Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/6426 K.2024/11912

Taraflar arasındaki ödeme emrinin iptali ile haczin kaldırılması gerektiğini tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; Bölge Adliye Mahkemesinin 26.04.2024 tarihli ek kararı ile davacı vekilinin temyiz talebinin reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi ek kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

1336341.035 iş yeri sicil no.lu İzmir Üniversitesinin prim borcu nedeniyle mütevelli heyet başkanı sıfatından dolayı şahsi taşınır ve taşınmazları üzerine 11.08.2016 tarih 2016/151312-10930330 sayılı haciz yazısı ile haciz konulduğunu, hacze itiraz edildiğini, davalının 01.09.2016 tarihli cevap yazısı ile İzmir Üniversitesi’nin ödenmeyen prim borçlarından dolayı 6183 sayılı Kanun gereği müvekkil adına icra takibi başlatıldığının bildirildiğini, İzmir Üniversitesi mütevelli heyet başkanı olarak gözüken davacı adına, Sigorta Primleri Genel Müdürlüğünün 29.07.2016 tarih,

4184525 sayılı 27.07.2016 tarih 29783 sayılı 668 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kapatılan Kurum ve kuruluşlar hakkındaki yazısına istinaden İzmir Üniversitesinin borçlarından dolayı ödeme emri gönderilmiş olduğunun bildirildiğini, İzmir Üniversitesinin 667 sayılı KHK ile 24.07.2016 tarihinde kapatılması ve tüm banka hesaplarındaki parasının kapatıldığı gün itibariyle hazineye devredilmesi nedeniyle 2016/6 dönemine ait sigorta primleri ödenmesi gereken gün olan 25.07.2016 tarihinde ödenmediğini, kapatma işlemi olmasaydı sigorta primlerinin ödenmesi gereken tarihte Üniversite tarafından ödeneceğini,

23.07.2016 tarihli tespit tutanağında görüleceği üzere o tarihte Üniversite’nin bu meblağı karşılar tutarda parasının bulunduğunu beyanla usule ve yasaya aykırı düzenlenen ödeme emrine, borca, fer’ilerine ve gecikme zammına itirazları değerlendirilerek, davacının borçlu olmadığının tespitini, takibin ve ödeme emrinin iptali ile hacizlerin kaldırılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın 7 günlük hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığının incelenmesi gerektiğini, HMK'nın 114 üncü maddesi uyarınca dava şartı eksikliği nedeniyle davanın reddi gerektiğini, dava konusu borcun tahsili amacıyla 6183 sayılı Kanun'a göre icra takibi başlatıldığını, borcun tahsil edilememesi üzerine davacıya ödeme emri gönderildiğini, Kurumun yapmış olduğu işlemlerin kanunların emredici hükümlerine uygun işlemler olduğunu beyanla haksız ve yersiz açılan davanın hak düşürücü süre ve esastan reddini, davacının haksız çıkması durumunda 6183 sayılı Kanun gereğince Kurum alacağının %10 zamla tahsilini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konusu ödeme emrine ilişkin borcun tahakkuk tarihinde, davacının mütevelli heyet başkanı konumunda olduğu, ödeme emrine konu 2016/6 dönemine ilişkin prim borçlarından en geç takip eden ay/dönemin sonu olan 31.07.2016 tarihine kadar davacının borçlu tüzel kişilik ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunduğu anlaşılmakla davanın reddine ve davacı hakkında düzenlenen 2016/151312 takip numaralı ödeme emrine konu alacağın %10 zamlı olarak tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davacının İzmir Üniversitesi mütevelli heyet başkanı sıfatının sona erdiği 23.07.2016 tarihinden sonrası için sorumluluğunun devam ettiğinin kabulüne dair kararın hukuka aykırı olduğunu, henüz ödeme süresi dolmadan, 23.07.2016 tarihinde Üniversitenin kapatıldığını, müvekkilinin yönetilik sıfatının sona erdiğini, haklı sebep teşkil eden mücbir sebeple kamu borcunun ödenemediği dikkate alınmadan, fiili ve hukuki imkansızlık oluştuğu için ödenmeyen ancak kesilen primlerin de içinde bulunduğu nakdi varlığı Hazineye intikal ettirilen,

670 sayılı KHK ile kapatılan Üniversitenin tüm kamu borçlarının ödenmesinde Maliye Bakanlığının yetkilendirildiği düzenlemeler uyarınca işlem yapılması gerekirken sorumlu tutulmasının hukuka aykırılık teşkil ettiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 22.11.2023 tarihli yazı ile davalı Kurum tarafından, "..1336341.35 sicil numaralı dosyada işlem gören İzmir Üniversitesinin Kuruma olan borçları 7440 sayılı Kanun kapsamında ödenerek tahsil edilmiş olduğundan işlemden kaldırılmıştır." denildiği, 05.02.2024 tarihli yazı ile de davacının şahsi taşınır ve taşınmaz mallarına konulan hacizlerin kaldırıldığı belirtilmekle, 7440 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanılarak borcun yapılandırılması halinde "konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına" karar verildiğinde;

anılan yasal düzenleme uyarınca taraflar lehine yargılama giderine, avukatlık ücretine ve fer'ilerine hükmedilmemesi, tarafların yaptıkları yargılama giderlerinin de kendi üzerlerinde bırakılması gerektiği değerlendirilerek İzmir 14. İş Mahkemesinin, 2015/434 E, 2016/491 K. sayılı dosyası üzerinden verilen 17.11.2021 tarihli ek kararın, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 346/2 maddesi uyarınca ortadan kaldırılmasına; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile.

İzmir 14. İş Mahkemesinin 02.07.2021 tarih, 2018/165 Esas ve 2021/324 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dava konusuz kaldığından hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1- Davacı vekili.

Danıştay Başkanlığı'nın kesinleşen emsal kararında, kapatılan kurumun borçlarının öncelikle 670 sayılı KHK.nin 5 inci maddesi uyarınca Maliye Bakanlığına devredilen malvarlığından tahsili yoluna gidilmesi gerektiğinin ön koşul olarak vurgulandığını, davacı hakkında başlatılan icra takibinin hukuka aykırı olduğunun Danıştayın kesinleşen hükmüyle sabit olduğunu, davalı idarenin hukuka aykırı işlemlerine karşı haklı olarak dava açan davacının yıllardır devam eden yargılama süresince ödediği yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılması, harç ödemekle sorumlu tutulması,

lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi açıkça usule ve yasaya aykırı olduğu gibi Anayasa ile güvence altına alınmış olan mülkiyet hakkının, adil yargılanma hakkının ihlaline neden olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

Davacı vekili ek karara karşı; davacının Fetö terör örgütü ile iritibatlı ve iltisaklı olması sebebiyle tüm malvarlığına el konulduğunu, bu nedenle 7 günlük süre içerisinde tamamlanamadığını, verilen sürenin çok az olduğunu, verilen kararın hakkaniyete aykırı olduğunu beyanla ek kararın bozulmasına yönelik temyiz talebinde bulunmuştur.

2- Davalı Kurum vekili; davacının istinaf başvurusundan sonra 7440 sayılı Kanun kapsamında Defterdarlık KHK İşlemleri İl Bürosu tarafından dava konusu ödeme emrine konu borcun ödendiğini, davacının 7440 sayılı Kanun kapsamında başvurusu, davadan feragati bulunmadığını, davacının haksız olduğunu, bu nedenle Mahkeme tarafından davacının davasının reddedildiğini, davacının haksız ve kusurlu davranışları ile davanın açılmasına sebebiyet verdiğini, bu itibarla dava açılmasına sebep olmayan Kurum lehine vekalet ücreti takdir edilerek hüküm kurulması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, prim borçlusu işveren İzmir Üniversitesi‘nin mütevelli heyeti başkanı konumundaki davacı hakkında 2016/151312 sayılı sayılı takip dosyası üzerinden düzenlenen ödeme emrinin iptali ile davacının bir kısım taşınmazları üzerine konulan haczin kaldırılması ve borçlu olunmadığının tespiti hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6183 sayılı Kanun'un 55 ve 58 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3. Davacı vekiline gider avansını tamamlamak üzere tebliğ edilen muhtıraya rağmen, kesin süresi içerisinde gider avansının tamamlanmadığı gözetilerek davacı vekilinin temyiz talebinin reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesinin 26.04.2024 tarihli ek kararının yerinde olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan ek kararın onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin ek karara karşı temyiz talebine yönelik olarak Bölge Adliye Mahkemesince verilen 26.04.2024 tarihli EK KARARIN ONANMASINA,

Davalı Kurum vekilinin temyiz talebine yönelik olarak temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,