 ve 429 uncu maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 10, 26, 92 nci maddesidir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacı Kurum ve davalı .... A.Ş. vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı Kurum ve davalı .... A.Ş. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,