Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/8494 K.2024/9709

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.01.2004-31.01.2008 tarihleri arasındaki sigortasız geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde ve yargılamadaki beyanlarında davanın yerinde olmadığını belirterek reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde ve yargılamadaki beyanlarında davanın yerinde olmadığını belirterek reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 17.01.2018 tarihli ve 2014/54 Esas, 2018/54 Karar sayılı kararıyla; açılan hizmet tespiti davasının kısmen kabulüne, davacının davalı şirkete ait ... sicil no.lu Şanlıurfa mağazasında 01.07.2004 – 10.01.2007 tarihleri arasında çalıştığının ve bu çalışmaların, davalı ...'ya bildirilmediğinin tespitine, davacının 18 yaşını doldurduğu tarihten önceki bu sürelerin prim ödeme gün sayılarının hesabında nazara alınmasına, davacının davalı şirkete ait ... sicil no.lu Şanlıurfa mağazasında 11.01.2007–31.01.2008 tarihleri arasında sigortasız geçen çalışmalarının sigortalı sayılmasının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 26.11.2018 tarihli ve 2018/2012 Esas, 2018/9859 Karar sayılı bozma kararında; davacının talep ettiği dönemlere ilişkin fiili çalışmasının olup olmadığının aydınlatılamadığı, davaya konu talebin somutlaştırılmadığı anlaşılmakla.

Mahkemece, davacıya talep ettiği döneme ilişkin hangi bölümde, hangi sıfatla kimlerle çalıştığı, amirlerinin ve çalışma arkadaşlarının kimler olduğu, okula gidip gitmediği, gidiyorsa okul hayatı ile çalışma hayatını nasıl bir arada idare edebildiği etraflıca sorulmalı, bildirilen isimler tanık olarak dinlenilmeli, ayrıca davacının 01.01.2004 - 31.01.2008 tarihleri arasında okul durumu ile derse devam zorunluluğunun olup olmadığı, davacının derslere devam edip etmediği araştırılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek,

varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile

Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda, tüm dosya kapsamının yeniden incelenip değerlendirilmesi neticesinde; davacı vekilinin, davacının 01.01.2004-31.01.2008 tarihleri arasında davalı ...

A.Ş.'ye ait market işyerinde çalıştığını, ancak davacının sigortasının hiç gösterilmediğini iddia etmiş olup, davacının doğum tarihinin 11.01.1989 olduğu ve davacının davalı nezdinde çalışmaya başladığını iddia ettiği dönemde çıraklık eğitimi de aldığının kendi beyanıyla sabit olduğu, çıraklık 01.01.2004 tarihinde 15 yaşında olduğu, davacının market işyerinde teknik servis işlerinde ve reyonda çalıştığının tanık beyanlarıyla sabit olduğu,

davacının çıraklık yaptığını beyan ettiği dönemde davalı iş yerinde bulunmasının amacının eğitim mi yoksa işçi olarak çalışmak mı olduğu hususunun değerlendirilmesi gerektiği, davacının ve tanıkların beyanlarına göre davacının bir dönem manav reyonunda çalıştığı, burada çalışmasının tam vardiya üzerinden gerçekleştiği, bazı günlerde Çıraklık Eğitim Merkezine gittiği, bu işin teknik olarak bir eğitime ihtiyaç duymadığı, vasıfsız her elemanın bu işi yapabileceği, davacının çıraklık eğitimi süresi boyunca çıraklık eğitim merkezine devam zorunluluğunun olduğunun ispatlanamadığı, bu hususta belge ve delil bulunmadığı,

davacının beyanına göre haftada 1 gün yarım gün Çıraklık Eğitim Merkezine gittiği, diğer günler ise davalı şirkete ait iş yerinde işçi olarak çalıştığı, yine tanık beyanlarına göre vardiyalı olarak günde 9 saat çalıştığı ve arıza olduğunda mesaiye de kalabildiği anlaşılmış olup davacı asil tarafından çırak olarak çalışıldığı söylenilmiş ise de davacının çalıştığı mesai saatleri ve manavda çalışmak, temizlik yapmak gibi yaptığı işler de gözetildiğinde davacının işçi olarak çalıştığı anlaşılmış,

Mahkemece verilen önceki kararlar ve kararların davacı vekili tarafından temyiz edilmemesi sebebiyle davalı lehine usuli kazanılmış hak da oluştuğu gözetilerek 01.07.2004-10.01.2017 tarihleri arasında davalı şirkete ait ... sicil no.lu Şanlıurfa mağazasında çalıştığının tespitine karar verilmiş, davacının 18 yaşını 11.01.2007 tarihinde ikmal ettiğinden; sigortalılık başlangıcı olarak 18 yaşını ikmal ettiği tarihin esas alınması gerektiği kabul edilmiş ve 18 yaşından önceki sürelerin prim ödeme gün sayılarının hesabında dikkate alınmasına karar verilerek;

davacının davasının kısmen kabulüne kısmen reddine, davacının davalı davalı şirkete ait ... sicil nolu Şanlıurfa mağazasında 01.07.2004–10.01.2007 tarihleri arasında çalıştığının ve bu çalışmaların, davalı ...'ya bildirilmediğinin tespitine, davacının 18 yaşını doldurduğu tarihten önceki bu sürelerin prim ödeme gün sayılarının hesabında dikkate alınmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı şirket vekili; 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçmiş olduğunu ve davanın reddinin gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı Kurum vekili; 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçmiş olduğunu ve yazılı delil ile ispat gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacının davalı ... A.Ş.'nin Şanlıurfa mağazasında market işyeri reyonunda teknik servis işlerinde ve reyonda 01.01.2004-31.01.2008 tarihleri arasındaki sigortasız geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfı 1086 sayılı Kanun'un 428, 439 uncu maddeleri, 506 sayılı Kanunu'nun 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası ve 5510 sayıl Kanunu'nun 86 ncı maddesinin 9 uncu fıkrası

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,