Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/8521 K.2024/10956

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; müvekkilinin 15.09.1994 tarihinde işçi statüsüyle 1004799 sicil numaralı işyerinde çalışmaya başladığını, müvekkilinin 10.11.2004 tarihinde söz konusu aile şirketine müdür olarak vergi kaydının açıldığını, 20.05.2009 tarihinde de gerçek ortak olarak vergi kaydının açıldığını, müvekkilinin 15.09.1994 tarihinden bugüne kadar aynı şirkette kesintisiz olarak 4/a kapsamında çalışmaya devam etmekte iken 03.03.2023 tarihinde EYT kapsamında emekli olmak için işten çıkışını alarak Denizli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne emeklilik başvurusu yaptığını,

müvekkilinin emeklilik dilekçesine istinaden dosyası incelediğinde, müvekkilinin kendi işyerinde 4/a kapsamında çalıştığının tespit edildiğini, bu nedenle müvekkilinin 30.12.2009 tarihinden sonra vergi kaydına istinaden tescil edilen 4/a kapsamındaki hizmetleri iptal edilerek 4/b (Bağ-Kur) hizmetlerine aktarıldığını, bu nedenle, müvekkilinin hizmetleri 4/b (Bağ-Kur) mevzuatı kapsamına geçtiğinden müvekkilinin 9000 prim ödeme günü olmadığından dolayı emeklilik talebinin reddedildiğini,

müvekkilinin ilk işe giriş tarihi olan 15.09.1994 tarihinden emeklilik başvurusu talebinde bulunduğu güne kadar kesintisiz olarak 4/a kapsamında çalıştığını ve bugüne kadar SGK tarafından kendisine hiçbir uyarı vs. gelmediğini, müvekkilinin buna ilişkin bir bildirim yükümlülüğü olmadığından şirket ortaklığından dolayı Kurum'a herhangi bir bildirimde bulunmadığını, düzenli olarak primlerini yatırdığını ve bir gün dahi olsa işten çıkışının gerçekleşmediğini, tüm bunlara ilişkin olarak 5510 sayılı Kanun'un 2013/11 sayılı Genelgesi'nin 6 ncı maddesinde, (Değişik,

28.02.2014 tarihli ve 2014/5 sayılı Genelge) Şirket ortağı olup aynı zamanda bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işverenin yanında çalışan kimselerin 2008/Ekim ayı başından önce tabi olacakları sosyal güvenlik kuruluşu devredilen Sosyal Sigortalar Kurumunun 9/2/1993 tarihli ve 16-60.

Ek Genelgesine (devredilen Bağ-Kur 06.08.1993 tarihli ve 1993-1 sayılı Talimat) göre belirlenmekte olup söz konusu Genelge gereğince sigortalılıkları sürerken çalıştıkları işyerine veya başka bir şirkete ortak, anonim şirkette ise kurucu ortak veya yönetim kurulu üyesi ortak oldukları takdirde 506 sayılı Kanuna tabi sigortalılıkları kesintiye uğrayıncaya kadar 1479 sayılı Kanuna tabi tutulmayacaklarının ifade edildiğini, SGK İl Müdürlüklerinin uygulaması hakkında bir değerlendirme yapılacak olursa;

il müdürlüklerinin işçi olarak (4/a sigortalısı) çalıştığı şirkete veya işyerine ortak olan kişilerin 4/a sigortalılıklarını devam ettirirken, bu konuda 5510 sayılı Kanun’un ‘Sigortalılık Hallerinin Birleşmesi’ başlıklı 53 üncü maddesinin ikinci fıkrası hükmünü referans aldıklarının görüldüğünü,

müvekkilinin 4/a (SSK) kapsamında emekliliği için 5750 gün prim ödemesi gerekirken ve mevcut prim ödemesi 8351 gün olmasına rağmen hak kaybı oluşturularak 4/b (Bağ-Kur) kapsamında emeklilik koşulu olan 9000 gün prim ödemesini tamamlayamadığından bahisle 06.07.2023 tarihinde 0(532) 426 07 63 numaralı hattına SGK tarafından gönderilen mesajla emeklilik talebinin reddedildiğini, ilgili yasa ve genelgeden anlaşıldığı üzere, sigortalının 01.10.2008 öncesinde 4/a (SSK) kapsamında çalışması devam ederken çalıştığı işyerine ortak olması durumunda 4/a (SSK) çalışmalarının kesintisiz devam ettiği sürece geçerli sayılacağını,

4/b (Bağ-Kur) tescilinin yapılamayacağını, müvekkilinin sayılan tüm bu koşulları haiz olduğunu, çalışma sürelerinin 4/b kapsamında emeklilik koşulları için değerlendirilmesi anlamında fazladan prim ödeyerek ve daha düşük emeklilik aylığı alarak hak kaybına uğrayacağını beyanla.

Kurum işleminin iptaline, davacı müvekkilinin davalı işverenlik hizmetinde 15.09.1994- 03.03.2023 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığı sürelerin 4/a (SSK) sigortalısı olarak değerlendirilmesine, müvekkilinin 03.03.2023 tarihinde verilen tahsis talep (emeklilik) başvurusuna istinaden yaşlılık aylığının anılan Kanun'un 4/a bendi kapsamında bağlanması gerektiğinin tespitine ve müvekkilinin aylıklarının her türlü ikramiye vs. ile birlikte dava tarihinden itibaren işletilecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özet olarak; davanın usul ve yasaya aykırı olup reddedilmesi gerektiğini, davacının 31.12.2009-03.03.2023 tarihleri arasında ...

Kuruyemiş Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nde ortaklığının ve aynı şirkette 4/a kapsamında çalışmasının bulunduğunu, ancak 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendinde, "Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortaklarının" 4/b kapsamında sigortalı sayılacaklarının belirtildiğini, davacının A.Ş. ortağı olması nedeniyle 4/b kapsamında sigortalı sayıldığını,

5510 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinin ikinci fıkrasının "(Ek fıkra: 17/4/2008-5754/33 md.) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sayılanlar, kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden dolayı, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı bildirilemezler." hükmü gereğince davacının ortağı olduğu şirketten sigortalı olarak bildirimi yapılamayacağı için davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, açıklanan kanun maddeleri gereğince davacının 31.12.2009-03.03.2023 tarihleri arasında 4/b sigortalı olarak sayıldığını, bu tarihler arasında çakışan 4/a sigortalılığının iptal edildiğini,

iptal edilen sürelere ilişkin işçi ve işveren payı primlerinin 4/b prim borcundan mahsup edildiğini, Kurum tarafından yapılan işlemin usulüne ve kanuna uygun bulunduğunu beyanla; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararını kabul etmediklerini, Mahkemece yeterli araştırma ve incelemenin yapılmadığını, iddialarının yargılama sürecinde delillerle kanıtlandığını beyanla Kurum işleminin iptaline, İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 30.12.2009 -03.03.2023 tarihleri arasında 4/a sigortalısı sayılması gerektiğinin tespiti ile tahsis talebinin bu kapsamda değerlendirilmesi, aylık bağlanması ve her türlü ödemenin yasal faizi ile birlikte tahsili isteklerinden ibarettir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,