Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/635 K.2024/1621

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ve aidiyet istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın dahili davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, dahili davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde. Müvekkilinin nüfus kaydında Gümüşhacıköy İlçesi ...

Köyü 70 Cilt, 40 Aile Sıra, 30 sıra noda nüfusa kayıtlı ... ve ... kızı 20.02.1965 doğumlu [TCKN] T.C. nolu ... olarak kayıtlı bulunmakta olduğunu, müvekkilinin yıllardır tütün üretimi yaptığını ve o dönemlerde Tekel Tokat İşletme Müdürlüğüne bağlı Gümüşhacıköy Tekel işletmesine tütünlerini sattığını, 1998 yılından itibaren 2001-2004-2005-2006-2007 ve 2008 yıllarında ürettiği tütünlerinin bedellerinden bağkur primleri kesilmiş olduğunu, bu kesintilere ilişkin belgenin dilekçelerine ekli olduğunu, müvekkilinden yapılan bu kesintilerden 06/05/1998 tarihinde yapılan Bağ -Kur kesintisinde her nasılsa isminin ... olarak geçtiğini,

diğer kesintilerde herhangi bir yanlışlığın söz konusu olmadığını, Müvekkilinin SGK kayıtlarındaki bu yanlışlığın çeşitli zorluklar çıkartmakta, müvekkilinin hak kayıplarına uğramasına sebebiyet vermekte olduğunu, bu yanlışlığın düzeltilmesi için gerek SGK'ya gerekse ... Holding A.Ş.

(Kapatılan Tekel)'ye yapılan müracaatlardan sonuç alınamadığını ve dava açmaktan başka yasal çare kalmadığını, gerekli yargılamanın yapılarak müvekkilinin yapılan kesintilerden 06/05/1998 tarihinde (Kapatılan Tekel) davalı tarafından yapılan Bağ-Kur kesintisinde ... olarak geçen isminin nüfus kayıtlarında olduğu gibi ... olarak tashihine karar verilmesini, yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...Ş. vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davacı tarafın davasını yasal zamanaşımı süresinde açmadığını, öncelikle zamanaşımı definde bulunduklarını, davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, bu nedenle davanın öncelikle zamanaşımından reddini talep ettiklerini, Davacının dava açmadan önce davacı asil ve davacı vekilinin davalı kuruma müracaat etmiş olduğunu, bu müracaata verilen cevapta davalı müvekkil holding ile birleştirilerek tüzel kişiliği sona erdirilen ...

Gayrimenkul A.Ş.

Genel Müdürlüğüne bağlı Yaprak Tütün İşletme Müdürlüğüne 1994- 2009 yılları arasında davacının satmış olduğu yaprak tütün bedellerinden kesilen Bağ-Kur prim kesintisi tutarlarına ait bilgiler, arşiv kayıtlarında yapılan araştırma sonucu çıkarılarak davacıya verilmiş olduğunu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nca, 26 Mart 1994 tarih ve 21886 sayılı resmi gazetede yayımlanan ‘2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sigortalar Kanunu Uygulama Tebliği’ çerçevesinde.

01.04.1994 tarihinde ödemelerde, ‘tevkifat muafiyet belgesi’ ibraz etmeyen her çiftçinin ürün bedelleri üzerinden %1 Bağ-Kur tevkifatı yapılmış olduğnu, yapılan bu tevkifatı gösterir ödeme (Ekspertiz) makbuzlarının çiftçilere de imzalatılarak,

bir nüshasının çiftçiye verilmiş olduğunu, 2926 sayılı Kanun'un (mülga), sigortalıların kayıt ve tescil yaptırma zorunluluğu başlıklı 7 nci maddesinde, "Bu kanuna göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç 3 ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar." denilmekte olduğunu, davalı kuruma tütün satışı yapan "tevkifat muafiyet belgesi" ibraz etmeyen ekicilerden yapılan Bağ-Kur tevkifatı tutarları, tevkifatın gerçekleştiği ayı takip eden ayın ‘inci gününe kadar Bağ-Kur Halkbank, Vakıfbank veya Emlak Bankası nezdindeki hesaplarına intikal ettirilerek;

alınan banka dekontunun aslı ile Bağ-Kur tevkifatı yapılan ekicilerin kimlik, adres ve Bağ-Kur tevkifatı miktarlarını gösterir.

"Bağ-Kur Çiftçi Primleri Tevkifat Bildirimi" listeleri ilgili Bağ-Kur Müdürlüğüne gönderilmiş olduğunu, 01.10.2008’den itibaren mülga 2926 sayılı Kanun'un "Sigortalıları bildirme yükümlülüğü" başlıklı 8 inci maddesinde, "Köy ve mahalle muhtarları sigortalıları, sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdürler. "resen tescil başlıklı 9 uncu maddesinde" Bu Kanun'a göre sigortalı sayılanlardan sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren üç ay içinde kuruma kayıtlı ve tescillerini yaptırmayanların tescil işlemleri, kuruma resen yapılır’’ denilmekte olduğunu,

davalı kurumun 2926 sayılı Kanun ve İlgili tebliğdeki yükümlülüğünü zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirmiş olduğunu; çiftçilerin sigortalılık tescili ile ilgili yetki ve sorumluluk çiftçilerin bizzat kendilerine ve kuruma (devredilen Bağ-Kur) ait olduğunu, davalı Kurumca yapılan Bağ-Kur tevkifatı kesintilerini gösterir makbuzun imza mukabili olarak çiftçilere verilmesinin dışında, kesintinin yapıldığı ayı takip eden ayın 20 nci gününe kadar Bağ-Kur hesabına yatırılıp,

tevkifata ilişkin "banka dekontu" ve "Bağ-Kur Çiftçi Primleri Tevkifat Bildirimi" listeleri Bağ-Kur il müdürlüklerine teslim edildiği için davacıya verilen bilgiler ürününü teslim etmiş olduğu işletme müdürlüğünün bulunduğu mahalledeki Sosyal Güvenlik Kuruluşundan teyit edilmek üzere, bilgilendirme amaçlı olarak verilmiş olduğunu, bu nedenle, davacının söz konusu davayı SGK (devredilen Bağ-Kur) karşı açması gerektiğini, yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın reddiyle birlikte yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Dahili davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Cevap Dilekçesi ile davacı tarafından isim tashihi talebiyle açılmış bulunan işbu davada; davacı tarafın yıllardır tütün üretimi yapmış olduğunu ve o dönemlerde Tekel Tokat İşletme Müdürlüğüne bağlı Gümüşhacıköy Tekel işletmesine tütünlerini satmış olduğunu 1998 yılından itibaren muhtelif yıllarda ürettiği tütünlerinin bedellerinden Bağ-Kur primleri kesilmiş olduğunu 1998 tarihinde yapılan Bağ-Kur kesintisinde ismin ... olarak geçirilmiş olduğunun bildirilmiş olduğunu, davacı talebi her ne kadar ... isminin ... olarak tashihine ilişkin ise de;

davacı tarafın müracaatı neticesinde Kurumlarınca ...’ın adına tekelden dolayı kesilen 27.04.2001 sonrası tevkifat kesintileri....bağ. numarasına aktarılmış olduğunu, ancak 06.05.1998 tarihinde yapılan tevkifat kesintisi Müdürlüklerinde bulunan listeler karşılaştırıldığında ilgilinin ibraz etmiş olduğu belgede ismi ..., tevkifat kesinti sorumlusu olan Yaprak Tütün ve Tekel İşletmeciliğinin bildirmiş olduğu listelerdeki ismin ... olduğu görüldüğünden 1998 yılı itibariyle mülga 2926 sayılı Kanun'a göre tescil işlemi yapılamadığını, açıklanan nedenlerle.

Kurumlarınca yapılan işlemin mevzuata uygun olduğunu, herhangi bir hukuka aykırılık durumu mevcut olmadığını, İşbu davadaki taraf sıfatlarının Bölge Adliye Mahkemesince isim tashihine dair Mahkemenin davanın kabulü kararının, Kurumlarına müracaatın zorunlu olması gerekçesiyle kaldırılması neticesinde, her ne kadar dahili davalı olarak belirmişse de taraflarına dahili davalı olarak Husumet yöneltilemeyeceği hususunu bildirir, husumetten Kurumları açısından reddine karar verilmesini talep ettiklerini, ayrıca Mahkemece aksi kanaatte olunması durumunda; fer'i müdahil olarak kabul edilmeleri ile,

aleyhlerine vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerekmekte olduğu kanaatlerini de bildirdiklerini, arz ve izah edilen ve resen gözetilecek sebeplerle davacının davasının öncelikle kurumları açısından husumetten reddine karar verilmesini, aksi kanaatte olunması durumunda ise yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini vekaleten arz ve talep ettiklerini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalı Kuruma tütün tedarik ettiği, buna karşın Bağ-Kur kesintilerinin yapıldığı sabit görülmüş, nüfus müdürlüğünden ilgili TC kimlik numarası ile Gümüşhacıköy ... nüfusuna kayıtlı ... isminde bir şahsın bulunup bulunmadığı sorulmuş, gelen cevabi yazıda ... isminde bir şahsa rastlanmadığı bildirilmiş, ayrıca yapılan kesintileri gösterir, dava dilekçesine ekli belge incelendiğinde bir harfin yanlış yazılmasından kaynaklanan yanlışlığın bulunduğu sabit görülerek,

ilgili kayıtlarda her ne kadar ismi ... olarak yazılan şahsın aşağıda açık bilgileri yazılı davacı ... olduğunun tespitine dair davalı ...Ş.'ne karşı açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı SGK'ya karşı açılan davanın kabulü ile davalı ... bünyesinde yıllık Bağ-Kur kesintilerinin gösterildiği, dava dilekçesine ekli tabloda alım noktası Gümüşhacıköy Köyü ... olan tevkifat yılı 1998 olan 1965 doğumlu 1323.000,00 TL 06.05.1998 tarihli Bağ-Kur kesintisinin yapıldığına ilişkin listedeki ...'ın .....T.C. kimlik numaralı ... kızı ... olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Dahili davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosyada mevcut delillerin ispata elverişli olmadığını, hak düşürücü sürenin gözetilmediğini, 06.05.1998 tarihli tevkifat kesintinin müdürlükte bulunan listeler ile karşılaştırıldığında listedeki ismin ... olduğunu kurumca yapılan işlemin hukuka aykırı olmadığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığından 6100 sayılı HMK'nun madde 353/1-b.1 hükmü gereğince davalının istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçeleri ile birebir aynı gerekçeler ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ve aidiyet istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dahili davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, nüfus kayıtları, tevkifat kesintileri listesi ve dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,