Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7927 K.2024/10793

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işverene ait işyerinde 21.03.1996 - 18.11.2018 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı işveren vekili, hak düşürücü süre itirazında bulunarak, davacının kendi isteği ile işten ayrıldığını, davacının sigortasız çalıştırıldığı iddialarının gerçeği yansıtmadığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili, müvekkili Kurumun kendisine bildirildiği şekilde davacının çalışmalarını kayıt altına aldığını, davacının bildirilmeyen çalışmalarında Kurumun hiçbir kusur ve sorumluluğu olmadığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacı ...' nun davalı ...' a ait ... sicil nolu iş yerinde; 01.06.1996....31.12.2007 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığının, 15 gününün işverence eksik bildirildiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili.

İlk Derece Mahkemesinin gerekçeli kararında, hangi deliller neticesinde davacının iddialarının kabul edildiği, delillerin ne şekilde değerlendirildiği, itirazlarının hangi gerekçelerle reddedildiği gibi hiçbir konu hakkında gerekçelendirme yapılmadığını, gerekçeli kararın hukuka aykırı olduğunu, bu kapsamda adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini, hak düşürücü süreye ilişkin itirazlarının hiçbir şekilde dikkate alınmadığını, 14.12.2023 tarihli duruşma için sundukları mazeretlerinin tamamen haksız bir şekilde reddedildiğini ve yokluklarında karar verildiğini,

bu şekilde verilen karar neticesinde hukuki dinlenilme ve bu bağlamda adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, dava dilekçesinde talep edilen dönemlerdeki hizmetlerin tamamının Kuruma bildirildiğini, talep aralığı içerisinde Kuruma bildirim yapılmayan dönemlerin ise, davacının ailesine zaman ayırabilmek ve çocuğuna bakabilmek için istifa ettiği ve çalışmadığı dönemlere ilişkin olduğunu, bu nedenle davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını, davacının çalışmalarının eksiksiz bir biçimde Kuruma bildirildiğini beyanla,

İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili, davacının 12 yıllık süre içerisinde davalı işverene ait işyerinde sigortasız çalıştığını fark etmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, Kurumun bir hatasının bulunmadığını, davacının işverenle olan tartışmasının, iş akdinin işverence haklı/haksız feshi ya da müvekkili Kurumla alakasının bulunmadığını, Kurum işlemlerinin mevzuata ve hukuka uygun olduğunu, eksik inceleme sonucu karar verildiğini beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Muğla İş Mahkemesi'nin 14.12.2023 tarih, 2022/342 Esas ve 2023/472 Karar sayılı kararına yönelik davalı vekili ile fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri, istinaf dilekçesinde ayrıntılı belirttikleri sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin 1. fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56. maddesinin ikinci fıkrası ve 96. madde hükümleridir.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, temyiz eden vekillerinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İlk Derece Mahkemesince toplanan deliller ile davacının davalı işveren nezdinde 01.06.1996...31.12.2007 tarihleri arasında asgari ücret ile çalıştığının tespitine karar verilmiş ise de; nüfus kayıtlarından 03.07.2004 tarihinde doğum yaptığı anlaşılan davacı hakkında kadın işçilerin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 74. maddesine göre doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam on altı haftalık süre için çalıştırılmamalarının esas olduğu gözetilmeksizin mahkemece davacının 01.01.2004-31.12.2004 tarihleri arasında asgari ücretle 360 gün çalıştığının ve 56 günün işverence eksik bildirildiğinin kabulü ile hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Temyiz eden vekillerini sair temyiz itirazlarının reddine,

2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

Temyiz eden vekillerini temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 1.maddesinin 10. fıkrasındaki 01.01.2004-31.12.2004 tarihleri arasında asgari ücretle 360 gün çalıştığının 56 gününün işverence eksik bildirildiğinin" silinerek yerine,"01.01.2004-31.12.2004 tarihleri arasında 03.07.2004 doğum öncesi sekiz hafta doğum sonrası sekiz hafta haricinde asgari ücretle 304 gün çalıştığının tespitine" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,