Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/94 K.2024/1761

Taraflar arasındaki 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 1988 yılından itibaren herhangi bir iş verene bağlı olmaksızın kendi nam ve hesabına aralıksaz tarımsal ve hayvansal faaliyetlerini sürdürdüğü, tarımsal faaliyetlerini kiralama usulü ile sağladığı arazilerde yaptığı, tarımla beraber hayvancılıkla da uğraşan davacının kendi adına kayıtlı arazisi bulunmadığı, 50 koyunu bulunan davacının ayrıca dayı başı olarak da faaliyet gösterdiği, bu faaliyeti nedeniyle Buharkent Mal Müdürlüğü'nde [NUMARA] vergi numarasıyla 1998 yılından başlayan götürü usul vergi mükellefiyet kaydı bulunduğu,

davacının esasen 1988 yılından itibaren tütün yetiştirmeye başladığı, ancak tevkifat uygulaması Bağ-Kur tarafından 1994 yılında çıkarılan 4 Seri No'lu Uygulama Tebliği ile başladığından öncesinde sattığı tütünlerle ilgili tevkifat kesintisi bulunmadığı, ancak tescil tarihinden önce de Bağ-Kur sigortası kapsamında çalışmaları bulunan davacının 18.03.2020 tarihinde davalı tarafa müracaatta bulunarak sigortalılık tescil tarihinin ...

Holding A.Ş.'den aldığı belgeler ve vergi mükellefiyet kayıtları gereğince 24.04.1998 tarihinden itibaren başlatılarak ilgili dönemleri ihya yapmayı talep ettiği, ancak davalı tarafın kayıtlarında 1999/04 dönemlerine ait tevkifat kesintisi dekontunun bulunmadığı, ayrıca 1998/04, 2000/05, 2001/04 dönemlerine ait tefkifat listesinde isminin bulunmadığından bahisle davacının talebini reddettiği iddiasıyla davacının çekişmesiz bulunan sigortalılık sürelerine ek olarak 24.04.1998-18.10.2010 tarihleri arası dönemde de Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Tekel Firması'nın 1998/04-2000/05 dönemine ait tevkifat listelerinin ödendiğine dair banka dekontlarının Kurum arşiv kayıtlarında bulunmadığı, davacı adına 1998/04-2000/05 dönemlerine ait tevkifat listesi ve ödeme makbuzlarının SGK Merkezi' ne intikal etmemesinden ve de Kurum arşiv kayıtlarında da bulunmadığından dolayı dava konusu yapılan bu dönemlere ait tescil yapılamadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; davacı SGK' ya başvurduğu halde SGK 25.03.2021 tarihli cevapta 1994/4 döneminde tevkifat kesinti dekontu olmadığı, ayrıca 1998/4, 2000/5 ve 2001/4 dönemimi kesinti listesinde ismi bulunmadığından talebinin reddedildiği, ...

Holding tarafından verien listeyi sunduğu tablodan 24.04.1998, 28.04.1999, 08.05.2000, 27.04.2001 tarihlerinde davacı adına Bağ-Kur kesintisi yapıldığı, Buharkent Ziraat Odası'na 10.11.2010 tarihli Sigortalılık Muafiyet Belgesi sunulduğu, SGK tarafından gönderilen Tarım Sigortalısı dosyasında 18.03.2021 tarihli dilekçesine ilişkin Kurum'un 25.03.2021 tarihli cevabında 1999/4 dönemi tevkifat kesinti dekont bulunmadığı ayrıca 1998/4, 2005/5, 2001/4 dönemlerine ait tevkifat listesinde ismi bulunmadığından işlem yapılamadığı şeklinde cevap verildiği,

12.04.2022 tarihli yazıda ise 1999/4-2001/4 dönemlerine ait tevkifat kesintisi hesaba yüklendiği 01.05.1999 tarihinde tescili açıldığının belirtildiği, 01.05.1999-31.12.1999 ve 01.05.2001-31.12.2001 tarihleri arasında sistem kaydı bulunduğu, ...

Holding yazısındaki tabloda davacı adına 24.04.1998 - 28.04.1999, 08.05.2000, 21.04.2001 arası Bağ-Kur kesintisi yapıldığı, davacının Kurumun 25.03.2021 tarihli yazı cevabı nedeniyle bu dönemlere ilişkin talepte bulunduğu, ancak Kurum 12.04.2022 tarihli yazıda davacının 1999/4 - 2001/4 dönemlerine ait tevkifat kesintisinin hesabına yüklendiğinin belirtildiği, dava tarihinin ise 03.03.2022 tarihi olduğu, davacının ...

Holding Tablosunda gösterilen dönemler dışında Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılması gerektiği, faaliyette bulunduğu başka tevkifatı yapıldığını ispatlayamadığı, dolayısıyla başka faaliyeti olduğunu iddia etmişse de bu faaliyetin Bağ-Kur sigortalısı kapsamına girdiğini ispatla delil olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacı ...'ın 01.05.1998-30.04.1999 ve 01.01.2000-30.04.2001 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, 01.05.1999-31.12.1999 ve 01.05.2001-31.12.2001 dönem aralığı talebi hakkında dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,

01.01.2002-18.10.2010 tarihleri arasına ilişkin talebinin ise sübut bulmadığından reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle.

TEKEL Firmasının 1998/04 - 2000/05 dönemine ait tevkifat listelerinin ödendiğine dair banka dekontlarının Kurum arşiv kayıtlarında bulunmadığı, bu durumda 01.05.1998-30.04.1999, 01.01.2000-30.04.2001 tarihleri arası dönem için de davanın reddine karar verilmesi gerekirken, bu dönem için davanın kabulüne karar verilmiş olması ve davacının bu dönemde Tarım Bağ-Kur Sigortalısı olduğunun tespitine dair hüküm kurulmuş olmasının yanlış olduğu,

2013/11 sayılı genelgede açıklandığı ve Yargıtay İçtihatlarında ortaya konulduğu üzere, davacı için dava konusu yapılan döneme ait olarak tevkifat ödemesi belirlenmediğini, 2013/27 sayılı genelge doğrultusunda, yargılama aşamasında, Mahkemece kabul edilen döneme ilişkin olarak dosya içerisine kesinti listeleri ve de müstahsil makbuz dekontları sunulmadığı, Tekel Genel Md.lüğü veya TTA Gayrimenkul A.Ş. nin de dosyaya dahili davalı olarak dahil edilmesi gerektiği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesinde yer alan ve incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı, ancak kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde bunun kendiliğinden gözetileceği yönündeki düzenleme çerçevesinde yapılan incelemede ve özellikle; davacının teslim ettiği ürünlerden kamu kurumu niteliğinde olan eski TEKEL tarafından tevkifatların davalı Kuruma aktarılmamış olmasından sigortalıların etkilenmeyeceği dikkate alındığında;

istinaf kanun yoluna başvuran davalı Kurum vekilinin dilekçesinde yer verdiği itirazların, sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olmadığı, ayrıca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, devam eden tarımsal faaliyet ile teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim kesintisine istinaden 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 7, 9, 10, 36 ncı maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,