Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/9168 K.2025/7516

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların murisleri olan ... ...'ın 13.06.2018 tarihinde meydana gelen olay sonucu vefat ettiğini belirterek maddi ve manevi tazminat talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Makine Metal İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müteveffaya, müvekkili işyerinde çalıştığı tüm iş saatlerinde tam techizatlı iş kiyafetleri giydirildiğini, ve hiçbir ihmale sebebiyet vermeyecek şekilde önlemler alınarak çalıştırıldığını, olayın meydana gelmesinde müteveffanın büyük bir ihmali ve dikkatsizliğinin söz konusu olduğunu, müteveffanın formen olduğunu, kendi bölümündeki iş organizasyonunun en yetkili kişisi olduğunu, müteveffanın ölümünden sonra 2 aylık maaşının ailesine ödendiğini, müteveffanın evli çocuklarının destekten yoksun alacağı ve tazminata hak kazabilmelerinin söz konusu olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... ... Makina vekili cevap dilekçesinde özetle; belirsiz alacak davası şeklinde açılan işbu davanın, dava şartı noksanlığı nedeniyle Mahkemece usulden reddedilmesi gerektiğini, davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, müteveffanın, davalı ... Şirketinin çalışanı olmadığını, davaya konu kazanın gerçekleşmesinde davalı ... A.Ş.’nin kusuru bulunmadığını, davaya konu elim kazanın gerçekleşmesinde asli ve tek kusurlu ... ... ...'ın olduğunu, müteveffanın kazanın gerçekleştiği sahada amir konumunda olduğunu, tüm emir ve talimatları yanında çalışanlara kendisinin verdiğini, kabul anlamına gelmemekle ve usul itirazlarını tekrarla birlikte talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek, haksız açılan davanın redddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

Davanın kısmen kabulü ile

1-787.992,90 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 13.06.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,

2-15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 13.06.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,

3-15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 13.06.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,

4-15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 13.06.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

5-Davacı ... ve ...'ün maddi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece hükme esas alınan kusur raporunun somut olayın özelliğine ve dosya kapsamına uygun olduğu, kazanın meydana gelmesinde illiyet bağını kesen bir durum veya kaçınılmazlık durumunun bulunmadığı, davalıların kazanın meydana gelmesinde kusurlarının bulunduğu, dava konusu iş kazasının meydana geldiği yerin davalı ... ...

Makine İmalat Mon. ve Müh. San. ve Tic. A.Ş.'ye ait bir işyeri olduğu, bu işyerinin diğer davalı ve aynı zamanda kazalının işvereni olan ... Makine Metal İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ... ... Makine İmalat Mon. ve Müh. San. ve Tic. A.Ş.'nden kiralanmış olduğu, işyeri binası içindeki üretime ilişkin ekipmanların ve bu arada kullanılan-kazaya sebebiyet veren tavan vincinin de (portal vinç) ... ... Makine İmalat Mon. ve Müh. San. ve Tic.

A.Ş.'ye ait olduğu, vincin bakım ve periyodik kontrolünü ... ... Makine İmalat Mon. ve Müh. San. ve Tic.

A.Ş.'nin yaptırdığı, vinci kullanan operatör ...'ın da bu şirketin elemanı olduğu (adam çalıştıranın sorumluluğu) anlaşılmakla davalıların meydana gelen zarardan müteselsilen sorumlu tutulmalarında isabetsizlik bulunmadığı, müteveffanın eşinin evlenme ihtimalinin AYİM tablosuna göre % 2 olduğu ileri sürülmüş ise de müteveffanın eşinin nüfus kayıt tablosu uyarınca halen evlenmemiş olduğu gözetildiğinde belirlenen oranda hata bulunmadığı, müteveffanın ücretinin aylık asgari ücrete oranı yani gelir güncelleme oranının hatalı tespit edildiği ileri sürülmüş ise de oranda hesaplama hatasının bulunmadığı,

davalı tarafça bilirkişi tarafından yapılan destekten yoksun kalma tazminatı hesaplamasında 09.01.2024-19.10.2040 tarihleri arasındaki dönemlere ilişkin bilinmeyen iskontolu işleyecek aktif dönem tazminatı hesaplama tablosunun başında 2023 yılı net aylık asgari ücretin yıllık tutarı olan 136.827,84 TL'nin %10 artırılıp %10 iskontoya tabi tutularak her yıl için ayrı ayrı hesaplandığı ve hesaplama sonucu toplam iskontolu gelirin hatalı tespit edildiği ileri sürülmüş ise de hesap hatasının ne şekilde yapıldığına ilişkin somut istinaf itirazı ileri sürülmediğinden bu itiraza itibar edilemeyeceği,

TBK'nın 55.maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 21. maddesi nazara alındığında hesaplanan zarardan indirilen ilk PSD miktarında hata bulunmadığı, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı,

olay tarihi gibi özellikler göz önünde bulundurulduğunda davalının hükmedilen manevi tazminat tutarının fahiş olduğu yönündeki itirazının yerinde olmadığının anlaşılmasına göre davalıların tüm istinaf itirazlarının reddi ile usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılan hükme yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 inci maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... Makina Metal İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle;

a. Kazanın meydana gelmesinde müteveffanın asli kusurlu olduğunu, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını,

b. İlliyet bağının da kesildiğini, müteveffanın kusuru nedeniyle kaçınılmazlık durumunun da söz konusu olduğunu olduğunu belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... ... Makina İmalat Mon. ve Müh. San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle;

a. Diğer davalının müvekkilinin kiracısı olduğunu, asıl alt işveren ilişkisi bulunmadığını, mahkemece bilirkişi raporlarına itirazlarının değerlendirilmediğini,

b.Kazanın meydana gelmesinde müteveffanın asli kusurlu olduğunu, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, müteveffanın davranışlarının illiyet bağını kestiğini,

c. Müteveffanın eşinin evlenme ihtimalinin % 2 olduğunu,

d. Müteveffanın ücretinin aylık asgari ücrete oranı yani gelir güncelleme oranı hatalı tespit edildiğinden, bu orana istinaden yapılan bilinmeyen dönemlere ait ücret hesaplamalarının da hatalı olduğunu,

e.Bilirkişi tarafından yapılan destekten yoksun kalma tazminatı hesaplamasında 09.01.2024-19.10.2040 tarihleri arasındaki dönemlere ilişkin bilinmeyen iskontolu işleyecek aktif dönem tazminatı 2.295.668,80 TL olarak hesaplanmış olup hesaplama tablosunun başında 2023 yılı net aylık asgari ücretin yıllık tutarı olan 136.827,84 TL'nin %10 artırılıp %10 iskontoya tabi tutularak her yıl için ayrı ayrı hesaplandığı ifade edilmişse de hesaplama sonucu toplam iskontolu gelirin hatalı tespit edildiğini,

f. Müteveffanın eşine bağlanan ilk gelir PSD değeri 347.745,64 TL olup toplam zarardan bu tutarın düşülerek sonuca gidilmesi gerektiğini,

g. Davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat tutarının fahiş olduğunu belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının yakınlarının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

3. Değerlendirme

1.Davalılar vekillerinin hükmedilen tüm manevi tazminatlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

a.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun'un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

b.6100 sayılı HMK'nın 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır.

c.Dosya içeriğine göre temyize getirilen miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

2.Davalılar vekillerinin davacı eş için hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, temyiz kapsam ve nedenlerine göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR