Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7368 K.2024/9285

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen aksi Kurum işleminin iptali ile davalılardan ...'in 03.07.2006-30.09.2013 tarihleri arasında davacı şirket işyerinde sigortalı olarak çalışmadığının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılardan SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ...’in 03.07.2006 – 30.09.2013 tarihleri arasında davacı ... Tic. Zirai Üretim ve Paz. Gıda Day. Tük. Mad. Tur. İnş. ve San. Ltd. Şti.’de sigortalı olarak çalışmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

1.Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle.

1999 yılında emekli olduğunu, davacı ...'nın 2006 yılı Şubat ayında şirketi adına zirai mücadele ilaçları ve zirai mücadele aletleri satışı yapmak için izin belgesi almasını kendisinden rica ettiğini, 16.02.2006'da Anamur İlçe Tarım Müdürlüğünden talepte bulunarak mücadele ilaçları ve zirai mücadele aletleri bayilik belgesi verilmesini talep ettiğini, bu hususta izin verildiğini, davacı şirketin zaman zaman tarafına ödemede bulunduğunu, 8.000,00.TL ödeme yapıldığını, geriye kalan 22.000,00 TL alacağını mazeret ileri sürerek ödemediğini, ödeme yapılmaması nedeniyle davalı Kuruma şikayette bulunduğunu,

bu şikayette sigortasının yapılmasını talep etmediğini, işyeri açması için verdiği belgelerine karşılık söz verilen 30.000,00 TL'nin ödenmesini talep ettiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 04.02.2021 tarih ve 2018/59 - 2021/26 E.K. sayılı kararıyla, davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı SGK Başkanlığı vekili, kararın haksız ve mesnetsiz olduğunu, Kurum kayıtları incelendiğinde, ...'in söz konusu iş yerinde belirtilen dönemlerde çalıştığının anlaşılacağını, salt tanık beyanları esas alınarak hüküm kurulduğunu, Mahkemece gerekli inceleme ve araştırmanın yapılmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 30.12.2021 tarih ve 2021/3149 - 2021/2370 E.K. sayılı kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 26.04.2022 tarih ve 2022/2862 - 2022/6407 E.K. sayılı kararı ile inceleme konusu eldeki davada, Anamur Sosyal Güvenlik Merkezine 10.07.2014 tarih ve 3563889 başvuru numarasıyla verilen şikayet dilekçesi ile ...’in ... Ticaret unvanlı ...’ya ait işyerinde kayıt dışı çalıştırıldığının bildirildiği, 15.10.2014 tarihli ve 2014/990 sayılı denetmen raporu ile Kurumda 1052424.033 sicil sayılı dosyada işlem gören ... Tic. Zirai Üretim Tic. ve San. Ltd.

Şti. işyerinde 07.03.2006-30.09.2014 tarihleri arasında ziraat teknikeri olarak çalıştığı tespit edilen davalı ... hakkında dönemin brüt asgari ücreti üzerinden ve iki belge türünden asıl veya ek nitelikte aylık prim ve hizmet belgelerinin istenildiği, 5510 sayılı Kanun'un 86 ve 102 nci maddesi uyarınca işlem yapıldığı, davacı şirketin itirazı üzerine komisyon kararı ile itirazın reddedildiği, 10.03.2015 tarihinde açılan eldeki davada Kurum işleminin iptali ile davalı ...’in 03.07.2006-30.09.2013 tarihleri arasında davacı şirket işyerinde sigortalı olarak çalışmadığının tespitinin istenildiği,

Mahkemece SGK ve işyeri kayıtları, dinlenen tanık beyanları ve dosya kapsamına göre davanın kabulüne verilmiş ise de fiili çalışma olgusunun yeterli ve gerekli bir araştırmayla sağlıklı bir biçimde belirlenmeden eksik inceleme sonucu karar verildiği belirtilerek, dahili davalı sigortalı ... tarafından Kuruma verilen şikayet dilekçesinde açıkça davalı şirket işyerinde sorumlu mesul müdür olarak çalıştığını beyan etmesi, zirai ilaç satımı için mesul müdür olmadan satış yapılamayacağı da açık olduğuna göre, Mahkemece yapılması gereken işin; davacı şirket işyerinde izne tabi ilaçların satışının kim tarafından yapıldığı,

ilaçları kimin denetlediğinin belirlenmesi, ilaç satışı yapılan üreticiler de tespit edilerek beyanlarının alınması, İlçe Tarım Müdürlüğünce yapılan denetimlere ilişkin tutanakların getirtilmesi, varsa tutanak tanıkları da dinlenerek, böylelikle bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak eylemli çalışma olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi gereğine işaret edilerek hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 19.02.2024 tarih ve 2022/405 - 2024/63 E.K. sayılı kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama, toplanan deliller, tutanak tanıklarının beyanları ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde, davanın kabulü ile dahili davalı ...'in, davalı ... Ticaret Zirai Üretim ve Pazarlama Gıda Dayanıklı Tüketim İnş. Ltd. Şti. işyerinde 07.03.2006-30.09.2013 tarihleri arasında hizmet aktine bağlı olarak çalışmadığının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK Başkanlığı vekili, Mahkemece delillerin eksik toplandığını ve hatalı değerlendirme ile usul ve yasaya aykırı karar verildiğini belirterek, hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalılardan ...’in 03.07.2006 – 30.09.2013 tarihleri arasında davacı ... Tic. Zirai Üretim ve Paz. Gıda Day. Tük. Mad. Tur. İnş. ve San. Ltd. Şti.’de sigortalı olarak çalışmadığının tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı SGK Başkanlığı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,