Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/8318 K.2024/13835

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili, dahili davalı şirket tasfiye memuru ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 07.12.2001- 11.01.2010 tarihleri arasında davalının muayenehanesinde ilk 4 yıl haftalık 50,00 TL, daha sonra haftalık 80,00 TL ücret alarak çalıştığını, davacının özverili çalışmasına karşın 11.01.2010 tarihinde kendisine hiçbir tazminat ödenmeden işten çıkartıldığını, sigortasız çalıştırıldığını, işten atılma korkusuyla sigortalılık talebinde dahi bulunmadığını, 8 yıl süreyle sigortasız çalıştığını beyanla davacının 07.12.2001- 11.01.2010 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1- Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; husumet yönünden davanın reddi gerektiğini, davacının açmış olduğu davanın taleplerinin yersiz olduğunu, davacının müvekkiline ait işyerinde işçi olarak çalışmadığını, davacının kadrolu veya asgari ücretle çalışan bir işçi olmadığını, aralarında yazılı veya sözlü olarak yapılmış bir hizmet akdi bulunmadığını, davacının işyerinde çalışan bir işçi olması durumunda bu süre boyunca sigortasız ve belirtilen ücret karşılığı çalışmayı kabul etmeyeceğini ve sigorta talebinde bulunacağını, söz konusu tarihler yönünden de zamanaşımına uğradığını, işyerinin jeotermal ile ısınan bir daire olduğunu,

temizlik işlerinde yardımcı olmak içni davacıdan yardım istediğini, davacının bazen haftada 1 bazen haftada 2 gün ve ihtiyaç oldukça günü belli olmaksızın gelerek evin temizlik işlerine baktığını, davacının % 45 özürlü olduğunu, bir doktor muayenehanesinde iş görebilecek ve daimi çalışabilecek durumda olmadığını, davacının 8 yıllık çalışma beyanının da gerçek dışı olduğunu, daha az bir süre temizlik işlerine baktığını, kimsenin kendisini zorla çalıştırmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

2- Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde;hizmet tespiti davalarının kamu düzenine ilişkin olduğunu, öncelikle yazılı delillerle ispatlanması gerektiğini, kurum kayıtlarında davacıya ait tescil kaydına rastlanmadığını, işyerinde çalışan sigortalıların kuruma bildirilmesi yükümlülüğünün öncelikle işverene bilahare işçinin kendisine yüklendiği bir hak ve görev olduğunu, dava dilekçesinde davacıyla ilgili olarak müvekkili olduğu kuruma yöneltilmiş hizmet kusuru ithamının hukuki olmadığını, müvekkili olduğu kurumun işyerini anında denetlemek ve bu işyerlerinde çalışanları tespit etmesinin hukuken ve fiilen mümkün olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

3- Dahili davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın tarafının şirket olduğunu, şirket ortağı sıfatı ile müvekkilinin davaya dahil edilmesine itiraz ettiklerini, husumet yokluğu nedeniyle davanın müvekkili yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin 30 yıl boyunca devlete hizmet ettiğini, emekli kıdemli albay olduğunu, davanın yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının müvekkiline ait bir iş yerinde işçi olarak çalışmadığını, kadrolu çalışan veya asgari ücret ile çalışan bir işçi olmadığını, müvekkili ile arasında herhangi bir hizmet akdinin bulunmadığını,

davacının davalı şirkette bir dönem temizlik hizmeti verdiğini, part-time çalışmasının olduğunu, davacının engelli oluşu ve sık sık rahatsızlığı nedeniyle ile sürekli çalışamadığını, bazı günlerinde temizlik hizmeti verdiğini, o dönemde babası üzerinden emekli sandığından hizmet aldığından davacının sigortalı çalışan olmak istemediğini, bu şekilde yarı zamanlı haftada 2 gün çalışmayı tercih ettiğini, davacının bugün tam tersi taleplerde bulunduğunu, davacının halen emekli sandığından sağlık hizmeti ve maaş aldığını, ayrıca engelli olması nedeni ile engelli yardımı alıp almadığının da araştırılması gerektiğini,

davacının dava açmadan önceki aşamada şirketin diğer ortağından 50.000,00 TL talep ettiğini, müvekkillerinin iyi niyetinden faydalanmak istediğini, sonradan tam gün çalışmış gibi hak talep etmesinin yasal dayanağının olmadığını, işyerinin kendisinin part-time çalışılan ve hizmet veren bir işyeri olduğunu, diğer davalı ...'in dava konusu tarihlerde Gönen Devlet Hastanesinde çalışmakta olup işyerinde mesai saati dışında hizmet verildiğini, davacının ise sağlık hizmeti veya tıbbi sekreterlik ile ilgili bir eğitiminin bulunmadığını, müvekkilinin davaya dahil edilmeden önceki tüm bilirkişi raporlarına, tanık beyanlarına itiraz ettiklerini,

eksiklikler giderilmeden alınmış bir rapor olduğunu, tüm delillerin toplandıktan sonra bilirkişi raporu aldırılması gerektiğini belirterek dosyada bulunan esikliklerin giderilmesini ve davanın öncelikle zamanaşımı ve husumet yokluğu yönlerinden reddini mahkeme aksi kanaatte ise delilerin toplanmasını, tanıklarının dinlenmesini beyanla davanın reddini istemiştir.

4-Dahili davalı şirket tasfiye memuru cevap dilekçesinde; öncelikle şirketin ihya işlemlerinin tamamlanması gerektiğini, davada hak düşürücü ve zamanaşımı sürelerinin geçmiş olduğunu, yokluklarında alınan bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, tanık beyanlarına göre davacının çalışmasının kısmi zamanlı olmasına rağmen bu hususta inceleme yapılmadan tam zamanlı olarak çalıştığının hesaplandığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile A) Özel Özbek Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti. yönünden, Davanın kabulü ile davacının, davalı işyerinde 07.12.2001 - 11.01.2010 tarihleri arasında toplam 2914 gün ve 46.846,20 TL prime esas kazanç toplamı ile sigortalı gösterilmeyen hizmet akdine dayalı çalışması bulunduğunun tespitine, B) ... yönünden, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, C) ... yönünden, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı Kurum vekili ile dahili davalı şirket tasfiye memuru tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf dilekçesinin süresinde olmaması nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 346 ve 352 nci maddeleri uyarınca reddine, Gönen (Balıkesir) Asliye Hukuk (İş) Mahkemesince verilen 13.12.2022 tarih, 2018/495 Esas ve 2022/949 Karar sayılı ilâmına yönelik davalı Kurum vekili ve dahili davalı Özel Özbek Sağlık Hizmetleri Limited Şirketini temsilen ...'in istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1- Davacı vekili temyiz dilekçesinde. Özel Özbek Sağlık Hizmetleri Lim.

Şti.'nin ihyhasının gerçekleştirildiğini ve davalı ...'in şirketin ihyası için görevlendirilmesine rağmen şirketin ihyası için Gönen Ticaret Odasına başvurmadığını, şirketin ihyası için kendilerine yetki verilmesini talep ettiklerini, davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeni ile davanın reddine karar verilmesinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının davalıya ait iş yerinde çalıştığını, muayenehane girişinin tabelasında Dr. ... muayenehanesi yazdığını, herhangi bir şirket tabelası bulunmadığını, davacıyı işe alan kişinin ... olduğunu, Özel Özbek Sağlık Hizmetleri Ltd.

Şti.'nin tüzel kişiliğinin bulunmaması nedeni ile ortağa rücu edilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılarak davalı ... yönünden de davanın kabulüne karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

2- Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davacının çalışma iddiasını yazılı deliller ile ispatlaması gerektiğini, hizmet tespiti davalarının kamu düzenini ilgilendirdiğini ve çalışma olgusunun hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde ispatlanması gerektiğini, davacı tanık beyanlarının hükme esas alınmasının hukuken mümkün olmadığını, davacının davalıya ait iş yerinde ücret karşılığında hizmet akdine tabi olarak çalıştığını ispat edemediğini beyan etmektedir.

3- Dahili davalı şirket tasfiye memuru temyiz dilekçesinde; hizmet tespiti davalarının kamu düzenini ilgilendirdiğini ve çalışma olgusunun hiçbir duraksamaya yer bırakmayacak şekilde ispatlanması gerektiğini, çalışma olgusunun kesin ve şüpheden uzak bir şekilde ispat edilemediğini, aleyhine karar verilen şirketin ihyası gerçekleştirilmeksizin bu yönde karar verilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, davanın hak düşürücü süreye uğradığını, davanın yasal süresi içerisinde açılmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının 07.12.2001- 11.01.2010 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen çalışmalarına ilişkin hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili, davalı Kurum vekili ve dahili davalı şirketi temsilen tasfiye memuru tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR