Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/8460 K.2024/9007

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; ... Belediyesi bünyesinde 1991 Ağustos-2004 tarihleri arasındaki eksik bildirilen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiğini, görevli mercie başvurulmaksızın açılan davanın, mevcut bir husumet yokluğu sebebiyle usulden reddedilmesi gerektiğini, hizmet süresinin tespitine ilişkin davanın niteliğine ve gereklerine uyulmaksızın açılmış olması nedeniyle reddi gerektiğini belirtmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, dava şartı olan hak düşürücü sürenin geçirildiği için davanın reddi gerektiği, davacının gün ve ay olarak hangi tarihler arasındaki hizmetlerini talep ettiğinin belli olmadığını, davacının talebinin bu hali dikkate alınarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını, her halde haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini istediğini bildirmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 10.05.2017 tarihli ve 2016/135 Esas, 2017/175 Karar sayılı kararıyla; davacının davasının kabulü ile davalı ... Başkanlığınca kuruma bildirilen süreler hariç davacı ... T.C. kimlik nolu ...'ın davalı ... Başkanlığında 01.08.1991-31.12.2004 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak kesintisiz çalıştığının tespiti ile bu bağlamda toplam 552 günlük çalışma süresinin SGK'ya eksik bildirilmiş olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 24.10.2019 tarihli ve 2019/2580 E., 2019/2891 K., sayılı kararıyla istinaf başvurularının esastan reddine verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A.Bozma Kararı 1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 05.04.2021 tarihli, 2020/4739 Esas, 2021/4663 Karar sayılı ilamında; somut olay bakımından davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyerinin belediye olup bir kamu kuruluşu olduğu, Kamu kuruluşu olan davalı işyerinde geçen çalışmaların resmi kayıtlara dayandırılması ve ücretlerin yazılı belge ile ödenmesinin esas olduğu,

davacının kamu kurumu olan davalı ... bünyesinde ücretsiz çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğundan, talep edilen dönemler yönünden yapılacak işin, celp edilen banka kayıtları incelenerek ücret ödemesi olup olmadığının tespit edilmesi gerektiği, davalı belediyeden davacının maaş bordrolarının okunaklı suretlerinin ve varsa uyuşmazlık konusu döneme ilişkin puantaj kayıtlarının, ücret tediye bordroları ve konuya ilişkin tüm belgelerin eksiksiz olarak getirtilmesi gerektiği, davacıdan ücret ödendiğini kanıtlayan belge olup olmadığının sorulması gerektiği, varsa mahkemeye sunması için süre verilmesi gerektiği,

davacının resmi kayıtlara geçmeyen dönemlerde çalıştığını ve ücretini aldığını gösterir belgelerin ibraz edilememesi halinde bunun nedeninin araştırılması, davalı ... nezdinde davacı sigortalının çalışmalarına ilişkin herhangi bir kayıt içeren belgenin bulunmamasının haklı ve izah edilebilir nedene dayanıp dayanmadığının araştırılarak gerçek çalışma olgusunun somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyulduktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerektiği hususlarına işaret edilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davalı ... Başkanlığınca kuruma bildirilen süreler hariç davacı ... T.C.kimlik nolu ...'ın ... Belediye Başkanlığına ait iş yerinde 01.08.1991 ila 31.12.2004 yıları arasında a)1991 yılı 4 gün, 1992 yılı 16 gün, 1993 yılı 13 gün, 1994 yılı 13 gün, 1995 yılı 100 gün, 1996 yılı 107 gün, 1997 yılı 115 gün, 1998 yılı 96 gün, 1999 yılı 32 gün, 2001 yılı 2 gün, 2002 yılı 24 gün, 2003 yılı 24 gün, 2004 yılı 6 gün olmak üzere hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespiti ile bu bağlamda toplam 552 günlük çalışma süresinin SGK'ya bildirilmemiş -eksik bildirilmiş olduğunun tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece eksik inceleme sonucu karar verildiğini, hak düşürücü sürenin geçtiğini, beyanla kararın bozulmasını istemiştir. 2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, tanık beyanlarına itibarla karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlere göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,