Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7360 K.2024/8322

Taraflar arasında görülen Kurumca tespit edilen sigortalı çalışma nedeniyle bordro verilmesi ve çalışmaya ilişkin belgelerin istenmesine dair Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde özetle; davalı Kurum tarafından 09.04.2004 tarih ve 42705 sayılı işlemle işyerinin tescil edilmesi için işyeri bildirgesi verilmesi ve prim yatırılmasının istendiğini, bu işleme karşı itiraz ettiğini, itirazının reddedildiğini, ret kararının 17.06.2004 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı Kurum tarafından ... isimli şahsın 01.11.2002-11.08.2003 döneminde bürosunda sekreter olarak çalıştığından bahisle bordro düzenlemesinin istendiğini, bu işleme karşı da itiraz ettiğini, ancak itirazının reddedildiğini, Bursa 2. İdare Mahkemesinin 2004/1402 E. sayılı dosyasında dava açtığını,

görevsizlik kararı sonrası dosyanın 2008/1084 E. numarasını aldığını, adı geçen kişinin işyerinde genel temizlik için zaman zaman çalıştığını, ancak bu çalışmanın sürekli olmadığını, bu kişinin davalı Kuruma ve Bölge Çalışma Müdürlüklerine yaptığı şikayetini geri aldığını, şikayet dilekçesinde belirttiği tarihlerde çalışmadığını beyan ettiğini ileri sürerek, Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiş.

28.04.2021 tarihli celsedeki beyanında; "benden sadece aylık prim hizmet belgesi düzenlemem istendi, buna ilişkin olarak da Kuruma itiraz ettim ve itirazım reddedildi. Onun dışında bana resen düzenlenen bir prim borcu tebliğ edilmedi. Buna ilişkin de Kurum komisyon kararı yoktur," şeklinde ifadede bulunmuştur.

II.CEVAP

Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 13.10.2015 tarih ve 2013/456 E.- 2015/417K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine Dairemizin 20.03.2018 tarih ve 2015/23239 E.- 2018/2297 K. sayılı kararı ile ...Mahkemece davacının davaya konu işlem ile ilgili idari yargıda herhangi bir davasının bulunup bulunmadığı ile kesinleşip kesinleşmediği hususu irdelenerek eldeki davanın süresinde açılıp açılmadığı hususunda bir değerlendirme yapılması,

diğer taraftan davaya konu somut olayda, uyuşmazlığın dava dışı sigortalının çalışmalarının varlığı noktasında toplandığı dikkate alındığında, günlerinin eksik bildirildiği iddia edilen sigortalının da davada taraf olmasında hukuki yararının olduğu anlaşıldığından, davanın sadece Sosyal Güvenlik Kurumu hakkında yürütülüp sonuçlandırılmasının isabetsiz olduğu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.12.2011 günlü 2011/21-632 E;, 2011/784 K. sayılı ilamında da belirtildiği üzere dava sonucunda verilecek karar, günlerinin eksik bildirildiği iddia edilen sigortalının da hak alanını ilgilendirdiğinden,

davacı tarafa harcı da yatırılmak suretiyle yöntemince söz konusu sigortalıların davaya dahil edilmesi (davanın teşmil edilmesi) için süre verilmesi, anılan sigortalının gösterdiği deliller de toplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, Mahkemece, belirtilen eksiklik giderilmeden ve pasif ehliyet yönü halledilmeden yargılamanın sürdürülmesinin, usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile kurulan hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 28.04.2021 tarih ve 2020/165 E.- 2021/71 K. sayılı kararı ile Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda davacı asile, sigortalı ...'i dava dahil etmesi için süre verildiği, davacı tarafça sigortalı ...'in davaya dahil edildiği, davalı ... adına çıkartılan davetiyenin usulüne uygun olarak bizzat kendisine tebliğ edildiği, ancak süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadığı ve delillerini bildirmediği, bozma kararı öncesi ve sonrası toplanan deliller, dinlenen tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

davanın kabulü ile davalı Kurumun 22.04.2004 tarih 051119 sayılı davacıdan 01.11.2002-11.08.2003 tarihleri arası davacıya ait iş yerinden ... için aylık sigorta prim bildirgesi ve dört aylık dönem bordroları düzenlenmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline, karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizin 14.03.2023 tarih ve 2023/185 E.- 2023/2447 K. sayılı kararı ile dosya kapsamına göre, Mahkemece bozmaya uyularak davanın kabulüne karar verilmiş ise de, Dairemiz geri çevirme kararı sonrası, Osmangazi Sosyal Güvenlik Merkezinin 01.12.2022 günlü cevabi yazısında; davalı ...'in 01.11.2002-11.08.2013 tarihleri arasındaki hizmetlerinin iptal edildiği, bu hizmetlerin iptali edilmesinin sebebinin davacı ...

Yenitürk adına işlem gören 2 6910 01 01 1097633016 13-33 000 sicil numaralı işyeri dosyasının imha olması ve sigortalının şahsi dosyasında iptal sebebi hakkında bilgi/belge bulunmaması sebebiyle tespit yapılamadığı, ayrıca müfredat kartı incelemesinde ...'in 01.11.2002-11.08.2013 tarihli hizmetlerinden dolayı oluşan prim borçlarının ve idari para cezalarının, bu bildirimlerin iptal edilmesi sebebiyle silindiği ve ilgili dönemler için işveren tarafından ödeme yapılmadığının bildirilmesi karşısında, Kurumdan gelen bu cevabi yazı doğrultusunda davanın konusuz kalıp kalmadığı hususu belirlenerek,

oluşacak sonuca göre karar verilmesi yönünden hüküm bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 26.01.2024 tarih ve 2023/354 E.- 2024/14 K. sayılı kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyularak, davalı Kurumca davacı ...

Yenitürk adına işlem gören 2 6910 01 01 1097633016 13-33 000 sicil numaralı işyeri dosyasının imha olmasından ve davalının şahsi dosyasında iptal sebebi hakkında bilgi, belge bulunmaması sebebiyle tespit yapılamadığından ...'in 01.11.2002-11.08.2013 tarihleri arasındaki hizmetlerinin iptal edildiğinin bildirildiği, aynı yazı kapsamında davalı ...'in yukarıda anılan tarihler arasındaki hizmetlerinden dolayı oluşan prim borçlarının ve idari para cezalarının da silindiğinin belirtildiği, bu bağlamda davanın taraflarının uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesinde hukuki bir yararının kalmadığı,

bir başka deyişle artık dava hakkında yargılama yapılmasına ve hüküm verilmesine gerek kalmadığından davanın konusunun kalmaması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK Başkanlığı vekili; davanın öncelikle hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, Kurum işlemlerinin aksinin ispat edilemediğini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilerek aleyhe vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek, kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sigortalı çalışma nedeniyle bordro verilmesi ve çalışmaya ilişkin belgelerin istenmesine dair Kurum işleminin iptaline ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 ncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı SGK Başkanlığı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,