Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7519 K.2024/8757

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum işleminin iptali istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi Leyla Kaya tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. 670 sayılı KHK ile kapatılan ...

Eğitim Hizmetleri A.Ş.de bir dönem kanuni temsilcilik ve ortaklık yapan davacının malvarlığı üzerine kapatılan kurumun ödenmeyen borçları nedeniyle hacizler uygulandığını, bu hacizlerin kaldırılması için açılan İstanbul Anadolu 29. İş Mahkemesinin 2020/715 E - 2021/354 K sayılı kararında ödeme emirlerinin iptaline karar verildiğini, bu mahkeme ilamıyla birlikte Beykoz SGM'ye davacının emekli maaşından yapılan kesintisinin iadesi için başvuru yapıldığını, ancak Beykoz SGM'nin dava sürecine ilişkin istinaf süreci kesinleşen bir mahkeme kararı belgesi sunulmaması sebebiyle taleplerinin reddettiğini ve iadenin yapılmayacağının bildirildiği,

Beykoz SGK merkezine hacizlerin kaldırılması için yapılan sözlü ve yazılı başvurularına ödeme emrinin ilk derece mahkemelerince iptal edilmiş olmasının hacizlerin kaldırılması ve fazla yapılan kesintinin iadesi için yeterli olmadığı, dosyanın istinaf ve temyiz aşamalarından geçtikten sonra kesinleştiği takdirde hacizlerin kaldırılacağı ve fazladan yapılan kesintinin iade edileceği şeklinde cevap verildiği,

İş Mahkemelerinin SGK'nın işlemlerinin iptaline yönelik verdiği kararların uygulanabilmesi için kesinleşmesi gerekli olmamasına ve davalı idarece hukuka aykırı bir şekilde fazla kesintinin iade edilmemesi nedeni ile Beykoz Sosyal Güvenlik Merkezinin 23.11.2021 tarih ve 35589668 sayılı işlemin iptalini, davacıdan yersiz tahsil edilen 8877,91 TL'nin ödeme kesintilerinin yapıldığı tarihten itibaren kanuni faiziyle birlikte iadesini, davanın kabulünü, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum cevap dilekçesinde; davacıya ödeme emri tebliğ edilmesinde yasaya hiçbir aykırılık bulunmadığından huzurdaki dava süre ve görev yönünden incelendiğinde süresi içerisinde açılmadıysa davanın usulden reddini, esasa girilmesi halinde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, davacı aleyhine 6183 sayılı Kanun'un 58 inci maddesi gereğince %10 haksız çıkma tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.03.2022 tarihli ve 2021/531 Esas, 2022/140 Karar sayılı kararıyla; somut olayda, davacı Anadolu 29. İş Mahkemesinin 2020/715 E - 2021/354 K sayılı dosyası ile iptal edilmeyen ödeme emrine istinaden davalı Kurumca tahsil edilen kesintilerin iadesi için SGK'ya talepte bulunmuş, SGK kesinleşen bir mahkeme kararı bulunmadığından talebin reddine karar vermiştir. Davacı, Kurumun bu işleminin iptali ile kesintilerin iadesini talep etmiştir.

Kurum işlemi kesinleşen bir mahkeme kararı bulunmadığı, dosyanın istinafta olduğu, kararın kesinleşmesi ile birlikte davalı Kurum tarafından yapılan kesintilerin bu karara dayanılarak geri istenebileceği görülmekle Mahkememize açılan davada hukuki yarar bulunmadığı anlaşılmakla davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 29.12.2022 tarihli ve 2022/1629 E., 2022/3251 K. sayılı kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairece, 22.03.2023 gün ve 2023/2983 Esas 2023/3017 Karar sayılı ilamı ile "01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun bekletici sorun başlıklı 165/2 nci maddesine göre, “Bir davanın incelenmesi ve sonuçlandırılması başka bir davanın veya idari makamın çözümüne bağlı ise mahkeme, ilgili tarafa görevli mahkemeye veya idari makama başvurması için uygun bir süre verir. Bu süre içinde görevli mahkemeye veya idari makama başvurulmadığı takdirde, ilgili taraf bu husustaki iddiasından vazgeçmiş sayılarak esas dava hakkında karar verilir.” hükmünü içermektedir.

Belirtilen açıklama ve yasa maddesi kapsamında Mahkemece, davacı tarafından açılan İstanbul Anadolu 29. İş Mahkemesinin 2020/715 Esas sayılı dosyada görülen davası bekletici mesele yapılıp sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

." belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince, Yargıtay bozma ilamı uyarınca ilgili mahkemeye yazılan müzekkere üzerine gönderilen kesinleşme şerhinin incelenmesi neticesinde İstanbul Anadolu 29. İş Mahkemesinin 2020/715 Esas ve 2021/354 Karar sayılı ilamının kesinleştiği anlaşılmış, davacının aynı konu ile ilgili olarak Kuruma yaptığı başvurunun reddini bu davanın konusu yaparak Kurum işleminin iptali ve kesintilerin iadesi davası açmış ise de; yukarıda bahsi geçen mahkeme kararının kesinleşmesi ile taraflar açısından bu davaya konu uyuşmazlığın ortadan kalkması üzerine hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Kurum işleminde hata olduğunu, kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ve davacının yaşlılık aylığından yapılan kesintilerin iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri aynı zamanda 331 inci maddesi ile birlikte 5510 sayılı Kanun ilgili hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,