Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7135 K.2024/9142

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne, karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davacının 1999 yılı ile 2004 Kasım ayı sonuna kadar olan dönemde davalı şirkette sigortalılığının tespitine dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.06.2014 tarihli ve 2013/370 Esas, 2014/366 Karar sayılı kararıyla; davanın reddine dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemiz 12.01.2015 tarihli ve 2014/25148 E., 2015/47 K. sayılı ilamı ile; "..davacının 01.05.1999-30.11.2004 tarihleri arasında davalı yanında geçen hizmetinin tespitini talep ettiği, hizmetin geçtiği iddia edilen davalı (...) sicil nolu işyerinden 01.10.1996-30.03.1999 tarihleri arasında kısmi bildirim yapıldığı, işyerinde kayden bordrolu tanıkların çalıştığı; ancak bilgilerine başvurulmadığı,

davacının, dava dışı 257025 sicil nolu işyerinden 10.11.1999-30.11.1999 tarihleri arasında bildiriminin bulunmasına karşılık bu işyeri ile davalı işveren arasında bağlantı bulunup bulunmadığının irdelenmediği anlaşılmakla, davalı işyerinden kısmı bildirim yapılan 01.10.1996-30.03.1999 tarihleri arası çalışmaların hak düşürücü süreye uğramadığı gözetilerek, dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan ve işverenlerin bordrolarında kayıtlı kişiler ile, aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı;

bunun dışında sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince araştırılmalı, işyerinde çalışan kayden bordrolu tanıkların bilgisine başvurulmalı, dava dışı 257025 sicil nolu işyeri ile davalı işyeri arasında bağlantı bulunup bulunmadığı araştırılmalı, dava dışı işyerinde fiili olarak çalışıp çalışmadığı hususunda da o işyerinde çalışan kayden bordrolu tanıkların bilgilerine başvurulmalı,

dava dışı 257025 sicil nolu işyerinde davacının fiilen çalışmasının bulunmadığı anlaşılması durumunda 30.03.1999-30.11.2004 arası çalışmaların hak düşürücü süreye uğramayacağı gözetilerek, sonradan dinlenen tanık beyanları ile daha önce dinlenen tanık beyanları arasında çelişki oluşması halinde, bu çelişki giderilmeye çalışılmalı böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenmesi gerekmektedir ..." şeklindeki gerekçe ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına dair karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kımsen kabul kısmen reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, bozma gereklerinin yerine getirilmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1-Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2-Eldeki davada, Mahkemece verilen karar eksik araştırma ve incelemeye dayanmaktadır. Dosya kapsamında, davacının davalıya ait iş yerinde, 01.10.1996 tarihinde çalışmaya başladığı, 30.04.1999 tarihine kadar bildirimlerinin yapıldığı; davalı iş yerinin bu tarih itibari ile kapsamdan çıkartıldığı; davacının iş yerinin kapsam dışında olduğu tarihte çalışmaya devam edip, 2004/Kasım tarihine kadar çalışmasını sürdürdüğü iddiası karşısında.

Mahkemece davalı dışı iş yerinde işe başladığı 10.11.1999 tarihine kadar çalıştığı kabul edilerek kısmi tespitle kabul kararı verilmiş ise de, bu konuda davalı işveren nezdinden seçilecek bordro tanıklarının açık net ifadelerine başvurulmaksızın karar verilmesi isabetsizdir.

Bu kapsamda davalı işverene ait bordrolardan seçilecek ve kapsamdan çıkış tarihine kadar bildirimi yapılan bordro tanıkları tespit edilerek; tüm işçilerin çıkışlarının ne zaman yapıldığı, kapsamdan çıkış sonrasında da faaliyetin devam edip etmediği sorulmak suretiyle; şayet faaliyet devam edilmiş ise kimlerle çalışıldığı ve faaliyetin ne üzerine devam ettiği hususları ortaya konularak; varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,