Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/8792 K.2024/10796

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...’a 27.05.2019 ve 31.05.2019 tarihlerinde davalı Kurum tarafından annesi ... adına yersiz ödeme ile ilgili toplamda 15.215,12 TL borç bildirim belgesi gönderildiğini, ...'ün 07.12.2015 yılında vefat ettiğini ve müvekkilinin müteveffanın tek mirasçısı olduğunu, müvekkilinin borç bildirim belgelerine itiraz ettiğini, davalı Kurum tarafından yeniden inceleme yapılmış olup hesaplama hatasından kaynaklı bir yanlışlık olduğu tespit edilip yeni borç bildirildiğini, müvekkilinin bu borca da itiraz ettiğini,

ancak davalı Kurum cevabı ile 01.08.2013- 01.12.2015 tarihleri arasında yersiz aylık ödemesi tespit edildiğini ve bu işlemlerin Kurumun 2013/26 no’lu Genelgesinin amir hükümlerine göre yapıldığı gerekçesi ile itirazın reddedildiğini beyanla müvekkili tarafından haksız olarak tahakkuk ettirilen borcun ödenmeye başlandığını, müvekkilinden haksız bir şekilde tahsil edilmiş olan fazlaya ilişkin talepleri saklı kalmak kaydıyla toplamda 3.961,61 TL’nin geri ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; yapılan işlemlerin mevzuata uygun olup denetim sonucu yapılan işlemler olduğundan dolayı aksi durumun resmi belge ile ispat edilebileceğini, müvekkil Kurumun 4-b Tahsis Servisi tarafından onaylanarak emektar sistemine düşen ...

TC kimlik numaralı davacı murisi ...'e ait kişi borcu belgelerine istinaden, Muhasebe Servisince takip onayı verildiğini, 4.247,82 TL ve 10.967,30 TL kişi borcu adı geçenin yasal varisine yani davacıya 30.05.2019 tarihinde tebliğ edildiğini, müteveffanın varisi davacı ...'ın Kuruma taksit talebinde bulunduğunu, ancak 5 taksiti ödedikten sonra ödeme yapmadığını, müvekkili Kurum tarafından davacının taksit talebine, denetmen raporuna, mevzuata hükümlerine, Kurum kuruluş kayıtlarına göre işlem yapıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından özetle; davanın kabulü ile davalı Kurumca ... 4/B sicil numaralı ... 'ın hak sahibi kızı ...'e yersiz ödeme yapıldığından bahisle davacı adına tesis edilen 19.03.2020 tarihli ve 65104723-000-E.4810323 sayılı işlemin iptaline, iptal edilen işleme dayalı olarak davacı tarafça davalı Kuruma ödendiği tespit edilen toplamda 3.961,61 TL ödemenin davalı Kurumca davacıya iade edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur. B.İstinaf Sebepleri: Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğunu, borcun yasal mirasçıya tebliğ edildiğini savunarak İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; davalı Kurumun davacının murisi annesinin, murisin babasından dolayı 1479 sayılı Kanun kapsamında aldığı ölüm aylığını iptal ederek borç çıkarması işleminin hatalı olduğu,

davalı Kurumun bu hatalı işleminin iptali ile davacıdan tahsil edilen tutarın iadesine dair Mahkeme kararının yerinde olduğu kanaatiyle tarafların iddia ve savunmalarına, dosya kapsamına, hükmün dayandığı deliller ve kanuni gerektirici sebeplere, delillerin taktirinde isabetsizlik görülmemesine göre HMK'nın 355. maddesi kapsamında kamu düzenine de aykırı bir husus bulunmayan mahkeme hükmüne karşı yapılan davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince HMK'nın 353/1–b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının murisi ...'ün babasından dolayı 1479 sayılı Kanun kapsamında ölüm aylığı aldığını, ...’ün 07.12.2015 tarihinde vefat ettiğini, 21.03.2019 tarihinde yapılan denetimde 2013/8-2015/12 tarihleri arasında ...’ün gelirinin asgari ücretin üzerinde olduğunun tespit edildiğini, muris Elife’ye ödenen maaş tutarı olan 15.215,12 TL yersiz duruma düştüğünü belirterek söz konusu borcun adı geçenin yasal varisine 30.05.2019 tarihinde tebliğ edildiğini, mütevefaanın varisi olan davacının Kurumdan taksit talebinde bulunduğunu ve 5 taksitten sonra ödeme yapmadığını, işlemin denetmen raporuna, Kurum kayıtlarına, mevzuat hükümlerine ve davacının taksit talebine göre yapıldığını belirterek verilen karar hakkında temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile yersiz ödemenin iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri ile 7326 sayılı Kanun'un 9. madde hükümleridir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun, 369 . maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 85 ve 86. maddeleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Yapılandırma kapsamında davadan feragat edilmiş olmasına göre, taraflar lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesi isabetlidir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR