Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/8616 K.2025/693

Taraflar arasındaki prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle;davacının davalı şirket nezdinde 24.03.2004- 31.03.2015 tarihleri arasında prime esas kazancın tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı işveren yanında işe girişinin 24.03.2004 olduğunu, 2015 yılı itibariyle brüt maaşının 1.250-TL olduğunu, asgari ücret miktarının üzerinde olduğunu, davacının imzalamış olduğu tüm dekont, makbuz ve bordrolarda da gerçek maaşının gösterildiğini, davacının kendisinin düzenleyerek dosyaya delil olarak sunduğu 1.600 TL miktarlı maaş fişi evrakın ve içeriğini kabul etmediklerini, davacıya gerçek ücreti üzerinden ödeme yapıldığını ve bu ücreti üzerinden de sigorta primlerinin yatırıldığını beyanla, davanın reddini istemiştir. Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle;davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacı adına davalı tarafından Mart/2004-Nisan/2015 arası hizmetlerinin bildirildiği, 2009-2015 arası davacıya ödenen maaşlarla ilgili banka kayıtlarının getirtildiği, sendikalardan emsal ücret araştırmasının yapıldığı ATO'dan gelen yazıda ücretin taraflar arasında sözleşme varsa sözleşmeye göre, sözleşme yoksa asgari ücret olacağının belirtildiği,

Kuruma yapılan ihbar üzerine Kurum denetim görevlilerince işyerinde sondajlama usulü belirlenip beyanı alınan şahıslar maaşların banka aracılığıyla ödendiğini belirttikleri, yine SGK görevlilerince ücret belgeleri banka kayıtları ve Kuruma yapılan SPEK'lerin birbiri ile uyumlu olduğunun tespit edildiği,

davacı tarafından gösterilen tanıklar beyanlarında, davacının kaynak ustası olduğunu, asgari ücretten fazla maaş aldığını, ücretin asgari kısmının bankaya yattığını, kalan kısmın elden ödendiğini belirttikleri, davalı tarafından gösterilen tanıklar beyanlarında maaşların banka aracılığıyla ödendiğini beyan ettikleri, davacı tarafından dosyaya sunulan fişlerde net 1442,81-TL maaş ve 150 TL Ocak ayı maaş farkının kayıtlı olduğu, taraflar arasındaki alacak davasında son ücretin net 1600 TL brüt 2238-TL olduğunun belirtildiği,

2015 Ocak ayı öncesi yönünden soyut beyanlar dışında davacıya fazladan ödeme yapıldığına dair herhangi bir yazılı delil bulunmadığından 2015-Ocak/Şubat/Mart ayları yönünden ise dosyaya sunulan ve davacıya ödeme yapıldığını gösteren belgeler dikkate alınarak; davanın kabulü ile davacının 2015 yılı Ocak ayı 2015 yılı Şubat ayı ve 2015 yılı Mart aylarında eksik yatırılan prime esas kazancının her ay için 296,87 TL olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerinin istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir. Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde;davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri ile

2. 506 sayılı Kanunun 77. maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

Eldeki davada, davacı tarafın davalı şirket nezdinde 24.03.2004- 31.03.2015 tarihleri arasında kaynak ustası olarak çalışması karşılığında prime esas kazancın net 1600 TL+AGİ olduğunun tespitinin talep edilmiş olması; giderek, 2015 yılı Ocak ayı öncesi yönünden soyut beyanlar dışında davacıya fazladan ödeme yapıldığına dair herhangi bir yazılı delil bulunmadığından bu dönem öncesi yönünden istemin reddine; 2015 yılı Ocak/Şubat/Mart ayları yönünden ise, dosyaya sunulan ve davacıya ödeme yapıldığını gösteren belgeler dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne dair hüküm tesis etmesi gerekirken davanın kabulüne şeklinde karar verdiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece verilen kısmen kabul kararı yerinde olmasına rağmen; hüküm kısmında tam kabul şeklinde karar tesisi hatalı olup bozma sebebidir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere, kanuni gerektirici sebepler ile temyiz nedenlerine göre, davalı şirket vekili ile davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının hükmünün tamamen ortadan kaldırılarak yerine,

Davanın kısmen kabulü ile

Davacının 2015 yılı Ocak ayı 2015 yılı Şubat ayı ve 2015 yılı Mart aylarında eksik yatırılan prime esas kazancının her ay için 296,87 TL olduğunun tespitine,

Alınması gereken 59,30 TL harcın dava açılışında yatırılan 27,70 TL peşin harcın düşülerek eksik kalan 31,60 TL nin davalı ... Makine Ticaret Ltd. Şti.'den alınarak hazineye irat kaydına,

Davacı tarafından yatırılan 27,70 TL peşin harç, 27,70 TL başvuru harcı, 4,10 TL vekalet harcı olmak üzere toplamda 59,50 TL harcın davalı şirketten alınıp davacıya verilmesine,

Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

Davacı tarafından yatırılan 902,00 TL yargılama giderinden posta, müzekkere ücreti olarak kullanılan 890,80 TL 'nin 445 TL sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılması ile artan gider avansının talep halinde davacıya iadesine,

Davalı şirket tarafından yapılan yargılama giderinden 457 TL nin 228 TL sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı şirket üzerinde bırakılmasına,

Davalı Kurum tarafından yapılan yargılama giderinden 457 TL nin 228 TL sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı Kurum üzerinde bırakılmasına ” ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,