Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7776 K.2024/9289

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılardan Mucur Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı Belediye nezdinde 01.06.2009 – 01.08.2010 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

1.Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı ... İnş. Ltd. Şti. ile Belediye arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi kapsamında Belediyede çalıştığını, davalı şirket çalışanı olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 27.12.2017 tarih ve 2013/118 - 2017/155 E. K. sayılı kararıyla, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılar Mucur Belediye Başkanlığı ve SGK Başkanlığı vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili, su endeks defterlerinin 10 yıllık saklama süresinin dolmadığını, bu nedenle defterleri Belediyenin göndermesi gerektiğini, defterlerin su sayaç yazım işlerinin davacı tarafından yapıldığının kanıtlayacağını, tanık beyanlarının iddiayı ispatladığını, talep gibi kabul kararı verilmesini belirterek, kararı istinaf etmiştir.

2.Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili, zamanaşımı itirazlarının dikkate alınmadığını, kamu düzenini ilgilendiren davada yeterli ve gerekli araştırma yapılmadan karar verildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

3.Davalı ... Başkanlığı vekili, Kurum kayıtlarında davacının 01.06.2009-06.07.2009 ve 02.11.2009- 07.12.2009 tarihleri arasında şirket bünyesinde çalıştığının görüldüğünü, başkaca çalışması olmadığını, davalı Belediyenin bir kamu kurumu olması nedeniyle resmi belgelere itibar edilmesi gerektiğini, yapılan işin kesintisiz çalışmayı gerektiren bir iş mi yoksa kesintili çalışılabilecek bir iş mi olduğunun belirlenmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 12.02.2019 tarih ve 2018/1664 - 2019/268 E. K. sayılı kararı ile Mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılar Mucur Belediye Başkanlığı ve SGK Başkanlığı vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2.Dairemizin 25.02.2020 tarih ve 2019/2697 - 2020/1607 E.K. sayılı kararı ile Mahkemece davalı Belediye Başkanlığı ile diğer davalı şirket arasında akdedilen hizmet alımı sözleşmelerindeki süreler gözetilerek davanın kısmen kabulüne dair verilen kabul kararı yerinde ise de davacının hangi işveren nezdinde çalıştığının araştırılmadığı, hangi davalı olduğu belirtilmeksizin infazda tereddüt yaratacak şekilde davalılar nezdinde çalıştığının tespit edildiği, davalı şirket işyerinden yapılan bildirimlerin dışlanmadığı,

sözleşme süreleri dışındaki çalışmaların varlığının tespiti bakımından, davacının su saati endeks yazım işinde çalışıp çalışmadığının ve kabul edilmeyen dönemde bu işin kim tarafından yapıldığının yeterince araştırılmadığı anlaşılmakla, çalışıldığı belirtilen birimlerdeki görevlilerin de dinlenilmesi ve elde edilecek sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde karar verilmesi uygun bulunmadığı gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 08.09.2021 tarih ve 2020/37 - 2021/220 E. K. sayılı kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama, toplanan deliller, dinlenen tanık beyanları ve denetime açık bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının alt işveren davalı ... Limited Şirketine bağlı olarak asıl işveren davalı ... Belediye Başkanlığı nezdinde 07.07.2009-01.11.2009 ve 08.12.2009-04.03.2010 tarihleri arasında hizmet akdine bağlı olarak tam gün, asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılar Mucur Belediye Başkanlığı ve SGK Başkanlığı vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine Dairemizin 22.03.2022 tarih ve 2022/2592 - 2022/4026 E. K. sayılı kararı ile bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmeden kurulan hükmün eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu, öncelikle davalılar arasındaki hukuki ilişkinin ortaya konulması, asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunup bulunmadığının araştırılması, davacıyı istihdam eden işverenin belirlenmesi,

zira Mahkemece karar gerekçesinde bu husus hiç tartışılmadığı gibi bozma sonrası alınan bilirkişi raporunun hükme esas alındığının belirtildiği, bu yönüyle de hükmün gerekçesiz olduğu, gerçek işveren ve dolayısıyla davacının hangi işveren nezdinde hangi tarihler arasında çalıştığı her türlü şüpheden uzak bir biçimde açıkça belirlenerek çıkacak sonuca göre davalı ...

Belediye Başkanlığının asıl işveren olduğu dönemlerde diğer davalı alt işverenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı dikkate alınarak infaza elverişli bir karar verilmesi gereğine işaret edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu verilen hüküm bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 17.01.2024 tarih ve 2022/125 - 2024/11 E.K. sayılı kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama, toplanan deliller, gelen müzekkere cevapları, hizmet alımına ilişkin sözleşme, hükme esas alınan bilirkişi raporu, bordro tanığı olup çalışmaları SGK kayıtlarına yansımış tanık beyanları ile toplanan diğer tüm delillere dayanılarak davacının SGK kayıtlarına yansımış çalışma tarihleri dışlanmak suretiyle,

Davanın kabulü ile davacı ...'in 07.07.2009 ilâ 01.11.2009 ve 08.12.2009 ilâ 01.08.2010 tarihleri arasında, belirtilen bu tarihler de dahil olmak üzere, hizmet akdine bağlı olarak davalı ... nezdinde tam gün ve kesintisiz biçimde sigortalı nitelikte çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Mucur Belediye Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Belediye vekili, davacının iddiasının yersiz olduğunu, resmi kamu kurumu niteliğinde olan Belediyenin sigortasız işçi çalıştırmasının hayatın olağan akışıyla bağdaşmayacağını, tüm kayıt ve belgelerin usulüne uygun tutulduğunu, davalı ile davacının çalıştığı şirket arasında asıl-alt işveren ilişkisi bulunmadığını, salt tanık anlatımları ile çalışma olgunun ispatlanamayacağını belirterek, kararın temyizen bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... Belediye Başkanlığı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,