Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/9266 K.2024/10853

Taraflar arasındaki Kurum işleminin ve ödeme emirlerinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2 0899 0101 1023610 068 01-93 sicil no ile fiilen faaliyet gösterdiğini, ...'nın müvekkiline ait firmada sigortalı olarak çalışmakta olduğunu, ...'nın tüm işe giriş çıkış evraklarının eksiksiz bir biçimde Kuruma kanuni süreler içinde teslim edildiğini, Aksaray Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğü tarafından yapılan incelemede söz konusu belgelerin bildirilmediği gerekçesiyle resen 8.155.54 TL prim borcu çıkarıldığını, SSİY'nin 24 üncü maddesi gereğince en fazla geriye doğru 1 yıl tespit yapılabileceğini,

bildirimsiz işçi çalıştırılmadığını ve Kuruma ilgili belgelerin zamanında teslim edilmediğinin de doğru olmadığını belirterek Aksaray Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 26.02.2018 tarihli ve 2018/18 sayılı kararı ile reddedilen ve resen hesaplanan 8.155,54 TL prim borcunun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen 2018/109 Esas sayılı dava dosyasında davacı vekili özetle; dava konusu ödeme emirlerinin herhangi bir yasal dayanağı bulunmadığını, müvekkiline işe giriş bildirgelerinin yetkili idareye bildirilmemesi nedeni ile para cezası verildiğini, müvekkilinin söz konusu evrakları ilgili idareye eksiksiz ve zamanında teslim ettiğini, Kuruma söz konusu para cezalarına karşı 28.07.2017 tarih ve 3996540, 80460572-202.01.01-E.547149 sayılı resmi dilekçelerle başvurularda bulunulduğunu, herhangi bir inceleme yapmaksızın talebin ret ile sonuçlandığını,

bunun üzerine ilgili idareye karşı Aksaray İş Mahkemesi'nde 2018/96 Esas sayılı ve İdare Mahkemesinde 2018/228 Esas sayılı davaları açtıklarını, davalı Kurumca yollanan 05.03.2018 ve 08.03.2018 tarih ve 3.257.700 sayı no.lu 32.173,071 TL'lik ödeme emirlerinin yerinde olmadığını beyan ederek ödeme emirlerinin iptaline ve dava sonuçlanıncaya kadar icra takibinin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının Kurum aleyhine açmış olduğu davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen 2018/109 Esas sayılı dava dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı adına kayıtlı iş yerinin Kurum denetim elemanlarınca denetlendiğini ve aynı tarihli durum tutanağı tanzim edildiğini, söz konusu raporda işyerinde ...'nın 28.10.2016-31.05.2017 tarihleri arasında sigortasız çalıştığının tespit edildiğini, davacıdan prim ve hizmet belgelerinin istendiğini, davacı tarafından gerekli eksiklikler giderilmediği için tüm belgelerin resen tanzim edildiğini ve yasadan kaynaklı para cezaları tahakkuk ettirildiğini, toplam idari para cezası tutarının 31.212,00 TL olduğunu,

davacının itirazı reddedilince Kurum alacağının tahsili için icra takibine geçildiğini, 5510 sayılı Kanun gereğince idari para cezasına yapılan itirazın takibi durdurduğunu ancak bir ihtiyati tedbir kararı yoksa takibin devamını engellemediğini, davacının Kurumca uygulanan para cezasına Aksaray İdare Mahkemesinin 2018/ 324 E. sayılı dosyası ile itiraz ettiğini ve uygulanan cezalarda herhangi bir hata bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle asıl dava yönünden " ..

Aksaray Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü denetmenince düzenlenen 06/06/2017 tarih ve H.Y./2017/08 sayılı durum tespit raporu eki işveren ... ve ...' nın imzası bulunan 30/05/2017 tarihli durum tespit tutanağında ...' nın fiilen çalıştığının tespit edilmesi, işveren ...' ın beyanında; ...' nın bu iş yerinde 28/10/2016 tarihinden bu yana kesintisiz olarak çalıştığını, aylık net 2000 TL ücret aldığını beyan etmesi, ...' nın beyanında aynı şekilde bu iş yerinde 28/10/2016 tarihinden bu yana kesintisiz olarak çalıştığını beyan etmesi, kamu tanığı ...' nın beyanında aynen ;

"... da davacıya ait taş ocağında daimi nezaretçi olarak çalışıyordu, davacının işlettiği taş ocağı yaz aylarında Nisan gibi başlar, Eylül' e kadar çalışır, kış döneminde yağmur kar olduğu için çalışma yapılmaz, ocağın çalışmadığı dönemlerde de ... sigortalı gösteriliyor ve maaşı da ödeniyordu, aylık 2000 TL ücret alıyordu." şeklinde beyanda bulunması, davacı tanığı ...' in beyanında aynen;

"...' yı babamın iş yerinde birkaç kez görmüştüm, kendisi taş ocağında çalışıyordu," şeklinde beyanda bulunması göz önüne alındığında dava dışı ...'nın davacı işverene ait 2 0899 01 01 1023610 068 01-93 sicil numaralı dosyada işlem gören işyerinde 28.10.2016-31.05.2017 tarihleri arasında çalıştığı anlaşılmış olmakla, davacı işverene ait işyeri hakkında 8.155,54 TL prim ve gecikme zammı borcu tahakkuk ettirilmesine ilişkin Aksaray Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü' nün 28.07.2017 tarihli ve 3996540 varide sayılı işleminin usul ve yasaya uygun olduğu kanaatine varan mahkememizce esas davanın reddine.." ve birleşen dava yönünden "..Bu durumda ;

dava dışı ...'nın davacı işverene ait 2 0899 01 01 1023610 068 01-93 sicil numaralı dosyada işlem gören işyerinde 28.10.2016-31.05.2017 tarihleri arasında çalıştığı anlaşıldığından, 2018/010372 sayılı takip dosyasından gönderilen 03.03.2018 tarih ve 3.252.700 varide sayılı ödeme emri içeriği 28.778,72 TL İPC ve gecikme zammı borcu ile 2018/010374 sayılı takip dosyasından gönderilen 03.03.2018 tarih ve 3.252.700 varide sayılı ödeme emri içeriği 3.395,49 TL İPC ve gecikme zammı borcunun iptalinin mümkün bulunmadığı.." yönünde karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "..

Sosyal güvenlik denetmeni tarafından davacı adına işlem gören 1023610.068 sicil sayılı iş yerine ilişkin tanzim edilen 06.06.2017 tarih ve H.Y./2017/08 sayılı rapor ile dava dışı ...'nın 28.10.2016-31.05.2017 tarihleri arasında çalıştığı halde sigortalı gösterilmediğinin tespit edildiği, Kurumun 28.07.2017 tarih ve 3996540 varide sayılı yazısı ile ... adına 28.10.2016 işe giriş bildirgesi, 2016/10-11-12. aylar için brüt 2.624,76 TL ve 2017/01-02-03-04-05. aylar için brüt 2.611,08 TL kazanç üzerinden aylık prim hizmet belgesi verilmesinin işverenden talep edildiği,

davacı tarafın 09.02.2018 tarihli dilekçesi ile prim borcuna itiraz ettiği, Kurum Prim İtiraz Komisyonunun 26.02.2018 tarihli kararı ile davacının itirazının reddedildiği, Aksaray Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından 2018/010373 sayılı ödeme emri ile ...'a ait 1023610.068 sicil sayılı iş yerinin 2016/10-11-12, 2017/01-02-03-04-05.aylarına ait 27.918,00 TL İPC ve 03.03.2018 tarihi itibariyle 860,22 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 28.778,22 TL'nin tahsili için davacı aleyhine 6183 Sayılı Kanun hükümlerine göre takip başlatıldığı, ödeme emrinin 20.03.2018 tarihinde davacıya tebliğ edildiği,

Aksaray Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından 2018/010374 sayılı ödeme emri ile ...'a ait 1023610.068 sicil sayılı iş yerinin 2016/10. ayına ait 3.294,00 TL İPC ve 03.03.2018 tarihi itibariyle 101,49 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 3.395,49 TL'nin tahsili için davacı aleyhine 6183 Sayılı Kanun hükümlerine göre takip başlatıldığı ve ödeme emrinin 20.03.2018 tarihinde davacıya tebliğ edildiği,

davacının 20.11.1992 tarihinden itibaren şirket ortağı olduğu ve halen ortaklığının devam ettiği, toplanan delillere göre dava dışı ...'nın 28.10.2016-31.05.2017 tarihleri arasında da davacı adına işlem gören iş yerinde çalıştığı halde sigortalı gösterilmediği, bu nedenle asıl davanın konusu prim borçlarından ve birleşen davanın konusu ödeme emirlerinde belirtilen borçlardan davacının sorumluluğunun bulunduğu, sonuç olarak Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun, HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine.." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin SGK'ya tabi olan çalışanlarının bulunmadığı, işverenin sosyal sigorta anlamındaki yükümlülüklerinin sigortalı sayılan kişiler için geçerli olacağı, davaya konu idari işlemlerden fark işçiliğe dayalı olarak ceza tahakkuk ettirildiği, 28.10.2016-31.05.2017 tarihlerine ilişkin işe giriş bildirgesi ve aylık prim bildirgelerinin verilmemesi nedeniyle cezanın tahakkuk ettirildiği, davalı Kurum tarafından varsayımsal olarak çalışan kişiye ait belgelerin Kuruma ibraz edilmediğinden bahisle ceza işlemi tesis edildiği,

müvekkilinin 506 sayılı Kanun'un 140 ıncı maddesi anlamında sorumlu tutulamayacağı, müvekkiline tebliğ edilen idari para cezasında kayıt ve belgelerin kısmen ibraz edilmemesi nedeniyle idari para cezası uygulandığı, Yine olmayan kişiler için prim belgesi verilmediği, bu kişilere ilişkin aylık sosyal güvenlik destek prim bordrosu muhteviyatına göre prim tahakkuk ettirildiğinin belirtildiği, yasa gereği tüm kayıt ve belgeleri süresi içerisinde verdiği, müvekkiline ait işyerinin incelenerek tutanak tanzim edildiği, tutanağa göre eksik işçi bildirimi yapıldığından bahisle prim tahakkuku yapıldığı,

yasaya göre sigortalı sayılanların çalışmaya başladıklarını işe başladıkları tarihten itibaren 30 gün içinde Kuruma bildirme hak ve yetkisi bulunduğu, Kuruma yapılmış herhangi bir şikayet ve yasal müracaatın bulunmadığı gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, asıl dava yönünden Kurum işleminin iptali, birleşen dava yönünden ise ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR