Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7198 K.2024/13860

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından süresinde istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı asıl; davalı Kurumun sigortalısı olarak, 13.04.2012-25.07.2016 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi gereğince tarım sigortalısı olarak prim ödediğini, yaşlılık aylığı şartlarının gerçekleşmesine binaen 25.07.2016 tarihindeki tahsis talebi üzerine 01.08.2016 tarihinden geçerli olarak 4/a kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığını, yaşlılık aylığı almakta iken sonradan ortaya çıkan gayri faal tek ortaklı şirketin ortağının 23.06.2015 tarihinde vefatı nedeniyle veraseten tarafına intikal eden miras payı oranındaki şirket ortaklığı payı nedeniyle Ticaret Sicil Memurluğunca,

tasfiye işlemleri sonucunun ilgili Kuruma bildirilmesi üzerine, Kurumca Ek-5 tarım sigortalılığı kapsamında prim ödemiş olduğu süreye geriye dönük olarak 4-b kapsamında re'sen tescil edilerek ve 23.06.2015 ila 25.07.2016 tarihleri arasındaki Ek-5 tarım sigortalılığına ilişkin sürenin iptal edildiğini ve 4-b sigortalılık statüsünde prim borcu tahakkuk ettirildiğini, yaşlılık aylığının bağlanmasına esas son 7 yıllık süredeki sigortalılık statüsünün değişmesi nedeniyle de yaşlılık aylığının iptal edildiğini, Ek-5 tarım sigortalılığının ve 01.08.2016 tarihi itibariyle bağlanmış olan yaşlılık aylığının iptal edilmemesi gerektiği,

veraseten intikal eden miras payına bağlı şirket ortaklığından dolayı prim tahakkuk ettirilmemesi, alınmaması ve yaşlılık aylığının iptal edilmemesi gerektiği belirtilerek.

23.06.2015 ila 01.08.2016 tarihleri arasında tarım sigortalılığının geçerli olduğunun tespitine, veraseten intikal eden gayri faal şirket hissesine göre 4-b sigortalısı bulunmadığının tespitine, 01.08.2016 tarihinde Ek-5 tarım statüsüne göre bağlanmış olan yaşlılık aylığının geçerli olduğunun tespitine, Kurumca yanıltılma nedeniyle Kuruma fuzuli olarak yaptığı ödemelerin ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile tarafına iadesine, ödenmemiş yaşlılık aylıklarının ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili; yapılan incelemede, davacıya Kurumlarından 4/a kapsamında 01.08.2016 tarihinden başlamak üzere yaşlılık aylığı bağlandığını ancak davacının emekli olduktan sonra Karşıyaka Sosyal Güvenlik Merkezinin yazmış olduğu yazılarında ilgilinin 23.06.2015 tarihinden başlamak üzere şirket ortaklığı olması nedeni ile SSK kapsamından emeklilik talep tarihi olan 25.07.2016 tarihine kadar 4/b (Bağ-Kur) kapsamına alındığından bahisle ilgiliye borç çıkarıldığını, ilgilinin borcunu bir ay içinde ödediğini, dolayısıyla da emekliliğin Bağ-Kur hizmetine göre yeniden değerlendirme yapılmasının bildirildiğini,

yapılan yeni hesaplama ve incelemede davacının SSK kapsamında yapmış olduğu doğum borçlanması yapma beyanı tarihinde Bağ-Kur kapsamında kaldığının anlaşılması üzerine 4/a kapsamında yapılan borçlanmanın 4/b kapsamına devrinin sağlandığını, son ödenen 2520 güne girmeyen gün sayısı 1086 gün, son ödenen 2520 gün içinde SSK gün sayısı 1150 gün, son ödenen 2520 gün içinde Bağ-Kur gün sayısı 1370 gün, toplam: 3606 gün olduğunu,

ancak son ödenen 2520 gün içinde 1261 gün SSK primi olmadığı anlaşıldığından emeklilik aylığı başlangıç tarihinin 01.08.2016 tarihinden itibaren durdurulduğunu ve bugüne kadar ödenen aylıkların ise yersiz olarak ödendiğinin anlaşıldığını, davacıya yersiz ödendiği anlaşılan 31.399,51 TL'ye Mosip sistemi üzerinden borç oluşturulduğunu, bu süreçle ilgili olarak ise davacının yazılı olarak bilgilendirildiğini, davacının daha sonra 05.06.2018 tarihi ile 24.09.2018 tarihi arasında 4/a kapsamında çalıştıktan sonra yaşlılık aylığı yönünden 28.09.2018 tarihinde tahsis talebinde bulunduğunu,

yeni tahsis talebine göre yaşlılık aylığı bağlanması şartlarını taşıdığının anlaşılması üzerine ise 01.10.2019 tarihinden başlanmak üzere kendisine yaşlılık aylığı bağlandığını ve aylık ödenmeye devam edilmekte olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan yargılama, taraf beyanları, müzekkere cevapları, bilirkişi raporu ve toplanan delillere göre somut olayda, davacı murisi ... ...'in 12.05.2015 tarihinde ölümü ile Atakent Mühendislik İnşaat Emlak İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirket hisselerinin 210 pay olarak kabul edilerek 7 payın davacı ...'ye miras yoluyla intikal ettiği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 596. maddesi gereği genel kurulun onayına gerek olmaksızın, esas sermaye payının iktisap eden kişiye geçtiği,

13.04.2012 ile 25.07.2016 arası 1543 gün SSK EK-5 Tarım Hizmeti bulunan davacı ...'nin işbu hisse intikali ile bahsi geçen şirketin ortağı olması sebebiyle 23.06.2015 tarihinden (T.C.

İzmir Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/560 E. sayılı dosyasının 23.06.2015 tarih ve 2015/562 Karar no.lu Gerekçeli Kararı ile) itibaren 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının b/3 bendi gereği sigortalı sayılacağı ve 5510 sayılı Kanun'un Ek 5. madde kapsamında sigortalılığının sona erdiği, Ortaklar Kurulu Kararı ile Atakent Mühendislik İnşaat Emlak İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin tasfiyesine karar verildiği,

dosya kapsamında, davacı ...'nin Tasfiye Halinde Atakent Mühendislik İnşaat Emlak İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ortaklığının 28.09.2017 (Kapanış Tescil Tarihi) tarihine kadar devam ettiği, şirket ortağının talebi olmaması halinde tasfiyesi sonuçlanan şirketlerin ortaklıklarının sigortalıklarının tasfiye kurulu kararının Ticaret Sicili Memurluğunca tescil edildiği tarihte sona ereceği,

03.10.2017 tarihli yazı ile İzmir Karşıyaka Sosyal Güvenlik Merkezine Tasfiye Halinde Atakent Mühendislik İnşaat Emlak İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin şirket ortaklarına ait sigortalı işten ayrılış bildirgesi formlarının iletildiği, borçlanma talep tarihlerinin davacının 4/b'li olduğu döneme denk düşmesi nedeniyle ilgili mevzuat gereği davalı Kurum tarafından.

4/a kapsamında 1975 günlük borçlanmaya karşılık ödeme yapılan borçlanmanın 4/b'ye devrin yapıldığı, davacı tarafından 23.06.2015 ile 25.07.2016 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının b/3 bendi gereği prim borcuna dair ödemenin yapılmış olduğu, 1261 gün hesabında;

son ödenen 2520 güne girmeyen gün sayısı: 1086 gün, son ödenen 2520 gün içinde SSK gün sayısı: 1150 gün, son ödenen 2520 gün içinde Bağ-Kur gün sayısı: 1370 gün, toplam: 3606 gün olduğu ancak son ödenen 2520 gün içinde 1261 gün SSK primi olmadığı anlaşıldığından emeklilik aylığı başlangıç tarihi 01.08.2016 tarihinden itibaren durdurulduğu ve bugüne kadar ödenen aylıkların ise yersiz olarak ödendiğinin anlaşıldığı,

davacıya yersiz ödendiği anlaşılan 31.399.51-TL'ye mosip sistemi üzerinden borç oluşturulduğu açıklanan bu işlemlerde davalı Kurum tarafından yürütülen işlemlerde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı sonucuna varıldığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Vergi Dairesinden gelen, şirket adına 2015 yılı 1. aydan itibaren 2017 yılı 9. aya kadar verilmiş bulunan beyanname örneklerinin incelenmesinden, şirketin hiç gelirinin olmadığının, dolayısıyla gayri faal şirket olarak tanımlanması gereken şirket olduğunun görülmesine rağmen, adeta kazanç sağlayan bir ortaklıkmış gibi değerlendirilmesinin yasaya aykırı olduğunu, ... Ltd.

Şti.nin tek ortaklı ve gayri faal olduğunu, tek ortağın vefatı ile şirketin ilk genel kurul toplantısına kadar organsız olduğunu, 5510 sayılı Kanun kapsamında 4-b statüsünde sigortalılığın başlayamayacağını, karara dayanak yapılan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, davacının 4-b sigortalısı olarak kabul edilmesinin hukuka ve gerçeğe aykırı olduğunu, davacının, Kanun hükümlerinin yanlış yorumlanarak sosyal güvenliğinin engellenmesi şeklinde işlem yapmasının Anayasayal göreve aykırı olduğunu, davacının hiç bir şekilde şirket ortağı olmadığını,

davacı ve diğer mirasçıların ortak olmalarına dair iradelerini gösteren bir belge veya karar bulunmadığını, 5510 sayılı Kanun'un 4-b maddesindeki sigortalı sayılma şartının gerçekleşmemesi nedeniyle 4-b kapsamına hukuken girmeyen davacının 4-b kapsamında zorunlu sigortalı sayılmasının yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda; davacının 13.04.2012 - 25.07.2016 tarihleri arasında (1543 gün) Ek 5. madde kapsamında hizmet akdiyle süreksiz çalışan Kurum sigortalısı olduğu, ancak 6111 sayılı Kanun'un 51. maddesiyle 5510 sayılı Kanun'a eklenen ve 01.03.2011 tarihinde yürürlüğe giren Ek madde 5/1'e göre 4. madde kapsamında sigortalı olanların Ek madde 5 kapsamında tarım sigortalısı olmalarının mümkün bulunmadığı, öte yandan Ek madde 5/2 maddesinde, "...Bu madde kapsamındaki sigortalıların 4. madde kapsamında çalışmaları halinde, bu madde kapsamındaki sigortalılıkları sona erer.

4. madde kapsamındaki çalışmanın sona ermesi halinde, bu madde kapsamındaki çalışmasının devam etmesi kaydıyla çalışmanın sona erdiği tarihi takip eden günden itibaren bu madde kapsamındaki sigortalılıkları kendiliğinden başlar..." düzenlemesinin de bu yönde olduğu, davacının 13.04.2012 tarihinde başlayan sigortalılığının muris ... ...'in vefatı ve dava dışı şirketteki hissenin miras yoluyla intikali üzerine kesintiye uğradığı,

zira limited şirket ortakları 4/1-b bendi kapsamında sigortalı oldukları, limited şirket hissesinin TTK'nın 596. maddesi gereğince genel kurulun (ortaklar kurulu) onayına gerek kalmadan davacıya geçtiği, davacının mirası ret yönünde bir davasının bulunmadığı, Kurumun da davacıyı 23.06.2015 (veraset ilamı tarihi) - 25.07.2016 tarihleri arasında 1 yıl 1 ay 3 gün Bağ-Kur sigortalısı saydığı, davacının 5510 sayılı Kanun'un 9/1-b-3. bendi kapsamında sigortalılığının sona ermesine dair Kuruma sunduğu bir dilekçesinin bulunmadığı,

doğum borçlanması yapılan dönemde davacının 4/1-b bendi kapsamında olması nedeniyle bu döneme denk gelen doğum borçlanmalarının 4/b ye devrinin yapıldığı, 2829 sayılı Kanun'un 8. maddesine göre son 2520 gün içinde 1260 günden fazla SSK primi olmadığı ve davacının yaşlılık aylığına hak kazanamadığı, davalı Kurum tarafından yapılan dava konusu işlemlerin yasaya ve hukuka uygun olduğu anlaşılmakla;İstinaf kanun yoluna başvuran taraf ve HMK'nın 355. maddesine göre istinaf sebepleri dikkate alınarak yapılan istinaf incelemesine göre İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından,

davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 bendi uyarınca oy birliğiyle esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesi ile aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 506 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi kapsamında süreksiz tarım sigortalılığının geçerli olduğunun, Bağ-Kur sigortalısı olmadığının, bağlanan yaşlılık aylığının geçerli olduğunun, Kurum işlemlerinin hukuka aykırı olduğunun, ödenmemiş yaşlılık aylıklarının ödenmesi gerektiğinin tespiti ile fuzuli yapılan ödemelerin iadesi talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un ilgili hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR