Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/9278 K.2024/8711

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye mahkemesi kararının kaldırılmasına İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozma sonrası yapılan inceleme sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozma sonrası verilen karar davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kurum sigortalısı ...’in 14.09.2012 tarihinde davalı TCDD İşletmesi 2. Bölge 23. Şube şefliğinde işçi olarak çalışmaktayken tren kazası nedeniyle vefat ettiğini, fazlaya ilişkin hakkı saklı tutmak kaydıyla 253.991.15 TL olan ilk peşin sermaye bedelinin gelir bağlama onay ve tahsis onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ...’ın dava değerinin %50’sinden sorumlu olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacı vekili 2018/734 esas numaralı birleşen dava dilekçesinde özetle; sigortalı ...'in 14.09.2012 tarihinde TCDD İşletmesi 2. Bölge 23.Şube Şefliğinde işçi olarak çalışmakta iken tren kazası nedeniyle vefat ettiğini, kaza sonrası hazırlanan müfettiş raporlarında olayın iş kazası olduğu, işverenin ve diğer işçilerin kusurlu olduklarının tespit edildiği,

müfettiş raporlarında ve Çankırı 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/212 E. ve 2013/224 E. sayılı dosyalarında bulunan ve Mahkeme tarafından kusura esas alınan bilirkişi raporlarında işveren TCDD'nin %50 oranında kusurlu, 3.kişi sıfatındaki işçiler ..., ..., ... ve ...'un ayrı ayrı %12,5 oranında kusurlu olduklarının tespit edildiği, Çankırı 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/293 E. sayılı dosyasında TCDD, ..., ..., ...'ya karşı rücu davası açıldığı ancak davalı ... adına ceza davasından beraat etmesi nedeniyle dava açılmadığı,

Çankırı 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/212 E. ve 2013/224 E. sayılı dosyalarda bulunan ve kusura esas alınan kusur raporu gereğince davalı ...'a karşı birleştirme talepli olarak işbu davayı açma zorunluluğu doğduğunu, 3. kişi niteliğinde olan Kurum müfettişlerince hazırlanan raporlarda, Mahkeme tarafından alınan kusur raporlarında kusurlu oldukları sabit olan ..., ... ve ... ve ...'un kusur oranları doğrultusunda, müvekkili Kurumca bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri olan dava değerinin yarısından sorumlu oldukları,

işveren TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünün de 3. kişi niteliğindeki davalı şahısların işvereni niteliğindeki davalı şahısların işvereni niteliğinde olduğundan ve kusuru bulunduğundan çalıştıran sıfatı ile sorumlu olduğunu, bu nedenlerle miktar ve kusur yönünden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalının sorumluluğuna karşılık tespit edilen 15.874,45 TL'lik ilk peşin sermaye bedelinin gelir bağlama onay ve tahsis onay tarihlerinden itibaren başlayacak yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalıdan tahsiline,

konusu ve tarafları aynı olan Çankırı 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/294 E. sayılı dosyasında işbu dosyanın birleştirilmesine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...

Yılmaz cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediğini, Çankırı Ağır Ceza Mahkemesi kararının henüz kesinleşmediğini, Çankırı Ağır Ceza Mahkemesi kararının beklenilmesini talep ettiğini, olayda vefat eden ...’in kaza esnasında işçilere ayrılan bölümde durmadığını, sigara içmek için işçilerin seyahat ettikleri bölüm ile malzeme taşınan kısmın arasında bulunması nedeniyle kusurlu olduğunu, kazada yolcu bölümünde bulunanlardan kimsenin vefat etmediğini, yalnızca ara bölümde bulunan ... ve ...’in vefat ettiğini, kaza esnasında aracı kullanan kişi olduğunu, son ana kadar kaza oluşumuna engel olmaya çalıştığını,

kazada ağır yaralandığını, kazanın kaçınılmaz olduğunu anladığında araçta bulunan diğer arkadaşlarını düşünerek çaba sarf ettiğini, kazanın meydana gelmesinde bir kusuru olmadığını belirtmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın husumet yokluğuyla reddinin gerektiğini, davanın iş kazası olması sebebiyle davalının yalnızca Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları olması gerektiğini, daha sonra davalı Kurumun işçilere rücu etmesi gerektiğini, kaza sonrası hazırlanan müfettiş raporlarında ...’nın tali kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davalının tren teşkil işçisi olduğunu, olayda kusuru bulunmadığını, tren teşkil işçilerinin istasyonlardaki manevra işlemlerini yaptıklarını, istasyona gelen trenlere sinyal vererek ilgili yola alınmalarını sağladıklarını,

hareket kabiliyeti sağlamaya yönelik herhangi bir görev ve yükümlülüğünün bulunmadığını, davalının kendisine verilen talimat doğrultusunda makasın değişmesini sağladığını, davalıya sorumluluğunda olmayan görevlerin yükletilerek kusur izafe edilmeye çalışıldığını, davalının sorumlulukları nedeniyle bir ihmalinin bulunmadığını belirtmiş, davanın reddini talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddinin gerektiğini, davanın esas yönünden de haksız olup reddinin gerektiğini belirtmiş, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddini talep etmiştir.

4.Davalı TCDD vekili yazılı ve sözlü beyanlarında, davanın reddini talep etmiştir.

5.Birleşen dosya davalısı ... vekili cevap dilekçesinde; husumet ve zamanaşımı itirazında bulunmuş, davanın müvekkili açısından reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.01.2019 tarihli ve 2015/294 Esas, 2019/52 Karar sayılı kararıyla; asıl dava yönünden;

Davanın kısmen kabulü ile 190.493,25 TL tazminatın (126.995,50 TL'sinden sorumlu olmak üzere davalılar ..., ..., ... ) gelir bağlama onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

Birleşen dava yönünden;

Davanın kabulü ile taleple bağlı kalınarak 15.874,45 TL tazminatın gelir bağlama onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum, davalı T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Gen. Müd. ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... Başkanlığı ve davalı T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Gen. Müd. vekilleri tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.

2. Dairenin 27.04.2022 tarihli 2022/2669 Esas, 2022/6562 Karar sayılı ilamı ile Mahkemece, kazada vefat eden ve yaralanan sigortalılarla ilgili varsa tazminat ve rücu dosyaları araştırılarak, işçi sağlığı ve iş güvenliği ile iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda uzman başka bir bilirkişi heyetinden; kusur oran ve aidiyeti konusunda rapor alınarak, diğer tazminat ve rücu davalarındaki kusur oranları ile aralarında oluşması halinde çelişki de giderilerek; hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulması gerektiği hususlarına işaret edilmiştir.

B.İlk Derece Mahkemesince Uyulan Bozma Kararı Sonrası Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

a-Asıl dava yönünden davanın kabulü ile

1-) 253.991,15 TL tazminatın, davalı ...'ın 31.748,89 TL'sinden, davalı ...'nın 6.349,78 TL'sinden, davalı ...'ın 25.399,11 TL'sinden sorumlu olmaları kaydıyla gelir bağlama onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte asıl davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

B-Birleşen dava yönünden davanın kabulü ile

1-) Asıl dava ile tahsilde tekerrüre neden olmamak kaydıyla 15.874,45 TL tazminatın gelir bağlama onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte birleşen davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Gen. Müd.vekili tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı T.C. Devlet Demir Yolları İşletmesi Genel Müdürlüğü temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan kusur raporunun hukuka uygun olmadığını, üçüncü şahısların kendi kusurlarından sorumlu tutulması gerektiğini, kusur raporuna dayalı hesaplamaların da yanlış olduğunu, ilam vekalet ücretine hükmedilirken de tarafların payına düşen tutarların doğru hesaplanmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 369, 370, 371 inci maddeleri 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

Mahkeme hükmüne uyulan bozma ilamı kapsamında bilirkişi heyetinden kusur raporu alınmış, alınan kusur raporunun incelenmesinde 14.09.2012 tarihinde meydana gelen kaza olayı ile ilgili olarak iki kişinin ölümü ve birden fazla kişinin yaralanması sonucunda, açılan davalar ile ilgili olarak açılan dava dosyaları kapsamında alınan bilirkişi raporlarındaki tespitlere yer verildiği, bilirkişi raporlarının incelenmesinde aynı kaza olayı ile ilgili olarak farklı oran ve aidiyetlere ilişkin kusur tespitlerinin yapıldığı, Mahkemece hükme dayanak kılınan raporda aynı tarihli iş kazasına bağlı olarak, kusur oran ve aidiyeti konusunda çelişkiler tam olarak giderilmeden karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece bozma gereği olarak, aynı tarihli iş kazasına bağlı olarak açılan ve kesinleşen dava dosyalarındaki kusur oran ve aidiyetleri nazarında yeniden değerlendirme yapılmak suretiyle, kusur raporları arasındaki çelişki giderilmeli, sonucuna göre karar verilmelidir.

Kabule göre de birleşen dava davalısı ... yönünden, hükme esas alınan kusur raporunda kusursuz kabul edildiği halde, Mahkemece birleşen dava yönünden talep edilen alacak kaleminden sorumlu olduğu kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur.

Diğer yandan, Davalı ... vekilinin süresinde temyiz harç ve masraflarını yatırmadığı gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesince temyiz başvuru talebinin reddine yönelik karar verilmesi yerindedir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; İlk Derece Mahkemesinin 06.06.2024 tarihli, 2022/824 Esas, 2023/528 Karar sayılı Ek Kararın ONANMASINA,

Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...'tan alınmasına,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalılardan T.C. Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğüne iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,