Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/8692 K.2025/10311

Mahkeme kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacının davalı işveren nezdinde (ev ve ahır müştemilatında) hayvan yetiştiriciliği işinde 01.01.1993 tarihinden itibaren çalışmaya başladığı; çalışmalarının gece/gündüz aralıksız ve sürekli olarak devam ettiği; iş yerinin eklentisinde kalmak suretiyle hayvanların takip ve bakımını yaptığı; UBGT günleri ile hafta sonlarında da çalıştığı ve yıllık izin kullanmadığı; davalının 15.11.2012 tarihinde hiçbir bildirimde bulunmadan hayvanları sattığından bahisle akdi sonlandırdığı ve sigortasız davacının maddi haklarını ödemeden işine son verdiği; iddia ve fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla davacının davalı yanında 01.01.1993-15.11.2012 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitine karar verilmesi talep edilmektedir.

II. CEVAP

SGK Başkanlığı ve davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmişlerdir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 12.11.2015 tarihli kararı ile "1- Doğrudan davalı ...'nun şahsına yöneltilen davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine,

Davacının ... ...'na ait ... sicil sayılı iş yerinde 01.01.1993-03.01.1999 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı ve sigortalı olduğunun tespitine,

Davacının ... Yapı Mal. Orman Ür. Nak. Gıda Hay. Tem. Mal. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.'ye ait .. sicil sayılı iş yerinde 04.01.1999-15.05.2002 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı ve sigortalı olduğunun tespitine,

Davacının ... Yapı Mal. Orman Ür. Nak. Gıda Hay. Tem. Mal. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.'ye ait ... sicil sayılı iş yerinde 16.05.2002-01.09.2003 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı ve sigortalı olduğunun tespitine,

Davacının ... Yapı Mal. Orman Ür. Nak. Gıda Hay. Tem. Mal. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.'ye ait ... sicil sayılı iş yerinde 02.09.2003-15.11.2012 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı ve sigortalı olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davalı Kurum ve ... şirketi vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 24.06.2020 tarihli kararında; "... davanın somutlaştırılması yükümlülüğü çerçevesinde eksik araştırma ile hüküm kurulduğu anlaşılmakla, Mahkemece, bu çerçevede davacıya, yıllar itibariyle kaç hayvana baktığı, hayvanların küçükbaş mı büyükbaş mı olduğu, inşaat ya da inşaat malzemelerinin muhafazası için hangi tarihlerde bekçilik yaptığı, kendine ait hayvanı olup olmadığı, kimden emir ve talimat aldığı, iş yerinde hayvan satışı yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa kimlere satış yapıldığı,

tespitine karar verilen dönemde başka çalışan olup olmadığı, elde hayvan kalmadığında ne iş yaptığı, başka yerlerde çalışması olup olmadığı, işine ara verip vermediği sorularak davacının isim bildirmesi halinde bildirdiği kişilerin tanık olarak beyanına başvurularak davacının iş yerinde hangi tarihte hangi işleri yaptığı yıllar itibariyle sorulmak suretiyle tespit edilmelidir.

Bunun yanında davaya dahil edilmeden önce tanık sıfatıyla dinlenen ...'nun, davacının ... köyünün çöplerini topladığı, ... mezbahanesinde çalıştığı, elde hayvan kalmayınca 6-8 ay ara verildiği ve 2007 yılı Mart ayından sonra hayvancılığı bıraktıkları ancak davacının engelli eşiyle müştemilatta kaldığı yönündeki beyanı doğrultusunda, davacının çalışmasının hangi tarihe kadar devam ettiği, çalıştığı süre içinde davacının mesaisinin ne kadarını bu işlere ayırdığı, çöp toplama ve mezbahanede çalışma işlerini yapıp yapmadığı,

iş yerinde hangi tarihe kadar hayvan yetiştirildiği tespit edilmeli, tespiti istenilen dönemlerde davacının ikametgah bilgileri ile ikametgahını ne zaman kaldığı müştemilata taşıdığı belirlenmeli, çalışmanın geçtiği yerin çiftlik olup olmadığı,

arazinin kapasitesi, büyüklüğü, faaliyetinin neye yönelik olduğu (tarım-hayvancılık) belirlenmeli, işletmenin bulunduğu yerleşim yerinde sürekli ikamet eden muhtar, imam gibi kamu görevlileri dinlenmek suretiyle çalışmanın kısmi zamanlı mı tam zamanlı mı olduğu ve hangi tarihe kadar devam ettiği tespit edilmeli, toplanan tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

2) Mahkemece, davanın ... yönünden reddine karar verilmiş ise de davalının 01.01.1993-03.01.1999 tarihleri arasındaki döneme ilişkin çalışmanın geçtiği mütevaffa ...'nun mirasçılarından olduğu, murisin diğer mirasçılarının davaya dahil edildiği ve onlar yönünden davanın kabulüne yönelik hüküm kurulduğu halde, mirasçı ... yönünden davanın reddi yönünde hüküm kurulması isabetsizdir. Öte taraftan dahili dava dilekçesi tebliğ edilen ve aleyhine hüküm kurulan ... Ltd. Şti.'nin gerekçeli karar başlığında taraf olarak gösterilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir." gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 03.02.2021 tarihli kararı ile "1-Davanın usulden reddine" karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı mirasçıları ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 01.12.2021 tarihli kararında; "...Yukarıda belirtilen hukuki ve fiili durumlar ışığında, her ne kadar Mahkemece, davacı mirasçılarına 760,00 TL eksik gider avansını tamamlaması hususunda iki hafta kesin süre verilmesine, kesin süreye uymadığı taktirde davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verileceğinin ihtarına karar verilerek,

davacı vekili tarafından süresi içerisinde gider avansı yatırılmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş ise de vefat eden davacı mirasçılarına ihtarlı tebligat gönderilmesine karar verildiği ancak mirasçılara değil davalılardan bir kısmına tebligat yapıldığı, mirasçıların davaya dahil edilmediği, mirasçılara davayı takip edip etmeyeceklerinin sorulmadığı anlaşılmakla.

Mahkemece yapılması gereken iş, mirasçıların davaya dâhil edilmesinin sağlanması ile uyulan bozma ilamı doğrultusunda hüküm kurulmasından ibarettir." gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar

Mahkemenin 12.12.2023 tarihli kararı ile "1-Davanın kabulüne;

2-Davacının ... ...'na ait ... sicil sayılı iş yerinde 01.01.1993-03.01.1999 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı ve sigortalı olduğunun tespitine,

3-Davacının ... Yapı Mal. Orman Ür. Nak. Gıda Hay. Tem. Mal. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.'ye ait 279.05.04 sicil sayılı iş yerinde 04.01.1999-15.05.2002 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı ve sigortalı olduğunun tespitine,

4-Davacının ... Yapı Mal. Orman Ür. Nak. Gıda Hay. Tem. Mal. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.'ye ait 1003.722.05.04 sicil sayılı iş yerinde 16.05.2002-01.09.2003 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı ve sigortalı olduğunun tespitine,

5-Davacının ... Yapı Mal. Orman Ür. Nak. Gıda Hay. Tem. Mal. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.'ye ait 279.05.04 sicil sayılı iş yerinde 02.09.2003-15.11.2012 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı ve sigortalı olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla kararı temyiz etmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

19.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.