Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/9118 K.2025/1065

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı, davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 22.06.1995 - 01.09.2009 tarihleri arasında davalı şirkette 2.500,00 TL ücretle üst düzey yönetici olarak devamlı ve kesintisiz olarak çalıştığını, iş akdinin işveren tarafından haksız olarak 01.09.2009 tarihinde fesih edildiğini, davalı işveren aleyhinde açılan ve kesinleşen Ankara 2. İş Mahkemesinin 22.07.2011 gün ve 2010/13 E., 2011/510 K. sayılı kararında davacının 22.06.1995 - 01.09.2009 tarihleri arasında 14 yıl 2 ay 9 gün hizmetinin olduğu ve son ücretinin 2.500,00 TLolduğunun kabul edildiğini,

hizmet döküm cetveli incelendiğinde davacının çalıştığı gün sayılarının eksik ve 2007 yılından sonra ise hiç gösterilmediğini primlerinin de gerçek ücret üzerinden yatırılmadığının görüldüğünü belirterek, davacının 22.06.1995 - 01.09.2009 tarihleri arasında kesintisiz ve 22.06.1995 ile 31.12.1999 tarihleri arasında asgari ücretle, 01.01.2000- 01.09.2009 tarihleri arasında 2.500,00 TL ücretle çalıştığının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Proje İnşaat ve Mühendislik A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre de açılmadığını, davanın 5 yıllık hak düşürücü süre sebebiyle reddi gerektiğini, farklı dönemlerde kesintili çalıştığı ... şantiyesindeki işin 2005 yılında son bulduğu, davacının müvekkil şirketteki en son çalışmasının 01.03.2007 tarihine kadar olduğu, ...

Askerlik Şubesinin 09.03.2007 ve 04.08.2010 tarihli yazıları ile davacının asker kaçağı olduğunun belirtildiği, asker kaçağı kişiyi şirkette çalıştırmalarının düşünülemeyeceğini, davacının çalıştığı dönemde ...'de lise eğitimi için 3-4 yıl çalışmaya ara verdiğini, davacının 16.05.2007- 01.07.2007 tarihleri arasında başka şirkette çalıştığını, dava dilekçesinde belirtildiği üzere davacının nivocu ve senörcü (yol yapımında bayrakla araçlara yol veren vasıfsız isçi) olarak işe alındığını, davacının üst düzey yönetici olmadığını, 2000 yılından 2007 tarihine kadar 2.500,00 TL ile çalıştığı iddiası hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

davacının lise mezunu muhasebe yardımcısı düz bir işçi olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; 506 sayılı Kanun'un 79/1.maddesine ve 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesine göre çalıştırılan işçilerin sigorta primleri hesabına esas tutulan kazançları, toplam prim ödeme gün sayıları ile sigorta primlerini gösteren belgelerin Kuruma bildirilmesi mecburiyeti işverene ait bir yükümlülük olduğu, davacının 06.01.2006-01.03.2007 tarihleri arasında ... sicil numaralı Sinop’ta bulunan işyerinde, 16.05.2007-01.07.2007 tarihleri arasında başka bir işveren olan ... sicil numaralı ... Proje İnşaat ve Mühendislik A.Ş.’de çalıştığını, davacının ... İnşaat A.Ş.'ye ait işyerinde 1995-2009 tarihleri arasındaki sürekli çalışma iddiasının gerçeği yansıtmadığını belirtilerek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan değerlendirmelere göre 22.06.1995-09.07.1998 tarihleri arasında Kuruma eksik bildirilen çalışma bulunmadığından, bu süredeki hizmet tespiti talebinin reddine karar verildiği, bu yönden davacı istinafı bulunmadığı görülmekle, bu tarih davalı yan için usulü kazanılmış hak oluşturacağı, davacı ...'nin (10.07.1998-01.09.2009) tarihleri arasında (dahili davalı ...

A.Ş. işyerinden tam sigortalılık bildirimleri görülen 16.05.2007-01.07.2007 dönemi hariç olmak üzere) davalı ... A.Ş. işyerinden eksik bildirilen ya da hiç bildirilmemiş olan hizmet süresinin tespiti ile prime esas kazanç tespiti istenen 2002 yılı öncesine ilişkin bilgi ve belgeye ulaşılamamış olmakla, 2002 öncesi dönem yönünden asgari ücretin esas alınması gerektiği, 16.05.2007-01.07.2007 tarihleri arasında dahili davalı ...

Proje A.Ş. işyerinde; diğer dönemlerde ise davalı ... A.Ş. işyerinde çalışmakta olup, prime esas kazanç ve farklarının bu ücretlere göre belirlenmesinin yerinde olacağı, bu konuda alınan bilirkişi raporunun, denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli bulunduğu anlaşılmış, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği düşüncesi ile

1-Davanın kısmen kabulüne kısmen reddine,

2-Davacının 22.06.1995-09.07.1998 tarihleri arasında Kuruma eksik bildirilen çalışması olmadığından bu sürelere yönelik hizmet talebinin reddine,

3-Davacının 10.07.1998-01.09.2009 tarihleri arasında dahili davalı ... Proje İnşaat... Tic. A.Ş. işyerinden tam sigortalılık bildirimleri görülen 16.05.2007-01.07.2007 dönemi hariç olmak üzere davalı ... İnşaat Taahüt San ve Tic. A.Ş. işyerinde çalıştığının tespitine,

4-2002 öncesi dönem yönünden davacının prime esas kazancının asgari ücret olduğunun tespitine,

5-2002 ve sonrasında ise davacının prime esas kazancının,

-2002 yılı 600,00 TL,

-2003 yılı 850,00 TL,

-2004 yılı 1.250,00 TL,

-2005 yılı 1.750,00 TL,

-2006 yılı Ocak-Haziran 1.750,00 TL,

-2006 yılı Temmuz-Aralık 2.500,00 TL,

-2008 yılı 2.500,00 TL,

-01.01.2009-01.09.2009 arası 2.500,00 TL,

Aylık net ücret aldığının tespitine,

6-16.05.2007-01.07.2007 tarihleri arasında dahili davalı ... Proje.... A.Ş işyerinde,

Diğer dönemlerde ise davalı ... İnşaat Taah. San ve Tic. A.Ş iş yerinde çalışmakta olduğu, prime esas kazanç ve farklarının bu ücretlere göre belirlenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı, dinlenen tanık beyanları, banka kayıtları bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının hüküm altına alınan sürede ve ücretle çalışmasının sabit olduğu, davacının 1998 öncesi çalışmalarının kesintisiz olduğu ve 2002 tarihinden önce bildirilen ücretten fazla ücret aldığının ispat edilemediği,

dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, yargılama giderlerinin de eksik ve hatalı hesaplandığını, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu belirterek, kararın aleyhe olan kısımların bozulmasını istemiştir.

2.Davalılar ... İnş.. A.Ş ile ... Proje.. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığına ilişkin itiraz ve beyanların İlk Derece Mahkemesince dikkate alınmaksızın hukuka aykırı olarak hüküm tesis edildiğini, davacının 22.06.1995-09.07.1998 tarihleri arasındaki çalışmasının dönemsel olduğu kabul edildiği halde hak düşürücü sürenin uygulanmayacağının ifade edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacı ile aynı dönemde çalışmayan ve aynı zamanda çelişkili olan tanık beyanlarına itibar edilemeyeceğini belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

3.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece hak düşürücü süre yönünden itirazlarının değerlendirilmediğini, yazılı belgeler ve yasal düzenlemelerle aksi sabit olduğu halde dosya kapsamındaki bazı vekaletnamelerin ve davacının şantiye şefi olduğuna dair tanık beyanlarına itibar edilmesinin hukuk kurallarını hiçe saymak anlamına geldiğini, Mahkemece hizmet akdinin temelini teşkil eden bağlılık unsurunu sağladığı şeklinde değerlendirilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve prime esas kazanç tespiti talebine ilişkindir.

3. Değerlendirme

Eldeki davada, davacı tarafından 22.06.1995 - 01.09.2009 tarihleri arasında kesintisiz ve 22.06.1995 ile 31.12.1999 tarihleri arasında asgari ücretle, 01.01.2000- 01.09.2009 tarihleri arasında 2.500,00 TL ücretle çalıştığının tespitinin talep edilmiş olması; giderek, 2007 yılı yönünden dosyaya sunulan ve davacıya ödeme yapıldığını gösteren belgeler dikkate alınarak bu dönemin de hüküm altına alınması gerekirken hükümde yer almadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece bildirimli sürelerin de hüküm altına alınmış olması hatalı olup bozma sebebidir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere, kanuni gerektirici sebepler ile temyiz nedenlerine göre davacı, davalı şirketler vekili ile fer'i müdahil Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının hükmünün tamamen ortadan kaldırılarak yerine,

1-Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine,

2-Davacının 22.06.1995-09.07.1998 tarihleri arasında Kuruma eksik bildirilen çalışması olmadığından bu sürelere yönelik hizmet talebinin reddine,

3-Davacının 10.07.1998-01.09.2009 tarihleri arasında Kuruma bildirilen süreler hariç dahili davalı ... Proje İnşaat.... Tic. A.Ş. işyerinden tam sigortalılık bildirimleri görülen 16.05.2007-01.07.2007 dönemi hariç olmak üzere davalı ... İnşaat Taahüt San ve Tic. A.Ş. işyerinde çalıştığının tespitine,

4-2002 öncesi dönem yönünden davacının prime esas kazancının asgari ücret olduğunun tespitine,

5-2002 ve sonrasında ise davacının prime esas kazancının,

-2002 yılı 600,00 TL,

-2003 yılı 850,00 TL,

-2004 yılı 1.250,00 TL,

-2005 yılı 1.750,00 TL,

-2006 yılı Ocak-Haziran 1.750,00 TL,

-2006 yılı Temmuz-Aralık 2.500,00 TL,

-2007 yılı 2.500 TL,

-2008 yılı 2.500,00 TL,

-01.01.2009-01.09.2009 arası 2.500,00 TL,

Aylık net ücret aldığının tespitine,

6-16.05.2007-01.07.2007 tarihleri arasında dahili davalı ... Proje.... A.Ş. işyerinde,

Diğer dönemlerde ise davalı ... İnşaat Taah. San ve Tic. A.Ş. işyerinde çalışmakta olduğu, prime esas kazanç ve farklarının bu ücretlere göre belirlenmesi gerektiğinin tespitine,

7-Davacı tarafından yatırılan 25,20 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,

8-Alınması gereken 80,70 TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,

9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınıp davacıya verilmesine,

10-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara verilmesine,

11-Davacının yaptığı müzekkere, tebligat, posta, bilirkişi gideri toplamı 3.010,60 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre 1.505,30 TL'sinin davalılardan alınıp, davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

12-Davalı ... A.Ş'nin yaptığı 121,00 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre 60,50 TL'sinin davacıdan alınıp, bu davalıya ödenmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,

13-Taraflarca yatırılan gider avanslarının kullanılmayan kısımlarının, HMK.'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde istek halinde ilgililere iadesine, ” ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine,