Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/6692 K.2025/545

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı ... Enr. Ltd. Şti.'nin üst işveren, dava dışı ... İnş. Tur. Ltd. Şti.'nin alt işveren olduğu işyerinde çalışmakta iken 08.08.2014 tarihinde maruz kaldığı iş kazası sonucu geçici ve sürekli işgücü kaybına uğradığını, Kastamonu İş Mahkemesinin 2015/350 E. sayılı dosyası ile alt işveren ... Ltd.

Şti. aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açıldığını ve dava sonunda maddi ve manevi tazminatın tahsiline karar verildiğini, iş kazası sonucu davacının uğradığı maddi ve manevi zarardan 4857 sayılı Kanun'un 2.maddesi hükmü gereğince asıl ve alt işverenlerin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, hüküm altına alınan maddi ve manevi tazminatların alt işverenden tahsil edilemediğini, bu sebeple tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla iş bu davanın ikame edildiğini belirterek geçici işgücü kaybı zararı,

geçici ve sürekli bakım bedeli ve sürekli iş gücü kaybı tazminatı olarak şimdilik 51.538,55 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın 08.08.2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davacı vekili 02.04.2021 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat istemini 116.686,56 TL'ye arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'ininde bulunduklarını, olayın yaşanmasında davalının kusuru bulunmadığını, müvekkili şirket ile kendisine ayrı bir dava açılmış olan ... İnş. arasında imzalanan 01.04.2014 tarihli Kızılçam Regülatörü ve HES İnşaat Sözleşmesi uyarınca herhangi bir iş kazasından doğan tüm sorumluluğun ... İnşaat’e ait olduğu, Kastamonu İş Mahkemesi 2015/350 E. sayılı dosyasında alınan kusur raporu ile müvekkili şirkete hiçbir kusur izafe edilmediğini, müvekkili şirkete açılan davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı işverenin dava konusu kazada %20 oranında, davacının ise %20 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği kusur raporunun dosya kapsamına ve olayın oluşuna uygun olduğu gibi kapsamlı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğu görüldüğünden söz konusu rapora itibar edilerek dosyanın, maddi tazminatın hesabı hususunda rapor tanzim edilmek üzere bilirkişiye tevdi edildiği ve hesap bilirkişisi raporunda iş kazası sonucu davacıya ödenmesi gereken sürekli iş göremezlik tazminatının 116.000,07 TL ve geçici iş göremezlik tazminatının 686,49 TL olduğuna dair hesap yaptığı,

raporun gerekçeli ve denetime elverişli olduğu, işçinin meslekte kazanma gücü kaybı oranı, kaza tarihi, ilgililerin kusur oranları, tarafların sosyo ekonomik halleri, paranın satın alma gücü, gerçekleşen eylemin davacı üzerinde oluşturduğu manevi acı ve ızdıraplar dikkate alınarak tarafların zenginleşmesine sebebiyet vermeyecek ve manevi tatmin duygusunu da rencide etmeyecek bir miktarda manevi tazminata hükmedildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile, 116,686,56 TL maddi tazminatın, kaza tarihi olan 08.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

10.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 08.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Enerji Üretim San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile kendisine ayrı bir dava açılmış olan ... İnş. arasında asıl işveren- alt işveren ilişkisi bulunmadığı, davalıya kusur izafesinin mümkün olmadığı, davacının önce kendi işvereni olan ... İnşaat'a karşı Kastamonu İş Mahkemesinde dava açtığı, Kastamonu İş Mahkemesinin 2015/350 E. sayılı dosyası ile ... İnşaat’e açılan tazminat davasında alınan bilirkişi raporunda ...

İnşaat %20, şantiye şefi %30 ve davacı işçi %50 kusurlu bulunduğu, bu kusur raporunda müvekkili şirkete isnat edilen hiçbir kusur mevcut olmadığı gibi davacının kusur oranının da %50 olduğu, kesinleşmiş bir kusur ve hesap raporu varken aynı olaya dair farklı kusur oranına dayalı karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu SGK ödemelerinin kusur oranında değil tamamının tazminat hesabından düşülmesi gerektiği, pasif dönem hesabının 60 yaşını doldurmuş olduğu tarihten itibaren yapılması iskontolu dönemin 31.12.2021 tarihinden değil, rapor tarihi olan 22.01.2021 tarihinden sonrası için başlatılması,

davacının raporlu olduğu dönemde %100 değil, %41,2 oranı üzerinden hesap yapılması gerektiği, manevi tazminat yönünden, Kastamonu İş Mahkemesinin 2015/350 E. 2019/223 K. sayılı kararında davacı lehine 8.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiş olup, davacı tarafça istinaftan feragat edildiğinden manevi tazminatın kesinleştiği, işbu dosyada ayrıca 10.000,00 TL manevi tazminata karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dosyadaki kayıt ve belgelerden; ... İnşaat Ltd.Şti sigortalısı olarak çalışan davacının 08.08.2014 tarihinde kalıp sökmek için çıktığı iskeleden düşerek yaralandığı, anılan işyerinin Kızılçam Regile ve Hes Enerji Santrali Yapım işi mahiyetinde ... Enerji Üretim Ltd. Şti. adına tescil edildiği ve ... İnşaat Tur... Ltd. Şti.'nin işyeri dosyasından alt işveren olarak bildirim yaptığı, SGK denetim raporunda alt işveren ... İnşaat Ltd.

Şti.'nin iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını denetlemediği, eğitim vermediği gerekçesiyle %80 kusurlu olduğu, asıl işveren ... Enerji Üretim ..Ltd. Şti.’nin de alt işveren ... İnş...Ltd. Şti. ile birlikte sorumluluğu bulunduğu, davacının ise %20 kusurlu olduğunun belirtildiği, Kastamonu İş Mahkemesinin 2018/362 Esas sayılı dosyası ile SGK tarafından ... Enerji ..Ltd. Şti. ile ... İnşaat Ltd.

Şti. aleyhine rücuen tazminat davası açıldığı, alınan 11.4.2019 tarihli kusur raporunda asıl işveren ... Enerji Şirketinin %20, alt işveren ... İnşaat Şirketinin %60, ...’ın %20 kusurlu olduğu, iki davalı arasında asıl -alt işveren ilişkisi bulunduğunun kabulü ile davalıların sorumluluğuna gidildiği ve davanın kabulü ile kurum zararının davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline hükmedildiği, eldeki dosyada alınan 01.03.2020 tarihli kusur raporunda, dava dışı işveren ...

İnşaat Ltd. Şti.'nin %60, davalı ... Enerji Ltd. Şti.'nin %20, davacının %20 kusurlu olduğu kanaatinin bildirildiği, 22.01.2021 tarihli hesap raporu ile bilinen dönem sonu 31.12.2021 olarak kabul edilerek davacının maddi zararının 116.686,56 TL olarak hesaplandığı anlaşılmaktadır.

Aynı kazaya ilişkin olarak Kastamonu İş Mahkemesinin 2015/350 Esas sayılı dosyasında, davacı tarafından alt işveren ... İnşaat ..Ltd. Şti. aleyhine fazlaya ilişkin ve diğer sorumlulara karşı dava açma hakkı saklı kalmak kaydıyla 1.000 TL maddi tazminat, 10.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden faizi ile tahsili istemiyle dava açıldığı, anılan dosyada alınan kusur raporunda davalı ... İnşaat Şirketinin işveren olarak %20, ... İnşaat Tur. Taah.. Ltd.

Şti.'nin şantiye şefinin %30, davacının %50 kusurlu olduğu kanaatinin bildirildiği, 18.3.2019 tarihli hesap raporunda, işlemiş dönem sonu 31.12.2019 olarak esas alınarak maddi tazminatın 51.538,55 TL hesaplandığı, davacının 18.4.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile fazlaya ilişkin hakları ve 3.şahıslara karşı talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 51.538,55 TL olarak maddi tazminat talebini arttırdığı,

Mahkemece maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile 51.538,55 TL maddi tazminatın 08.08.2014 tarihinden faizi ile davalıdan alınarak ve manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 8.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine hükmedildiği, karara karşı davacı vekilinin manevi tazminat yönünden istinaf yoluna başvurduğu ve sonrasında davacı asılın istinaf başvurusundan feragat etmesi ile Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf başvurusunun feragat nedeniyle reddine karar verilerek hükmün kesinleştiği tespit edilmiştir.

Eldeki dosyada Mahkemece yapılacak iş, Kastamonu İş Mahkemesinin 2015/350 Esas sayılı dosyasında verilen karara esas 18.04.2019 tarihli hesap raporuna %80 kusur oranı uygulanması ve bilinen dönem sonunun 31.12.2019 olarak esas alınması suretiyle asıl işverenin tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla sorumlu olacağı tutarı belirlemek, öte yandan manevi tazminatın tekliği ve bölünmezliği ilkesi gözetilerek ve davacı tarafından alt işveren aleyhine açılan ilk davada manevi tazminatın 8.000 TL olarak kesinleştiği dikkate alınarak eldeki davada ancak bu miktar yönünden tahsilde tekerrür olmamak üzere davalı asıl işverenin müteselsil sorumluluğuna hükmetmektir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR