Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/8990 K.2024/11911

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... Grup Yapı Turizm San. ve Tic. Ltd.

Şti., EGO 3. Bölge Şube Müdürlüğü Yerleşkesi yapımında kalıp, beton ve demir işlerinde alt taşeron olarak faaliyet yürüttüğünü, inşaat işçisi olan müvekkil de bu proje kapsamında EGO 3. Bölge araç bakım onarım tesisi yapım işinde kalıpçı olarak 01.11.2018 tarihinde çalışmaya başladığını, davacının bahse konu işte 11.11.2018 tarihi dahil çalışmış olmasına rağmen SGK kaydı yapılmadığını, 01.11.2018-11.11.2018 tarihleri arası sigortasız çalıştırıldığını, yevmiyesinin 125,00 TL olduğunu,

2018 yılı Kasım ayı çalışmasının karşılığı olan toplam 11 asıl 1 ek olmak üzere 12 yevmiye alacağının ödenmediğini beyanla davacının davalı şirket nezdinde sigortasız çalıştığı 0l.11.2018 - 11.11.2018 tarihleri arası sigortalılığının tespiti ile sigortalı sayılmasını, ödenmeyen sigorta primlerinin davalı işveren tarafından ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket ve fer'i müdahil Kurum tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kabulü ile davacının davalı işveren nezdinde 0l.11.2018-11.11.2018 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde; çelişkili tanık beyanlarına göre hüküm kurulduğunu, eksik inceleme ve değerlendirme neticesinde davanın kabulüne karar verildiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili; istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 0l.11.2018-11.11.2018 tarihleri arasında davalı iş yerinde geçen çalışmalarına ilişkin hizmet tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 69. maddesinin birinci fıkrası ile 344 üncü maddesi, 370 ve 371 inci maddeleri,

2-Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

3-Bu tür davalarda mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen iş yerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli,

aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik hakları davasında dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli,

bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği gözönünde bulundurulmalı; böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.

3. Değerlendirme 1- İnceleme konusu eldeki davada, davacı taraf 01.11.2018-11.11.2018 tarihleri arasında davalı işverene bağlı olarak EGO 3. Bölge Araç Bakım Onarım Tesisi yapım işinde çalıştığının tespitini istemiş; mahkemece, tanık beyanları ile davacı tarafça sunulan İşçi Puantaj Kartı dikkate alınarak davacının davalı yanında çalıştığına dair davanın kabulüne dair karar verilmiş ise de hüküm eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalıdır.

2- Dosya kapsamı incelendiğinde, EGO Genel Müdürlüğünce "3. Bölge Müdürlüğü Yerleşkesi Yapımı İşine Ait Sözleşme" örneğinin gönderildiği, yüklenici firmanın ... İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. - ... İnş Taah. Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı olduğunun bildirildiği, bu iş ortaklığı tarafından EGO Genel Müdürlüğüne davalı şirketin alt taşeron firma olarak görev yaptığı hususunda bilgi verildiği anlaşmakla. Mahkemece ... İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. - ... İnş Taah.

Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı ile davalı şirket arasındaki yapım işinin hangi tarihte başlayıp, hangi tarihte sona erdiğinin araştırılması, bu kapsamda sözleşme örnekleri ile yer teslimi ve geçici/kesin kabule ilişkin belge örneklerinin dava dışı Ego Genel Müdürlüğünden ve ... İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. - ... İnş Taah. Enerji San. ve Tic. Ltd.

Şti. iş ortaklığından sorulup temin edilmesi, öte yandan çalışmanın geçtiği iddia edilen davalı şirkete ait iş yeri ile ilgili Kurum iş yeri dosyası tespit edilerek (tanıkların bildirimlerinin 1274772 sicil numaralı davalı şirket adına kayıtlı iş yerinden yapıldığı da gözetilmek suretiyle) bu iş yerine ait dönem bordoları da getirilerek yeterince bordro tanığı dinlenmesi, davalı ... Grup Yapı Turizm San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nden davacının şahsi sicil dosyası ile ücret bordroları, puantaj kayıtlarının celp edilmesi suretiyle davacının talep konusu dönemde hizmetlerinin teretdütsüz bir şekilde ortaya konularak hüküm kurulması gerekirken hatalı ve eksik inceleme ile karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI.KARAR