Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/70 K.2024/955

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle ; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalılar murisi müteveffa ....'ın inşaatında 01.06.1989-30.11.1989 tarihleri arasında sigortalı olarak çalıştığını, bu döneme ilişkin tüm sigorta primlerinin müteveffa tarafından eksiksiz yatırıldığını, ödeme dekontlarının dosyaya sunulduğunu, davacının emekli olmak için davalı Kuruma başvurduğunda Kurumda ilk işe giriş tarihinin 01.06.1989 olarak değil, 04.04.1993 olarak kayıtlı olduğunu, hak kaybına uğradığını belirterek, davacı müvekkilinin müteveffa ... inşaat işyerinde 01.06.1989 - 30.11.1989 tarihleri arasında hizmet akdiyle çalıştığının, sigortalılık başlangıcının 01.06.1989 olduğunun tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar cevap dilekçesi vermemiş, duruşmadaki beyanlarında davacının babalarının yanında çalıştığını beyan etmişlerdir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, Kurum kayıtlarının incelenmesinde davacının iddia ettiği işe başlama tarihine ilişkin olarak Kuruma işe giriş bildirgesi sunulmadığını, herhangi bir prim ödeme kaydına rastlanmadığını, Kurumun işverenler tarafından gönderilen belge ve bilgilere göre işlem yaptığını, resmi belge niteliği taşıyan Kurum kayıtlarının aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğunu, çalışma olgusunun ücret tediye bordroları, işyeri puantaj kayıtları, vergi kayıtları gibi yazılı belgelerle kanıtlanması gerektiğini, yerleşik Yargıtay içtihatlarının da bu yönde olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; davanın kabulü ile davacının 183954 sicil numaralı dava dışı ... unvanlı işyerinde 01.06.1989 ile 28.11.1989 tarihleri arasında ilgili dönemde geçerli asgari ücretle hizmet akdiyle çalıştığının tespitine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili, Yerel Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, tanık beyanlarının gerçeği yansıtmadığını, bilirkişi raporuna ve mahkeme kararına esas alınacak nitelikte olmadığını, Mahkemece eksik araştırma ve inceleme neticesinde hüküm kurulduğunu belirterek kararın kaldırılmasını, davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dinlenen tanık beyanları, işe giriş bildirgesi ve prim ödeme belgeleri dikkate alındığında davacının hüküm altına alınan şekilde çalışmasının sabit olduğu, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 124 ncü maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2. Dosya kapsamı incelendiğinde, Kurum tarafından dava dışı iş yerinin sicil dosyasının iz dosya olarak arşive ayrıldıktan sonra imha edildiği anlaşılmakla, davalı iş yerinin açık adresi yazılarak Belediye'den zabıta araştırması marifetiyle komşu işyerleri tespit edilmeli, komşu iş yerinin dava konusu dönemde işverenleri ve bordrolu çalışanları kendi dönemleri de belirtilmek suretiyle saptandıktan sonra davacının davalı nezdinde çalışıp çalışmadı hususunda beyanlarına başvurulmalı, açık ve net belirleme yaptıktan sonra sonuca göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,