Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7507 K.2025/5234

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı ..., davalı ... Metal ... Şirketi ve davalı ... ... Şirketi vekilleri tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, sigortalının 15.05.2014 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

1.Davalı ... Mühendislik... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle: mülkiyeti Konyaaltı Belediyesine ait olan Liman Mahallesi Akdeniz Bulvarı No: 231'de bulunan çay bahçesi Konyaaltı Belediyesi ile ... arasında imzalanan 21. 04. 2014 tarihli kira sözleşmesi ile davalılardan ...'a kiralandığını, iş kazasının varlığından söz edilemeyeceğini, olayın iş kazası olduğu kabul edilse bile davacı ...'ün kusur oranı tespitinde olayın oluş şeklinin dikkate alınması gerektiğini, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının 2014/35629 soruşturma no.lu dosya kapsamının getirtilerek davacı ifadelerine göre yeniden kusur oranı belirlenmesinin gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde: davalı müvekkilinin ekli inşaat yapım sözleşmesi ile işi anahtar teslimi olarak diğer davalı ... Müh. Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye verdiğini, bu gibi durumlarda üst-alt işveren ilişkisinden sözedilebileceğini, buna karşın bir işin bütünüyle bir işverene devri durumunda veya anahtar teslimi denilen biçimde işin verilmesi durumunda artık üst-alt işveren ilişkisi ortada bulunmamakta olduğunu, arsanın veya binanın Salt Maliki olmak ihale makamı olarak işi bütünüyle devretme durumlarında ortada aracı denilen Kurumdan söz edilemeyeceğini, müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

1-Davacı ...'ün geçici iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat talebinin tüm davalılar yönünden reddine,

2-Davacı ...'ün sürekli iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat talebinin davalı ... yönünden reddine,

3-Davacı ...'ün sürekli iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat talebinin davalılar ..., ... Mühendislik Hiz. İnş. San ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Metal San. Tic. Ltd. Şti. yönünden kabulü ile 2.049.863,39 TL sürekli iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminatın kaza tarihi olan 15.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ..., ... Mühendislik Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Metal San. Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacıya verilmesine,

4- Tüm davacıların manevi tazminat talebinin davalı ... yönünden reddine,

5-Davacı ... Karagözün manevi tazminat talebinin davalılar ..., ... Mühendislik Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Metal San. Tic. Ltd. Şti. yönünden kısmen kabulü ile takdiren 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 15.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ..., ... Mühendislik Hiz.İnş.San ve Tic.Ltd.Şti ve ... Metal San. Tic. Ltd. Şti. 'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,

6-Davacı ... manevi tazminat talebinin davalılar ..., ... Mühendislik Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Metal San. Tic. Ltd. Şti. yönünden kısmen kabulü ile takdiren 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 15.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ..., ... Mühendislik Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Metal San. Tic. Ltd..Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,

7-Davacılar Dilan, Aleyna ve ...'ün manevi tazminat talebinin davalılar ..., ... Mühendislik Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Metal San. Tic. Ltd. Şti. yönünden kısmen kabulü ile takdiren 8.000,00 TL şer olmak üzere toplam 24.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 15.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ..., ... Mühendislik Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Metal San. Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacılara eşit olarak verilmesine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ..., davalı ... Metal ... Şirketi ve davalı ... ...

Şirketi vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece yapılan yargılama sırasında toplanan delillere, dava ve cevap dilekçelerine, dosya içerisinde bulunan SGK denetmen raporu kapsamına, davacının sürekli iş göremezlik derecesi ile ilgili Yargıtay 10. Hukuk Dairesi denetiminden geçerek kesinleşen Antalya 1. İş Mahkemesi'nin 2020/137 Esas, 2021/325 Karar sayılı dosya içeriğine, dosya içerisinde bulunan davalı şirketler arasındaki alt işverenlik sözleşmelerine,

yargılama sırasında alınan kusur bilirkişiler kurulu raporlarına ve tüm dosya kapsamına göre; istinaf yoluna başvuran davalı ... Mühendislik Şirketi ile istinaf yoluna başvuran diğer davalı ... Metal İnşaat arasında yapılan alt işverenlik sözlemesi (inşaatın çelik konstrüksiyon ve çatı yapım işine ilişkin) ile ...

Metal Şirketi ile davalılardan ... arasında yapılan alt işverenlik sözleşmeleri gözönüne alındığında meydana gelen iş kazasında davalı şirketlerin sorumluluklarına ilişkin tespitin doğru olduğu, yargılama sırasında alınan ve birbirini teyit eden kusur bilirkişiler kurul raporlarının oluşa ve dosya kapsamına uygun olduğu, davacının sürekli iş göremezlik derecesinin Yargıtay 10. Hukuk Dairesi denetiminden geçerek kesinleşen Antalya 1. İş Mahkemesi dosyası ile kesin olarak belirlendiği,

davacının davalı işyerinde fiilen yaptığı işin niteliği, emsal ücret araştırması yazı cevapları, tanık beyanları gözetildiğinde tazminata esas ücretin (asgari ücretin 1,47 katı) dosya kapsamına uygun olarak belirlendiği, alınan hesap raporunda TRH 2010 yaşam tablosu gözetilmiş olup hesap raporunun Dairece de benimsenen yerleşik Yargıtay 10. Hukuk Dairesi içtihatlarına uygun olduğu, somut davada;

manevi tazminatın özelliği, iş kazası tarihi, paranın satın alma gücü ve özellikle de meydana gelen iş kazası sonucu davacının sürekli iş göremezlik derecesi (%58) ve tarafların kusur durumları göz önüne alındığında Mahkemece davacı ... için takdir edilen manevi tazminat miktarının dosya kapsamına uygun olduğu gerekçesiyle; istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353-(1) b) 1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle;

a. Kusur belirlemesinin hatalı olduğunu,

b. Emsal ücret ve bağlı olarak maddi tazminat hesabının hatalı olduğunu, maddi tazminatın eksik olarak hüküm altına alınmış olduğunu belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Metal ... Şirketi vekili temyiz dilekçesinde özetle;

a. Diğer davalı ... ile kendileri arasında asıl - alt işveren ilişkisi olmadığını, alacaklardan sorumlu tutulamayacaklarını, olayın iş kazası niteliğinde olmadığını, davacı ... ile ... arasında işçi - işveren ilişkisi bulunmadığını, aralarında ortaklık ilişkisi olduğunu,

b. Davacının maluliyet oranının doğru belirlenmediğini,

c. İş kazasında dava dışı Konyaaltı Belediyesi ve Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin de kusurunun bulunduğunu,

d. Davacının demir doğrama ustası olduğu kabulüyle ücretinin asgari ücretin 1,5 katı kabulünün doğru olmadığını,

e. Hükmedilen manevi tazminat tutarlarının fahiş olduğunu belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... ... Şirketi vekili temyiz dilekçesinde özetle;

a. Belediye yazısına rağmen yüksek gerilim hattını kaldırmayan elektrik dağıtım şirketinin de meydana gelen kazada kusurlu olduğunu,

b. Davacının maluliyet oranının doğru belirlenmediğini,

c. Davacı ...'ün diğer davalı ... ile iş ortağı olduğunu, aralarında işçi - işveren ilişkisi bulunmadığını,,

d. Davacının demir doğrama ustası olduğu kabulüyle ücretinin asgari ücretin 1,5 katı kabulünün doğru olmadığını,

e. Hükmedilen manevi tazminat tutarlarının fahiş olduğunu belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının ve yakınlarının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

1.Manevi tazminatlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

a.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun'un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

b.6100 sayılı HMK.'nın 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır.

c.Dosya içeriğine göre temyize getirilen miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

2.Maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, temyiz kapsam ve nedenlerine göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR