Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/6709 K.2024/7045

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı ve davalılardan Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 17.09.1996 ile 19.03.2009 tarihleri arasında davalı işverene ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davacının çalışma iddiasını kamu düzenine uygun deliller ile ispatlaması gerektiğini, hak düşürücü süre itirazlarının dikkate alınmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Apartmanı Yönetimi davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 05.04.2016 tarihli 2016/328 Esas 2016/168 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.05.1997 olduğunun ve 01.05.1997-27.02.1998 ve 31.08.1999-19.03.2009 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak fiilen çalıştığının tespitine, bu sürenin 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesine (506 sayılı Kanun 2/1) göre sigortalı hizmet sürelerinden sayılması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.(Kapatılan) 21.Hukuk Dairesinin 15.03.2018 tarihli 2016/17474 Esas 2018/2346 Karar sayılı ilamı ile davalı ... adına Kurumda kayıtlı işyeri bulunup bulunmadığını, davalı apartmanda dava konusu dönemde kayıtlı çalışan bir kapıcı olup olmadığını belirlemek, davalı apartmana komşu olan tanıkları tespit etmek, çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, davalı apartmana ait karar defterlerini getirtmek ve davacının çalışmaları veya davacı dışında bir başkasının çalışmaları ile ilgili herhangi bir kayıt veya belge bulunup bulunmadığını belirlemek,

davacı tarafından davalı işverene karşı açıldığı anlaşılan işçilik alacaklarına ilişkin Ankara 6. İş Mahkemesinin 2010/999 Esas sayılı dosyasının bir suretini dosya arasına almak, bu dosyada toplanan delilleri de değerlendirmek, gerekirse keşif yapmak ve keşif esnasında yeni tespit edilen tanık beyanlarına başvurmak suretiyle apartmandaki daire sayısını, davacının apartmanda hangi işleri yaptığını, apartmanın ne ile ısındığını, kalorifer ile ısındığının anlaşılması halinde kömürlü kalorifer olup olmadığını, davacının kalorifer yakıp yakmadığını, apatmanın bahçesinin bulunup bulunmadığını,

davacının bu bahçenin bakımı ile ilgili işler yapıp yapmadığını, davacının günde kaç defa servis yaptığını, çöp toplayıp toplamadığını, apartman temizliğinin haftada kaç gün ne şekilde yapıldığını tespit etmek, davacının çalışmasının kısmi çalışma olup olmadığını araştırmak, kısmi çalışma olduğu anlaşılırsa bilirkişi düşüncesine de başvurmak suretiyle davacının günde kaç saat çalışmış olabileceğini belirlemek, giderek haftalık ve aylık çalışma sürelerini tespit etmek,

4857 sayılı İş Kanunu’nun 63 üncü maddesi gereğince 7,5 saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile kaç iş gününe karşılık olduğu hususunu açıkça saptamak ve çıkacak sonuca göre karar vermek gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Mahkemenin 19.07.2022 tarihli 2018/133 Esas 2022/497 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne davacının davalı apartmanda 01.05.1997-26.02.1998 ve 01.09.1999-19.03.2009 tarihleri arasında ayda 6 gün üzerinden hizmet akdine dayalı olarak asgari prime esas kazançla çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Mahkemenin kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairece, davalıların tüm, davacının sair temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, önceki ilamda belirtilen şekilde, apartmanın hangi tarihten itibaren doğalgaz kullanımına geçtiğini, daha önceki dönemde kalorifer ile ısındığının anlaşılması halinde kömürlü kalorifer olup olmadığını, davacının kalorifer yakıp yakmadığını araştırarak apartmanın ısınma şeklini belirlemek, buna göre bilirkişiden rapor alınmak suretiyle davacının günde kaç saat çalışmış olabileceğini belirlemek, giderek haftalık ve aylık çalışma sürelerini tespit etmek, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 63 üncü maddesi gereğince 7,5 saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile kaç iş gününe karşılık olduğu hususunu açıkça saptamak ve çıkacak sonuca göre karar vermek gerektiği gerekçesi ile karar bozulmuştur.

C.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalı apartmanda 17.09.1996-19.03.2009 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığını iddia ettiği, ancak davacının 27.02.1998- 31.08.1999 arasında askerlik görevini ifa ettiği, Türk Telekom abonelik kayıtları, doğalgaz kayıtları, davalı ... karar defterinde yazılı kararlar,

davalı ... tarafından dosyaya sunulan tutanakta davacının 01.05.1997 tarihinden itibaren hizmet karşılığı olarak kapıcı dairesinde oturduğunun belirtilmesi ve dinlenilen tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde davacının davalı apartmanda 01.05.1997-26.02.1998 ve 01.09.1999-19.03.2009 tarihleri arasında çöplerin alınması için günde 45 dakika, haftada bir kez apartman temizliği için 3 saat ve haftada bir kez bahçe bakımı için 2 saat olmak üzere ayda 6 gün üzerinden hizmet akdine dayalı olarak asgari prime esas kazançla çalıştığı kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili, davacının çalışmasının kısmi süreli değil, tam süreli olduğu, hizmet akdinin başlangıç tarihi 17.09.1996 olduğu halde, Mahkemece 01.05.1997 olarak kabulünün ve çalışmasının ayda 6 güne karşılık geldiği yönündeki kabulün hatalı olduğu, kat maliki ve taraf olan kişilerin kamu tanığı olarak dinlenilmiş olmasının, davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

2.Davalı ... Başkanlığı vekili, eylemli ve gerçek bir biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça, hizmet akdine dayanılarak dahi sigortalılıktan söz edilemeyeceğini, dava açılmasına da sebebiyet vermediğinden Kurum aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini beyanla temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası, 506 sayılı Kanun'un 79 ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı ve davalılardan Kurum vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekili ve davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,