Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/6353 K.2024/7497

Taraflar arasındaki hizmet ve sigorta primine esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalıya ait iş yerinde 01.01.2008 tarihinden itibaren çalışmaya başladığını, gümüşçülük mesleğinde satış elemanı olarak hizmet verdiğini, 31.10.2012 tarihinde işten çıkarıldığını, iş yerinden 1.500,00 TL maaş almak üzere anlaştığını, fakat işveren tarafından sigorta priminin asgari ücret üzerinden yatırdığını belirterek, davacının 01.01.2008-01.08.2009 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiş; 09.10.2019 tarihli beyan dilekçesi ile de 01.01.2008-13.08.2009 tarihleri arasında sigortalı olarak fiilen çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ettiğini bildirmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın hak düşürücü süre dolduktan sonra açıldığını, iş yerinin 01.07.2008 tarihinde açıldığını, bu tarihten yaklaşık bir yıl sonra 13.08.2009 tarihinde müvekkili iş yerinde çalışmaya başladığını, davacının kendisinin Mahkeme önünde ücretinin asgari ücret olduğunu beyan ettiğini, bu beyanın kesin delil niteliğinde olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. SGK Başkanlığı vekili, cevap dilekçesinde davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ortadan kaldırma kararından önce verilen kararda T.C. ... Başkanlığı feri müdahil sıfatı ile yer almış ise de Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 2020/308 Esas, 2020/1053 Karar sayılı ilamında T.C. ... Başkanlığının davalı sıfatı ile yer alması nedeniyle T.C. ...

Başkanlığının davalı sıfatı ile uyap kaydı düzeltildiği, davacının uyuşmazlık döneminde de davalıya ait iş yerinde çalıştığını doğrulayan kısmi ...'nin davalıya ait iş yerinden bildirilmiş çalışmaları 18.03.2008-01.05.2008 tarihleri arasında olduğundan ve yine bordro tanığı ...'nun beyanından davalıya ait olduğu anlaşılan araçta (07 YK 450) davacı adına düzenlenen 14.12.2008 ve 02.07.2009 tarihlerindeki ceza tutanakları dikkate alındığında, ayrıca ortadan kaldırma kararından sonra tespit edilen tanıklar ..., ..., ..., ..., ...'ın beyanlarından, davacının 18.03.2008-01.08.2009 tarihleri arasında da davalıya ait iş yerinde çalıştığının;

prime esas kazancın tespiti yönünden ise Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2018/947 sayılı 25.04.2018 günlü kararında belirtilen şekilde yazılı belge bulunmadığından çalışmanın prime esas asgari kazanç ile gerçekleştiği kanaati ile davanın kısmen kabulü ile davacının davalı işverene ait ... sicil sayılı iş yerinde 18.03.2008-01.08.2009 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

SGK vekili istinaf dilekçesinde; dava hizmet tespiti davası niteliğinde olduğundan eylemli ve gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça hizmet akdine dayanılarak dahi sigortalılıktan söz edilemeyeceğini, tek başına işe giriş bildirgesi verilmesinin yeterli olmadığını, eylemli ve gerçek biçimde çalışmanın varlığının zorunlu olduğunu, çalışma olgusunun hiçbir kuşkuya yer açmayacak şekilde somut ve inandırıcı delillerle saptanması gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının hizmet tespitine yönelik olarak kabulüne karar verilen 18.03.2008 - 01.08.2009 arasındaki dönemde asgari ücretle çalıştığı, bu çalışmanın fiili olduğunun Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarındaki ilkeler doğrultusunda Mahkemece yöntemince araştırılarak delillerin değerlendirilmesi sureti ile karar verildiği, verilen kararda usul ve yasaya aykırı bir hususun bulunmadığı gerekçesiyle davalı SGK'nın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

SGK Başkanlığı vekili, istinaf dilekçesi içeriğini tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve sigorta primine esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 77,79 ve 5510 sayılı Kanun'un 80 ve 86/9 uncu maddeleri

3. Değerlendirme 1.Davacının 18.03.2008-13.08.2009 tarihleri arasındaki dönemde davalı işveren nezdinde hizmet akdine tabi olarak çalıştığının trafik ceza tutanakları ve bordro tanığı beyanları ile anlaşılması karşısında, taleple sınırlı olarak 18.03.2008-01.08.2009 arası kabule karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

2.6552 sayılı Kanun'un 11.09.2014 günü yürürlüğe giren 64 üncü maddesiyle 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7 nci maddesine eklenen 4 üncü fıkrada, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, davanın Kuruma resen ihbar edileceği, ihbar üzerine davaya davalı yanında fer'i müdahil olarak katılan Kurumun, yanında katıldığı taraf başvurmasa dahi Kanun yoluna başvurabileceği belirtilmiştir. 04.11.2015 tarihinde hizmet tespiti ve sigorta primine esas kazanç tespiti istemiyle açılan eldeki davada, ... Başkanlığının fer'i müdahil sıfatını haiz olduğu belirgin olup, gerekçeli karar başlığında davalı olarak gösterilmesi, Kurum lehine ve aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi bozma nedenidir.

Ne var ki bu hatanın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi karar başlığında ... Başkanlığı karşısında yer alan ''davalı'' ibaresinin hükümden çıkarılmasına, yerine "feri müdahil" ibaresinin yazılmasına,

Hüküm bölümünde 4 numaralı bentte yer alan "Davacının yaptığı tebligat, müzekkere ve posta giderinden oluşan toplam 1.027,15 TL yargılama giderinin kabul oranına göre hesaplanan 514,00 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," ibaresinin hükümden çıkarılarak yerine " Davacının yaptığı tebligat, müzekkere ve posta giderinden oluşan toplam 1.027,15 TL yargılama giderinin kabul oranına göre hesaplanan 514,00 TL'sinin davalı ...'ndan alınarak davacıya verilmesine " yazılmasına,

6 numaralı bentte yer alan "Davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine" ibaresinin hükümden çıkarılarak yerine " Davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'ndan alınarak davacıya verilmesine " yazılmasına,

7 numaralı bentte yer alan "Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdikleri için 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak müştereken ve müteselsilen davalılara verilmesine ibaresinin hükümden çıkarılarak yerine "Davalı kendini vekille temsil ettirdiği için 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'na verilmesine" yazılmasına ve hükmün bu biçimiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,