Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/6745 K.2024/13956

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davalılardan Kurum, ... vekilleri ve ... tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Demokrat Parti Tokat Başkanlığı emrinde parti binasının temizliğini, dışarıda yapılması gerekli işler ve partiye gelenleri ağırlamak gibi işleri yapmak üzere çalıştırıldığını, müvekkilin 2005 yılındaki kısa süreli sigortalısı çalışması dışında demokrat parti emrinde çalıştığını, açıklanan nedenlerle, müvekkilinin Demokrat Parti Tokat İl Başkanlığında emrinde 04.02.2005-04.06.2010 tarihleri arasında kısa süreli sigortalı dönemleri hariç çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Genel Başkanlığı cevap dilekçesinde özetle, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 71. maddesi gereği işçinin çalıştırılmasına dair kararı merkez karar ve yönetim kurulu kararı alınması gerektiğini, parti teşkilatının merkez karar ve yönetim kurulu tarafından yazılı yetki verilmediğini, ülkede bulunan partilerdeki çalışmanın gönüllülük esasına dayandığını, davacının 2000 yılından önce il başkanlığında partiye üye olduğunu, üye olduktan sonra partinin çeşitli kademelerinde görev aldığını, davacının 10 yıla yakın zaman gönüllülük esasına göre hizmet ettiğini, yaptığı işle ilgili olaak parti üyelerince maddi destek anlamında ödemelerde bulunulduğunu, davacının parti işçi sıfatıyla çalışmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2.Davalı SGK vekilinin cevap dilekçesinde özetle, Demokrat Parti Tokat İl Başkanlığına SGK'da işyeri tescil kaydının olmadığını, istem konusu devrede davacının ... ve ... sicil sayılı işyerlerinde sigortalı çalışmasının bulunmadığını, davacının davasında samimi olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

III.MAHKEME KARARI

Özetle; “Davanın kısmen kabulüne,” dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairece özetle;“...Somut davayla ilgili Siyasal Partiler Kanunu’nun 71. maddesine göre Siyasi partilerin yapacakları giderler, sözleşmeler ve girişecekleri yükümlülükler; genel merkezde parti tüzelkişiliği adına, illerde il yönetim kurulu adına ve ilçelerde ilçe yönetim kurulu adına yetkili kılınan kişi veya kurulca yapılır.

Siyasi partilerin il ve ilçelerdeki teşkilat kademeleri tarafından parti tüzel kişiliği adına sözleşme yapılmasına ve yükümlülük altına girilmesine ilişkin esaslar, merkez karar ve yönetim kurulunca tespit olunur.

Bu esaslara aykırı olarak yahut siyasi partilerin tüzüklerine göre merkez karar ve yönetim kurulunca önceden yazılı yetki verilmediği veya sonradan bir kararla onaylanmadığı takdirde, partinin teşkilat kademelerinin yaptıkları hizmet sözleşmeleri de dâhil her türlü sözleşme ve giriştikleri yükümlülüklerden dolayı, parti tüzel kişiliği hiçbir suretle sorumlu tutulamaz; merkez karar ve yönetim kurulu veya genel başkan veya parti tüzel kişiliği aleyhine takipte bulunulamaz.

Bu takdirde sorumluluk, sözleşmeyi yapan veya yükümlülük altına giren kişi veya kişilere ait olur. Eldeki davada, yukarıda belirtilen yasal mevzuat hükümleri gereğince; davacının çalışmalarıyla ilgili davalı partinin genel merkezinden verilen herhangi bir yetki, onay veya bir kaydın bulunup bulunmadığının araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılacak iş davacının çalışmalarıyla ilgili anılan kayıtların ve iznin varlığına dair araştırma yapılarak, şayet böyle bir izin veya onaylama işlemi bulunmamakta ise, partinin teşkilat kademelerinin yaptıkları hizmet sözleşmeleri de dâhil her türlü sözleşme ve girişilen yükümlülüklerden dolayı, parti tüzel kişiliğinin hiçbir suretle sorumlu olmayacağı ve bu takdirde sorumluluğun sözleşmeyi yapan veya yükümlülük altına giren kişi veya kişilere ait olacağı gözetilerek husumetin doğru davalıya yöneltilmesi ve ilgili sorumlunun usulüne uygun bir biçimde davaya katılımının sağlanmasıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla, yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.” gerekçesi ile bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; "Davanın kısmen kabulüne" dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum, ... vekilleri ve ... tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili dilekçesinde özetle; kararın bozulmasını istemiştir. 2.Davalı ... vekili dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen kararın bozulmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 3.Davalı ... dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi, 438. maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439. maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR