Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7115 K.2024/8983

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl dava dilekçesinde davacı vekili; davacının, yurt dışında çalışması olması sebebiyle 2011 yılında SGK'ya müracaat ederek emekli olmak için talepte bulunduğunu, Kurumca 32 gün daha Türkiye'de çalışarak emekli olabileceği belirtildiğinden 32 gün süreyi doldurabilmek için tekstil atölyesinde çalışmaya başladığını, 01.07.2012 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığını ancak daha sonra çalışmalarının fiili çalışmaya dayalı olmadığı gerekçesiyle aylığının durdurulduğunu, davacının çalışmasının gerçek bir çalışma olduğunu belirterek Kurumun yaşlılık aylığının iptaline ilişkin işleminin iptaline, davacının 01.07.2012 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine, alamadığı aylıklarının davalı Kurumdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; ... Oto Kiralama Gıda Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı işyeri ile ilgili olarak SGK denetmeni tarafından düzenlenen 15.01.2016 tarih ve 2016/İ.K./4 sayılı raporla aralarında davacının da olduğu pek çok kişinin çalışmaları olmadığının anlaşılması üzerine anılan işyerinden davacı adına 2011 yılında yapılan toplam 32 günlük bildirimi iptal edildiğini ve aylık bağlama şartları oluşmadığından yaşlılık aylığının da bağlandığı tarihten itibaren iptal edildiğini, Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 02.02.2021 tarihli ve 2020/421 E., 2021/42 K., sayılı kararıyla; toplanan deliller, dinlenen tanıkların beyanları ile davacının davasının kabulüne, davalı SGK tarafından 2016/İ.K/4 sayılı rapora istinaden davacının 2011 yılına ait toplam 32 günlük bildirimlerinin iptal edilmesine ilişkin olarak Kurum işleminin iptaline, davacının 1197638-016 kurum numaralı işyerinde 2011/10 ve 2011/11 aylarında toplam 32 günlük çalışmasının fiili olduğunun tespitine, davacının 01.07.2012 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığı,

ancak 20.06.2016 tarihinden itibaren durdurulmuş olan yaşlılık aylığının ödenmeyen aylarına ilişkin; ödemeye hak kazandığı aylardan itibaren her bir aylığın ödemenin yapılacağı tarihe kadar ay ay işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 24.03.2022 tarihli ve 2021/596 E., 2022/510 K., sayılı kararıyla davacının Kurum denetmenine verdiği ifadesinde ...'a ait iş yerinde çalıştığını beyan etmesi, ...'un ise iptal edilen bildirimleri yapan ... Oto Kiralama Gıda Teks. San. Tic. Ltd.

Şti.'de kurucu ortak, % 99,5 oranında pay sahibi ve şirket müdürü olması; vergi kayıtları, yoklama fişleri, dinlenen tanık beyanları ve tüm dosya kapsamından şirketin anılan adreste faaliyet gösterdiğinin ve davacının da Kurumca geçersiz sayılan tarihler arasında fiili olarak çalıştığının açıkça anlaşılması; dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve İlk Derece Mahkemesi gerekçesi hep birlikte değerlendirildiğinde verilen kararda herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin, 27.06.2022 tarihli ve 2022/6927 E., 2022/9824 K. sayılı kararıyla.

Mahkemece yapılacak iş; davacının çalışmasının geçtiği işyeri adresinde yapılan komşu işyeri araştırmasında, konut bölgesi olduğu belirtildiğinden, yakın apartmanlarda o tarihlerde ikamet eden ev sahipleri ile komşu apartmanların apartman görevlileri, yakın market, berber, kahvehane gibi komşu işyerleri sahipleri ile çalışanları ..., vergi dairesi, emniyet, belediye aracılığıyla tespit edilerek bu kişilerin bilgi ve görgülerine başvurulmalı, ... hakkında denetim raporu nedeniyle yürütülen ceza soruşturması olup olmadığı araştırılmalı, varsa ceza dosyasının bir örneği dosyaya eklenmeli,

davacı ile aynı dönemde bordroda kayıtlı sigortalılar arasından resen seçilecek bordro tanıkları dinlenmeli, işyerinin kuruluşundan itibaren tüm vergi kayıtları ilgili vergi dairesinden istenmeli, gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar verilmelidir, gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile ... Başkanlığı Bursa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü 15.01.2016 tarih ve 20156/İK/4 sayılı denetmen raporuna istinaden davacının 20.10.2011 ila 20.11.2011 tarihleri arasındaki çalışmalarının iptaline yönelik ve buna bağlı olarak yaşlılık aylığının kesilmesine yönelik tüm Kurum işlemlerinin iptali ile davacının 01.07.2012 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespiti ile ödenmeyen her bir yaşlılık aylığının ödenmesi gereken tarihlerden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; tanık anlatımlarının çelişkili olduğunu ve fiili çalışmanın kanıtlamadığını, hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddi gerektiğini, usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,