Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/9620 K.2024/9405

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde;iş kazası sonucu %27 oranında sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan gelir ve yapılan ödemelerin 5510 sayılı Kanun'un 21 inci madde hükmü uyarınca rücuan tahsili istemine ilişkindir

II. CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; kazazede işçinin taşeron şirket işçisi olduğunu, kaçınılmazlık ilkesi ile işçinin kusurunun dikkate alınması gerektiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.04.2015 tarihli ve 2015/343 Esas, 2016/774 Karar sayılı kararıyla; ihbar olunan ...'ın % 20 oranında kusurlu, ihbar olunan Ceza Lojistik Ltd. Şti.'nin % 40 oranında kusurlu (ayrıca ...'ın kusurundan da sorumlu), davalı MBM Taş. Tem. Hiz. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin %20 oranında kusurlu, dava dışı Migros Ticaret A.Ş'nin % 20 oranında kusurlu (ayrıca ... Lojistik Ltd. Şti.'nin, ...'ın kusurundan ve MBM Taş. Tem. Hiz. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kusurundan sorumlu) olduğunu bildiren kusur raporunu hükme esas alarak davanın kabulü ile; 46.433,47 TL alacağın onay, tediye ve sarf tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararın süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemiz 19.02.2019 tarih 2016/16089 E., 2019/1351 K. sayılı ilamı ile bozulmuştur.

2.Bozma ilamında; " iş kazasının meydana geldiği işyerinin davadışı Miğros A.Ş.'ye ait boşaltma ambarının olduğu, olaya sebebiyet veren ... Loj. Ltd. Şti. çalışanı ve aynı zamanda Forklift Operatörü ... olduğu olayda malul kalan raf düzenleme görevlisinin sigortalı ... Şimşek'in ise davalı MBM Taş.Tem.Hiz.Tur.Gıda San.Tic.Ltd.Şti.'nin çalışanı olduğu sabittir. Davadışı Miğros A.Ş. ve davalı MBM işveren ve İhbar olunan ... Loj. Ltd.

Şti. arasında asıl işverenlik-alt işverenlik ilişkisi bulunup, bulunmadığı araştırılıp, irdelenmemiştir." " 2.Mahkemece, davalı MBM Taş. Tem. Hiz. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ile davadışı Migros A.Ş. ve ... Loj. Ltd.

Şti. arasındaki sözleşme celp edilerek hukuki ilişki ve işverenlik sıfatları irdelenip, belirlenmeli ve şayet arasında asıl işveren-alt işverenlik ilişkisi tespit edilmesi halinde olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden mevcut kusur raporları arasındaki çelişki giderilerek bilirkişi heyetinden yeniden kusur raporu alınmalı, varılacak sonuca göre karar verilmelidir." şeklinde detaylı ve yol gösterici açıklama yapılarak karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak, 03.05.2019 tarih 2019/922 E., 2019/164 K. sayılı kararı ile dosyanın Serik 1. Asliye Hukuk Mahkemesine (İş Mahkemesi sıfatıyla) gönderilerek Mahkemenin esasının bu şekilde kapatılmasına,

Mahkeme tarafından verilen kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içerisinde taraflardan biri tarafından talepte bulunulması halinde dava dosyasının Serik 1. Asliye Hukuk Mahkemesine (İş Mahkemesi sıfatıyla) gönderilmesine karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemiz 12.11.2019 tarih 2019/5029 E., 2019/8459 K. sayılı ilamı ile "bozma sonrası açılan Özel Serik İş Mahkemesinin yetkili olduğu ve ilgili uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, ilgili HSYK kararının yanlış yorumlanarak usulden davanın reddine ve aynı mahalde bulunan Serik Asliye Hukuk (İş) Mahkemesine gönderilmek üzere görevsizlik kararı verilmesi isabetsizdir.

Kaldı ki. Serik Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin görevsizlik kararı usuli anlamda görevsizlik kararı olmadığı teknik anlamda gönderme kararı olduğu, Asliye Hukuk Mahkemesi ile münhasıran iş davalarına bakan Mahkeme arasındaki ilişki görev uyuşmazlığı olmakla, Serik İş Mahkemesince verilen karar hatalıdır." şeklinde bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 09.11.2022 tarihli ve 2020/204 Esas, 2022/218 Karar sayılı kararıyla; kazazede işçi ... Demir'in kusursuz olduğu, davalı işverenliğe %20, ihbar olunan ... şirketine %40 (ayrıca çalışanı ...'ın kusurundan sorumlu), dava dışı Migros şirketine %20 (ayrıca ... şirketi ve ... Göüyanık ile davalı MBM şirketi kusurundan sorumlu), ihbar olunan ...'a %20 olduğunu bildiren kusur raporunu hükme esas alarak, davanın kabulü ile taleple bağlı kalınarak; 46.433,47 TL alacağın onay, tediye ve sarf tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar verilmiştir.

E.Bozma kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemiz 22.03.2023 tarih 2023/2709 E., 2023/2970 K. sayılı ilamı ile yukarıdaki hukuki ve maddi açıklamalar doğrultusunda öncelikle iş kazasının gerçekleştiği iş yerinde uygulanması gerekli iş sağlığı ve güvenliği kurallarının hangileri olduğunu belirlemek, dosyanın alanında uzman A sınıf İş güvenliği uzmanı bilirkişilerden oluşturulacak üç kişilik heyete incelettirilerek, tüm tarafların ve sigortalının kusur durumlarını ağırlık ve oranlarını belirler mahiyette somut verilere dayalı rapor düzenlenmesinin istenmesi,

düzenlenecek bu raporlarla birlikte dosya kapsamındaki deliller bir bütün olarak değerlendirilerek, meydana gelen iş kazasında kusuru olanların sorumluluğunun miktarının belirlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, sorumluluk miktarları belirlenmeden alınan kusur raporuna göre hüküm tesisi bozma nedenidir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında alınacak kusur oran ve aidiyetlerini belirten rapordaki kusur oranları dikkate alınarak 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesinin birinci fıkrası ile dördüncü fıkrası hükümlerine göre hesap raporu alınmalı ve sonucuna göre bir karar verilmelidir gerekçesi ile karar bozulmuştur.

F. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı verilen kararı ile davalı işveren MBM Taşıma Temizlik Hiz....Ltd. Şti. %20, İhbar olunan üst işveren ... Lojistik..Ltd. Şti. %40, üst işveren çalışanı 3. kişi ... %20 ve iş yeri sahibi 3. kişi Migros Tic A.Ş. %20 kusurlu olduğu, kazalı işçinin kusurunun bulunmadığını kabul ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmediğini, kazanın meydana gelmesinde davalı şirketin tamamen kusurlu olduğunu, ıslah dilekçesi dikkate alınmadan karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kabul etmemekle birlikte müvekkilden sadece kusur karşılığı miktarın talep edilebileceğini, müvekkili şirketin iş güveliği eğitimlerini verdiğini ve kazada kusursuz olduğunu, söz konusu kaza ile şirket arasında illiyet bağı bulunmadığını belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 21 inci maddenin birinci fıkrası, dördüncü fıkrası hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz eden vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,