Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7606 K.2024/7980

Taraflar arasındaki (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde, davalı işverene ait işyerinde 24.06.2006 tarihinde 1 gün süre ile yeraltında kömür madencisi olarak çalıştığını, bu çalışmasının Kuruma bildirilmediğini beyanla, 24.06.2006 tarihinde 1 gün süre çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar tarafça davaya cevap verilmediği görülmüştür.

2.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, davacının belirttiği tarihlerde ... - ... İnş. A.Ş. ortaklığına ait işyerinde 28 günlük çalışmasının bulunduğunu, Kurum kayıtları resmi yazılı belge vasfında belgeler olup, kayıtların aksi yönde iddiaların aynı nitelikte belgelerle desteklenmesi ve ispatlanması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının davalı şirkete ait ... sicil numaralı işyeri ... Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti. inde 24.06.2006 tarihinde dönem asgari ücretle çalışması sebebiyle sigortalılık başlangıcının 24.06.2006 tarihi olduğunun tespitine, çalışmalarının birleştirilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Feri müdahil Kurum vekili, tanık beyanlarının davacının iddialarını destekleyebilecek kesinlikte ve net ifadeler olmadığını, tanık beyanlarının yazılı delilleri desteklemediğini, yetersiz tanık anlatımlarına dayalı hüküm kurulduğunu, tanık beyanlarının resmi yazılı belgeler karşısında yeterli ispat gücüne sahip olmadığını, davanın ispatlanamadığını, eksik inceleme sonucu karar verildiğini beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile fer'i müdahil SGK vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil SGK vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 24.06.2006 tarihinde (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2 nci, 6 ncı, 9 uncu, 79 uncu, 108 inci madde hükümleridir.

Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli olmayıp, aynı zamanda o kimsenin Kanunun belirlediği biçimde (506 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır.

3. Değerlendirme

1. 506 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinde; “sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler” işveren olarak tanımlanmıştır. ”Çalıştıran” olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen “işvereni” ifade etmektedir. Hizmet tespitine yönelik davalarda, çalışma ilişkisinin nitelik ve süresinin belirlenmesinde, bu yöndeki işyeri bilgi ve belgelerine ulaşılmada, kısacası, davanın sübutu ve verilen kararın infazı açısından, işverenin kim olduğunun bilinmesinde yasal zorunluluk vardır bu nedenle, sigortalının taraf olduğu hizmet akdinin hangi işverenler tarafından düzenlenmiş olduğu tespit edilip, hizmet tespitine yönelik davanın, anılan Yasanın 79/10 uncu maddesine göre sigortalıyı fiilen çalıştıran işverenlere yöneltmesi gerekir.

2.Somut olayda, davacı adına 24.06.2006 tarihli işe giriş bildirgesinin "... sicil ... Kömür İşl. Pz. Ltd. Şti. -Soma Şubesi" tarafından verildiği, davanın, işveren olarak ... Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ne yöneltildiği, öte yandan davacı adına Kurum tarafından gönderilen hizmet döküm cetveli arkasındaki işverenlerin sicil ve ünvanlarının yer aldığı işveren listesinde ... sicil no.lu işyeri karşısında ... Paz. San. Tic. Ltd. Şti. nin adının yer aldığı, öte yandan Mahkemece ...

Kömür İşl. Pz. Ltd. Şti ile ... Paz. San. Tic. Ltd. Şti. arasında herhangi hukuki ilişkinin olup olmadığı (asıl işveren-alt işveren, işletmeyi devreden- işletmeyi devir alan vs.), davacının işverenin hangi şirket olduğu hususunun belirlenmediği, öte yandan anılan sicil no.lu ... Paz. San. Tic. Ltd.

Şti. unvanı ile verilmiş 2006 yılına ait aylık prim hizmet bildirgelerinin dosyaya alındığı, ancak anılan şirketin ... sicil no.lu işyerine ilişkin iş yeri tescil bilgilerinin dosya kapsamına alınmadığı, böylelikle davacının çalışma iddiasında bulunduğu işyerinin hangi işverene ait olduğu doalayısıyla hangi işveren nezdinde çalıştığı belirlenmeden eksik incelemeye dayalı şekilde hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

3.Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular ışığında. Mahkemece, bu kapsamda ... Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ile ... Kömür İşl. Pz. Ltd. Şti. arasında bir hukuki ilişki bulunup bulunmadığı da araştırılarak, davacının gerçek işvereni belirlenmeli, HMK.

124 üncü maddesi dikkate alınmak suretiyle, gerçek işverene karşı husumet yönetilmeli, işverenin göstereceği bütün deliller toplanmalı, davacının da beyanı alınmak suretiyle, işverenin hangi adresli işyerinde, kimlerle birlikte, ne iş yaptığı hususu da sorulmalı, belirlenecek işverene ait işyerinin tescil bilgileri ile dönem bordroları celbedilmeli, dava konusu dönemdeki bordrolu çalışanların beyanlarına başvurulmalı, bordro tanığının bulunmaması halinde, emniyet, SGK, vergi ve belediye aracılığıyla yöntemince komşu işyeri sahipleri ile kayda geçen çalışanları tespit edilerek,

çalışma ve vergi kayıtları getirtilerek beyanlarına başvurulmalı, böylelikle uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,