Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/771 K.2024/2756

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen transfer edilen İsviçre sigorta primlerinden şimdilik 1000 İsviçre Frankının yasal faiziyle iadesi davasından verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; 24.03.1996-2016 tarihleri arasında İsviçre’de çalıştığını, 01.03.2017 tarihinde borçlanma ve prim transferi talebinde bulunduğunu, prim transferinin 11.12.2017 tarihi itibariyle gerçekleştiğini, yaşlılık aylığının bağlanabileceği tarihte İsviçre sürelerinden sadece 2371 gün borçlanmanın yeterli olacağından bahisle, davalı Kurum tarafından gerekmediği halde fazladan yapılan borçlanma süresinden şimdilik 1000,00 İsviçre Frangının borçlanmaya mahsup edildiği tarihten itibaren hesaplanacak kamu bankalarınca dövize uygulanan en yüksek mevduat faiziyle ödenmesine karar verilmesini, aksine Kurum işleminin iptalini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, öncelikle davacı tarafın davayı açmadan önce Kuruma müracaat etmesi gerektiğini, böyle bir başvuru bulunmadığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, ayrıca Kurum tarafından yapılan işlemlerde usul ve yasaya aykırı bir husus olmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.02.2019 tarihli ve 2018/97 E., 2019/54 K. sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 12.12.2019 tarih, 2019/1093 E., 2019/1817 K. sayılı kararıyla; Yerel Mahkeme kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; "...Davacı sigortalının 01.03.2017 tarihli borçlanma talebinde, tüm İsviçre sürelerini borçlanmak istemesi ve borçlanma ödemesinin, "kendi ödemesi" şeklinde değil "İsviçreden transfer edilen primlerden mahsup edilmesi" şeklinde olmasını istemesi karşısında, davalı Kurumun tüm İsviçre süresi kadar borçlanma hazırlayıp talep gibi asgari prime esas kazanç üzerinden belirlenen borçlanma bedelini, transfer edilen prim miktarından, transfer tarihindeki cari kur üzerinden hesaplayarak belirlediği Türk Lirası karşılığını mahsup edip artan prim bedelini İsviçre Frangı olarak davacı sigortalıya ödemesi isabetlidir.

Davacının yapılan tahakkuku gereksiz fazla bulduğunu beyanla, borçlanılan sürenin azaltılmasını istemesi 3201 borçlanmasını iptali talebidir ve 3201 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi gereği bu mümkündür ancak davacının borçlanma işleminin iptalini değil, borçlanmanın yaşlılık aylığı için gerekli asgari gün şartını sağlayacak gün sayısına düşürülmesi talebi, dava konusu borçlanmaya ilişkin dosyadaki bilgi ve belgelere göre,

3201 sayılı Kanun'un Sosyal Güvenlik Sözleşmeleri ile transferi sağlanan primlerin iadesi başlıklı 10 uncu maddesi ile bu düzenleme ile uyumlu ilgili yönetmeliğin 17 nci maddesi ve yine ilgili 2021/2 sayılı genelgede de açıklandığı üzere borçlanılan sürenin sadece sigortalının kendisi tarafından ödenmesi halinde, ödenen sürelere tekabül eden borçlanma sürelerine karşılık transfer edilen İsviçre primlerinin yine ödemeye göre tamamen veye kısmen iadesinin mümkün olduğu, mahsup talepli dava konusu borçlanmada kur farkından kaynaklanan iade dışında bir prim iadesinin mümkün olmayacağı..." hususuna işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, aylığa yetecek miktarın mahsubu ile geriye kalan prim iadesine engel hususun bulunmadığını, eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, transfer edilen İsviçre sigorta primlerinden şimdilik 1000 İsviçre Frankının yasal faiziyle iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 331 nci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3201 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,